Analiza i Egzystencja
Autointerpretacja osoby i problem „mocnego wartościowania” w filozofii Charlesa Taylora
DOI: 10.18276/aie.2022.57-04
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autorzy: |
Mariusz
Wojewoda
Uniwersytet Śląski w Katowicach |
| Słowa kluczowe: | autointerpretacja „mocne wartościowanie” osoba rozmowa uznanie Charles Taylor |
| Data wydania numeru / monografii: | 2022 |
| Liczba stron: | 20 (71-90) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza problemu autointerpretacji w odniesieniu do formuły „mocnego wartościowania” oraz zagadnienia osoby ludzkiej. Przedmiotem analiz jest koncepcja wartości Charlesa Taylora ujęta w kontekście jego filozoficznych inspiracji oraz krytyki niektórych jego rozwiązań. Poznanie własnego „ja” dokonuje się w kontekście odkrywania i realizacji takich wartości jak wolność, godność, autentyczność, sprawczość i odpowiedzialność, itp. Można wskazać na relację, jaka zachodzi między strukturą aksjologiczną a osobą, która pozwala jej na autointerpretację. Z jednej strony dzięki wartościom podmiot określa własną tożsamość, z drugiej strony stanowią one element „wspólnoty znaczeń” – umożliwiający zrozumienie „sytuacji ludzkiej” i dialog między osobami. Świat wartości odkrywamy w trakcie artykulacji i interpretacji własnych uczuć oraz rozumienia uczuć innych ludzi. Wartości umożliwiają rozmowę na temat tego, co nas łączy lub dzieli, umożliwiają porozumienie, a także na artykułowanie przyczyn nieporozumienia. Rozwój osoby jest zapośredniczony w kulturowych formach ekspresji oraz w dialogu z innymi podmiotami. Koncepcja Taylora stanowi ciekawą i ważną próbę połączenia refleksji z zakresu filozofii człowieka, teorii wartości i filozofii kultury ekspresji.
Podgląd PDF
Bibliografia (27)
- Abbey, R. (2000). Charles Taylor. London & New York: Routledge.
- Anderson, J. (1996). The Personal Lives of Strong Evaluators: Identity, Pluralism and
- Ontology in Charles Taylor’s Value Theory, Constellations: An International Journal of Critical and Democratic Theory 3 (1), 17–38. DOI: 10.1111/j.1467-8675.1996.tb00041.x
- Batttro A., Dehaene, Sánchez Soredno M. and Singer W.J. (red.) (2013). Neurosciences and the Human Person: New Perspectives on Human Activities Pontifical Academy of Sciences, Scripta Varia 121, Vatican City; www.casinapioiv. va/content/ dam/ accademia
- Frankfurt, H.-G. (1997). Wolność woli i pojęcie osoby. Tłum. Justyna Nowotniak. W: Filozofia moralności. Postanowienie i odpowiedzialność moralna. Wybrał i wstępem opatrzył J. Hołówka, (21–40). Warszawa: Wydawnictwo Spacja– Fundacja Aletheia.
- Gadamer, H.-G. (1976). Philosophical Hermeneutics. Tłum. D.E. Linge, Berkeley: University of California Press.
- Gadamer, H.-G. (2003). Język i rozumienie. Wybór i tłum. P. Dehnel, B. Sierodzka, Warszawa: Fundacja Aletheia.
- Gadamer, H.-G. (2008). Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane. Tłum. A. Przyłębski. Red. P. Dybel. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
- Heidegger, M. (1994). Bycie i czas. Tłum. B. Baran. Warszawa: PWN.
- Laitinen, A. (2003). Strong Evaluation Without Sources. On Charles Taylor’s Philosophical Anthropology and Cultural Moral Realism. Jyväskylä: University of Jyväskylä.
- Laitinen, A. (2006). Interpersonal Recognition and Responsiveness to Relevant Differences. Critical Review of International Social and Political Philosophy 9, no 1, 47–70.
- Lara de, P. (1998). From Philosophical Anthropology to the Politics of Recognition: An Interview witch Charles Taylor, Thesis Eleven, 52, 103–112.
- Lorenc, W. (2012). Możliwości i ograniczenia hermeneutycznego ujęcia człowieka, Analiza i Egzystencja 19, 199–218.
- Lorenc, W. (2012). Filozofia hermeneutyczna: perspektywy jej rozwoju, Przegląd Filozoficzny – Nowa Sera, 3 (83). R. 21, 533–546.
- Merlau-Ponty, M. (2001). Fenomenologia percepcji. Tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, Warszawa: Fundacja Aletheia.
- Note N., Merus P. (2009) Charles Taylor and a Hermeneutical Understanding of Meaningfulness, Sofia Philosophical Review 3, 1 (January), 137–149.
- Parfit, D. (2001). Tożsamość osobowa. Tłum. Renata Wieczorek. W: Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej. Red. J. Górnicka-Kalinowska, Warszawa: Fundacja Aletheia, 65–91.
- Smith, N.H. (2000). Moral Realism. In: H. LaFollette (red.) Blackwell Guide to Ethical Theory. Oxford: Blackwell, 15–37.
- Smith, N.H. (2002a). Charles Taylor. Meaning, Morals and Modernity, Cambridge: Polity Press.
- Smith, N.H. (2002b) Overcoming Representationalism. In: Perspectives on the Philosophy of Charles Taylor, eds. A. Laitinen, N.H. Smith, Helsinki: Societas Philosophica Fennica, s. 29–42.
- Taylor, Ch. (1985a). Philosophical Papers. Vol. 1: Human Agency and Language, Cambridge: Cambridge University Press.
- Taylor, Ch. (1985b). Philosophical Papers. Vol. 2: Philosophy and the Human Sciences, Cambridge: Cambridge University Press.
- Taylor, Ch. (1992) Multiculturalism and „The Politics of Recognition”. Pincerton, New Jersey: Pincerton University Press.
- Taylor, Ch. (1995). Philosophical Arguments. Cambridge MA: Harvard University Press.
- Taylor, Ch. (2001a). Pojęcie osoby. Tłum. R. Wieczorek. W: Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej. Red. J. Górnicka-Kalinowska, Warszawa: Fundacja Aletheia, 420–421
- Taylor, Ch. (2001b). Samointerpretujące się zwierzęta. Tłum. R. Sierszulska. W: Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej. Red. J. Górnicka-Kalinowska. Warszawa: Fundacja Aletheia, 261–298.
- Taylor, Ch. (2001c), Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej. Tłum. M. Gruszczyński i inni. Warszawa: PWN.





