Konstrukcja kapitalistycznej podmiotowości w filozofii pieniądza Johna Locke'a

W tym artykule rekonstruuję filozofię pieniądza Locke'a w oparciu zarówno o jego główne dzieła polityczne, takie jak Dwa traktaty o rządzie, jak i jego prace ekonomiczne oraz współczesne dyskusje. Podejmuję problem niejednoznacznej natury pieniądza w kontekście relacji między prawem naturalnym a umową społeczną. W pierwszej części podkreślam, że z jednej strony pieniądz umożliwia wzrost ogólnego bogactwa opartego na indywidualnej własności ziemi, co jest przesłanką do powstania instytucji władzy. Z drugiej strony jest czymś nienaturalnym, sprzyjającym niemoralnemu postępowaniu. W drugiej omawiam problem jego wartości, która w filozofii Locke'a wymaga powiązania go z trwałym materiałem kruszcowym, a jednocześnie wymaga drakońskich regulacji prawnych, które są niezbędne w utrzymaniu publicznego zaufania do waluty. W części trzeciej omawiam, w jaki sposób istnienie pieniądza czyni wyjątek od prawa naturalnego, umożliwiając zniewolenie i zabijanie w imię własności prywatnej. W związku z tym argumentuję, że pieniądz w koncepcji Locke'a jest kluczowym czynnikiem konstruującym kapitalistyczną podmiotowość w ramach gospodarki towarowo-pieniężnej.