Zum Inhalt springen
Analiza i Egzystencja
67 (2024)
OpenAlex

Für die gesamte Zeitschrift, laut OpenAlex.

Zitate
215
Publikationen
300
H-index
6
I10-index
2
Mittlere Zitierhäufigkeit (2 Jahre)
0,14
Erhaltene Zitate nach Jahr
Diagramm der Zeitschriftenzitate. Die genauen Werte stehen in der Tabelle darunter. 2017: 1 2018: 12 2019: 6 2020: 14 2021: 25 2022: 23 2023: 19 2024: 39 2025: 40 2026: 34 2017 2026
Datentabelle anzeigen
Erhaltene Zitate nach Jahr
JahrPublikationenZitate
2017251
20182312
2019236
20202014
20212125
20222623
20232519
20242639
20252540
20262034

Daten abgerufen:

Was bedeuten diese Zahlen?

Publikationen und Zitate umfassen die dieser Zeitschrift zugeordneten OpenAlex-Datensätze. Der H-Index ist die größte Anzahl h von Publikationen mit jeweils mindestens h Zitaten. Der I10-Index zählt Publikationen mit mindestens 10 Zitaten. Das Diagramm zeigt die in einem Jahr erhaltenen Zitate; das laufende Jahr ist unvollständig. Die Abdeckung kann von WNUS und anderen Diensten abweichen.

Der Zweijahresdurchschnitt ist eine OpenAlex-Kennzahl und nicht der Journal Impact Factor von Clarivate.

In OpenAlex ansehen (neuer Tab)
Google Scholar
In Google Scholar suchen (neuer Tab)

Błędy poznawcze związane z szowinizmem gatunkowym oraz odmawianie teorii umysłu zwierzętom innym niż ludzie

DOI: 10.18276/aie.2024.67-05
Zitieren

Der Volltext ist verfügbar

ISSN:1734-9923
eISSN:2300-7621
Autoren: Janina Mękarska ORCID
Uniwersytet Szczeciński
Schlüsselbegriffe: gatunkowizm heurystyki myślenie analogicze kanon Morgana teoria umysłu
Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie:2024
Seitenanzahl:17 (109-125)
OAI-PMH:Metadaten
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Scopus Diamond Discovery Hub
QR-Code

Abstract

Celem niniejszego artykułu jest zidentyfikowanie przejawów gatunkowizmu w historii badań nad teorią umysłu u zwierząt innych niż ludzie oraz, co ważniejsze, zidentyfikowanie uprzedzeń poznawczych, które przyczyniają się do przyjmowania nieostrożnych i, jak zobaczymy w dalszych rozdziałach, często fałszywych interpretacji badań empirycznych. Wpływ gatunkowizmu widoczny jest także w szeroko rozumianych animal studies. Przejawy szowinizmu gatunkowego obecne są m.in. w rozważaniach dotyczących teorii umysłu. Analiza klasycznych już artykułów Premarcka i Woodruffa (1978) oraz Calla i Tomasello (2011) ujawnia próbę podtrzymania wiary w ludzką wyjątkowość. Utrzymanie tego przekonania wiąże się czasem z konstruowaniem nieostrożnych interpretacji.

PDF

PDF herunterladen
PDF-Vorschau

PDF öffnen

Bibliographie (34)
  1. Baran, T. (2011). Pomiar zjawiska infrahumanizacji „obcych” poprzez atrybucję słów typowo ludzkich i typowo zwierzęcych. Psychologia Społeczna, 6 (18), 202–213.
  2. Barlassina, L., Gordon, R. (2017). Folk Psychology as Mental Simulation. W: E.N. Zalta (red.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Pobrano z: https://plato.stanford.edu/archives/sum2017/entries/folkpsych-simulation/(25.06.2023).
  3. Beck, B.B. (1967). A study of problem solving by gibbons. Behaviour, 28 (1–2), 95–109.
  4. Biegański, W. (1909). Wnioskowanie z analogii. Lwów: Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie.
  5. Brämer, R. (1993). Bambification – oder vom gemeinen Umgang mit Tieren. Der Spiegel 1, 2017.
  6. Call, J., Tomasello, M. (2011). Does the chimpanzee have a theory of mind? 30 years later. Human Nature and Self Design, 12 (5), 83–96. DOI: 10.1016/j.tics.2008.02.010.
  7. Darwin, K. (2021). O powstawaniu gatunków. Tłum. Ł. Lamża. Warszawa: Master-lab.
  8. Dennett, D.C. (1983). Intentional systems in cognitive ethology: The “Panglossian paradigm” defended. Behavioral and Brain Sciences, 6 (3), 343–355. DOI: 10.1017/S0140525X00016393.
  9. Dow, H.H. (1957). The psychological significance of animals in modern American society. Journal of Social Issues, 13 (3), 8–23.
  10. Dunbar, R.I.M. (2014). Nowa historia ewolucji człowieka. Tłum. B. Kucharzyk. Kraków: Copernicus Center Press.
  11. Ellianawati, E., Subali, B., Khotimah, S.N., Cholila, M. (2021). Profile of reasoning ability and reduction of mathematical anxiety in analogy-based physics learning. Journal of Physics: Conference Series, 1918 (5), 052051. DOI: 10.1088/1742-6596/1918/5/052051.
  12. Harlow, H.F., Uehling, H., Maslow, A.H. (1932). Comparative behavior of primates. I. Delayed reaction tests on primates from the lemur to the orang-outan. Journal of Comparative Psychology, 13 (3), 313. DOI: 10.1037/h0073864.
  13. Kahneman, D. (2012). Pułapki myślenia: o myśleniu szybkim i wolnym. Tłum. P. Szymczak. Poznań: Media Rodzina.
  14. Karyłowski, J.J., Wallace, H., Motes, M., Van Liempd, D., Eicher, S. (1999). Próba wykorzystania techniki torowania (priming) do badania kategoryzacji społecznej. Przegląd Psychologiczny, 42 (1–2), 111–120.
  15. Köhler, W. (1925/1959). The Mentality of Apes. New York: Vintage Books.
  16. Krupenye, C., Kano, F., Hirata, S., Call, J., Tomasello, M. (2016). Great apes anticipate that other individuals will act according to false beliefs. Science, 354 (6308), 110–114. DOI: 10.1126/science.aaf8110.
  17. Krupenye, C., Kano, F., Hirata, S., Call, J., Tomasello, M. (2017). A test of the submentalizing hypothesis: Apes’ performance in a false belief task inanimate control. Communicative & Integrative Biology, 10 (4), e1343771. DOI: 10.10.80/19420889.2017.1343771.
  18. Kwiatkowska, A. (2009). Kategoryzacje społeczne skrzyżowane: o tym, czy „prawiemy” znaczy to samo co „my”, a „niezupełnie oni” to samo co „oni”, oraz o innych osobliwościach kategorii społecznych. W: M. Kossowska, M. Kofta (red.), Psychologia poznania społecznego (s. 295–310). Warszawa: PWN.
  19. Lutts, R.H. (1992). The trouble with Bambi: Walt Disney’s Bambi and the American vision of nature. Forest and Conservation History, 36 (4), 160–171. DOI: 10.2307/3983677.
  20. Mullin, B.A., Hogg, M.A. (1998). Dimensions of subjective uncertainty in social identification and minimal intergroup discrimination. British Journal of Social Psychology, 37 (3), 345–365. DOI: 10.1111/j.2044-8309.1998.tb01176.x.
  21. Pepperberg, I.M. (2000). The Alex studies: cognitive and communicative abilities of grey parrots. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  22. Premack, D., Woodruff, G. (1978). Does the chimpanzee have a theory of mind? Behavioral and Brain Sciences, 1 (4), 515–526. DOI: 10.1017/S0140525X00076512.
  23. Roccas, S., Brewer, M.B. (2002). Social identity complexity. Personality and Social Psychology Review, 6 (2), 88–106. DOI: 10.1207/S15327957PSPR0602_01
  24. Schultz, D.P., Schultz, S.E., Andruszko, R. (2008). Historia współczesnej psychologii.Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  25. Serpell, J. (1999). W towarzystwie zwierząt. Tłum. A. Alichniewicz, Warszawa: PIW.
  26. Singer, P. (2018). Wyzwolenie zwierząt. Tłum. A. Alichniewicz, A. Szczęsna. Warszawa: Marginesy.
  27. Sperber, D. (2000). Metarepresentations in an evolutionary perspective. W: D. Sperber (red.), Metarepresentations: A multidisciplinary perspective (s. 117–137). Oxford: Oxford University Press. Pobrano z: https://monoskop.org/images/9/9c/Sperber_Dan_%28ed.29_Metarepresentations_A_Multidisciplinary_perspective_2000.pdf (19.04.2024).
  28. Szymanek, K. (2008). Argument z podobieństwa. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  29. Tomasello, M. (2015). Historia naturalna ludzkiego myślenia. Tłum. B. Kucharzyk, R. Ociepa. Kraków: Copernicus Center Press.
  30. de Waal, F.B. (2019). Bystre zwierzę: czy jesteśmy dość mądrzy, aby zrozumieć mądrość zwierząt? Tłum. Ł. Lamża. Kraków: Copernicus Center Press.
  31. Wimmer, H., Perner, J. (1983). Beliefs about beliefs: Representation and constraining function of wrong beliefs in young children’s understanding of deception. Cognition, 13 (1), 103–128.
  32. Woleński, J. (2015). Szowinizm gatunkowy, humanitaryzm i animalocentryzm. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, 24 (2 [94]), 25–34.
  33. Yerkes, R.M., Yerkes, A.W. (1929). The great apes. A study of Anthropoid Life. New Haven: Yale University Press.
  34. Ziółkowski, J. (2019). Syndrom oblężonej twierdzy. Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.