Analiza i Egzystencja
Pamięć ciała – pamięć człowieka. Uwagi do koncepcji Thomasa Fuchsa
DOI: 10.18276/aie.2025.69-03
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autoren: |
Witold
Glinkowski
Uniwersytet Łódzki |
| Schlüsselbegriffe: | Ludzkie ciało ludzka pamięć pamięć ciała Thomas Fuchs. |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2025 |
| Seitenanzahl: | 15 (53-67) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Dla Thomasa Fuksa ciało ludzkie jest integralnym komponentem podmiotowości człowieka. Dostęp do ciała jest wielorako zapośredniczony przyjmowanymi przez człowieka perspektywami – ciała fizycznego [Körper], ciała żywego [Leib] oraz ciała podmiotu obierającego jedną z tych perspektyw – jednak żadna z nich nie wyczerpuje ludzkiego doświadczania ciała. Jest ono bowiem ponadto depozytem pamięci, której specyfika koincyduje ze specyfiką człowieka jako istoty niesprowadzalnej do świata animalnego, gdyż nie poddającej się eksplikacji wyłącznie w planie biologicznym lub biologiczno-kulturowym. Fuchs ukazuje mechanizmy pamięci ciała oraz ich wpływ na kształtowanie specyfiki ludzkiej rzeczywistości. Za sprawą pamięci ciała, która dyskretnie ale radykalnie moderuje pomięć człowieka, ludzki świat uzyskuje swoistość oraz deponuje dziedzictwo przeszłości jako żywe, kształtujące teraźniejszość i otwierające horyzont przyszłości.
PDF-Vorschau
Bibliographie (20)
- Bergson, H. (2006). Materia i pamięć. Esej o stosunku ciała do ducha, przeł. R.J. Weksler-Waszkinel. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.
- Bergson, H. (1910). Materie und Gedächtnis. Eine Abhandlung über die Beziehung von Körper und Geist. Jena: Diederichs Verlag.
- Berlin, I. (2000). Mag Północy. J.G. Hamann i źródła niemieckiego irracjonalizmu, przeł. M. Pietrzak-Merta. Warszawa: Wyd. Prószyński i S-ka.
- Chuda, M. (2021). W „wiecznej“ pamięci. Ethos, 135(3), 359–362.
- Fuchs, T. (2018). Ecology of the Brain. The phenomenology and biology of the embodied mind, Oxford: Oxford University Press.
- Fuchs, T. (2018a). Leib, Raum, Person. Entwurf einer phänomenologischen Anthropologie. Stuttgart: Klett–Cotta Verlag.
- Fuchs, T. (2004). Pamięć ciała, przeł. A. Węgrzecki. W: S. Czerniak, J. Rolewski (red.) Studia z filozofii niemieckiej, t. 4: Antropologia filozoficzna (s. 133–154). Toruń: Wyd. UMK.
- Fuchs, T. (2005). The phenomenology of body, space, and time in depression. Comprendre, 15, s.108–121.
- Gehlen, A. (2017). Człowiek. Jego natura i stanowisko w świecie, przeł. R. Michalski, J. Rolewski, E. Paczkowska-Łagowska. S. Czerniak (red.). Toruń: Wyd. UMK.
- Glinkowski, W. P. (2018). Prze(d)sądy jako więź z tradycją – casus hermeneutyki H.-G. Gadamera. Sensus Historiae, XXXIII(4), 87–99.
- Heidegger, M. (1994). Bycie i czas, przeł. B. Baran. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.
- Heschel, A. J. (2014). Kim jest człowiek?, przeł. K. Wojtkowska. Warszawa – Łódź: Wyd. Punctum – Wyd. UŁ.
- Hörmann, H. (1964). Die Bedingungen für das Behalten, Vergessen und Erinnern. W: Handbuch der Psychologie, R. Bergius, K. Gottschaldt (red.), Bd. I: Der Aufbau der Erkenntnis. Lernen und Denken (s. 225–283). Göttingen: Hogrefe Verlag.
- Hume, D. (2001). Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. J. Łukasiewicz, K. Twardowski. Warszawa: Wyd. De Agostini – Altaya.
- Kapusta, A. (2010). Szaleństwo i metoda. Granice rozumienia w filozofii i psychiatrii. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
- Landmann, M. (1979). Fundamental-Anthropologie. Bonn: Bouvier Verlag.
- Prokopski, M. (2017) Wprowadzenie [do:] Fenomenologia i kognitywistyka. W: Główne problemy współczesnej fenomenologii, J. Migasiński i J. Prokopski (red.) (s. 423–439). Warszawa: Wyd. UW.
- Scheler, M. (1980). Der Formalismus in der Ethik und die materiale Wertethik. W: idem, Gesammelte Werke. Bd. 2. Bonn: Bouvier Verlag.
- Tischner, J. (2006). Fenomenologia świadomości egotycznej. W: idem, Studia z filozofii świadomości, A. Węgrzecki (oprac.) (s. 131–422). Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Węgrzecki, A. (1992). O poznawanie drugiego człowieka. Kraków: PAT.