ISSN: 1734-9923
eISSN: 2300-7621
OAI
DOI: 10.18276/aie.2025.70-04
Liste der Ausgaben /
70 (2025)
Meta-Epistemological Remarks on Certainty, Truthfulness, and Evidence: Prolegomena to a Possible Theory Explaining Their Interconnections
(Metaepistemologiczne uwagi o pewności, prawdziwości i oczywistości. Prolegomena do teorii wyjaśniającej ich powiązania)
| Autoren: |
Jan
Hartman
Uniwersytet Jagielloński Wydział Nauk o Zdrowiu |
| Schlüsselbegriffe: | epistemologia metafilozofia prawda pewność oczywistość cogito |
| Veröffentlichungsdatum der gesamten Ausgabe: | 2025-06-02 |
| Seitenanzahl: | 18 (93-110) |
Abstract
Artykuł poświęcony jest analizie semantycznych i pragmatycznych relacji pomiędzy pojęciami i terminami: pewność, prawda i oczywistość, proponując zarys możliwej teorii wyjaśniającej, w jaki sposób te trzy wartości epistemiczne są wzajemnie powiązane. Formułując pytania, które w tym kontekście należy postawić oraz przestawiając pewne hipotezy odnośnie do natury pewności i jej powiązań z prawdą oraz oczywistością, w szczególny sposób podkreśla się "Husserlowski" kontekst zagadnienia. Całość rozważań zamyka analiza cogito. Twierdzi się, że wszelskie twierdzenia odnoszące się do immanencji (umysł i akty mentalne), które są prawdziwe, pewne i oczywiste są jednocześnie refleksyjne (odnoszą się do umysłu lub podmiotu jako spełniającego inne akty menatalne), iterowalne (mogą być rozbudowywane an infinitum) oraz deflacyjne (mogą zostać zredukowane).
herunterladen
Artikeldatei
Bibliographie
| 1. | Beddor, B. (2020a). Certainty in action. The Philosophical Quarterly, 70 (281), 711–737. |
| 2. | Beddor, B. (2020b). New work for certainty. Philosopher’s Imprint, 20 (8), 1–25. |
| 3. | Glenn, P. F. (2004). The politics of truth. Power in Nietzsche`s epistemology. Political Research Quarterly, 57 (4), 575–583. https://doi.org/10.1177/ 106591290405700406 |
| 4. | Husserl, E. (1973). Cartesian Meditations: An introduction to Phenomenology. Springer. |
| 5. | Klein, P. D. (1981). Certainty: A reflection on scepticism. University of Minnesota Press. |
| 6. | Kołakowski, L. (1975). Husserl and the search for certitude. Yale University Press. |
| 7. | Kruglanski, A. W. (1989). Lay epistemics and human knowledge: Cognitive and motivational bases. Plenum Press. |
| 8. | Reed, B. (2022). Certainty. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Spring 2022 edition). https://plato.stanford.edu/archives/spr2022/ entries/certainty/ |
| 9. | Petty, E., Briñol P., Tormala, Z. L., & Wegener, D. T. (2007). The role of metacognition in social judgment. In A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Social psychology: Handbook of basic principles (2nd ed.). Guilford. |
| 10. | Stanley, J. (2008). Knowledge and certainty. Philosophical Issues, 18 (1), 33–55. |
| 11. | Unger, P. (2002). Ignorance. A case for scepticism. Oxford University Press. |
| 12. | Wittgenstein, L. (1979). On certainty (Denis Paul and G.E.M. Anscombe, Trans.). Basil Blackwell. (Original work published 1969) |
| 13. | Zanetti, L. (2021). The quest for certainty. Kriterion—Journal of Philosophy, 35 (1), 71–95. https://doi.org/10.1515/krt-2021-0005 |