Analiza i Egzystencja
Pojęcie obiektu kwantowego z pespektywy teorii integracji pojęciowej a problem ontologii mikroświata
DOI: 10.18276/aie.2023.64-02
Cytuj
Opis bibliograficzny (APA 7)
Łukasik, A. (2023). Pojęcie obiektu kwantowego z pespektywy teorii integracji pojęciowej a problem ontologii mikroświata. Analiza i Egzystencja, 64, 25–46. https://doi.org/10.18276/aie.2023.64-02
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autorzy: |
Andrzej
Łukasik
Instytut Filozofii UMCS |
| Słowa kluczowe: | cząstki fale indywidua mechanika kwantowa metafory teoria amalgamatów pojęciowych |
| Data wydania numeru / monografii: | 2023 |
| Liczba stron: | 22 (25-46) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
W artykule wykazano nieadekwatność pojmowania mikroobiektów w kategoriach ontologii substancjalnych bytów jednostkowych i nieredukowalną metaforyczność takich pojęć, jak „cząstka”, „fala” czy „przedmiot indywidualny”. Podjęto próbę skonstruowania pojęcia obiektu kwantowego jako amalgamatu pojęciowego, wykorzystując teorię integracji pojęciowej.
Podgląd PDF
Bibliografia (47)
- Aspect A., Dalibard J., Roger G., (1982). Experimental Test of Bell’s Inequalities Using Time Varying Analyzers, Physical Review Letters 49(25), 1804–1807.
- Bell J. S., (1964). On the Einstein Podolsky Rosen Paradox, Physics 1, 195–200.
- Bigaj T., (1991). Zarys ontologii kwantowej. W: Z zagadnień filozofii nauk przyrodniczych, S. Butryn (red.) ss. 87-101. Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Filozofii i Socjologii.
- Black M., (1954-1955). Metaphor. Proceedings of the Aristotelian Society, New Series (55), 273-294.
- Bohm D., (1988). Ukryty porządek, tłum. M. Tempczyk. Warszawa: Pusty Obłok.
- Bohm D., Hiley B. J. (1993). The Undivided Universe. An Ontological Interpretation of Quantum Theory. New York: Routledge.
- Bohr N., (1963). Fizyka atomowa a wiedza ludzka, tłum. W. Staszewski, S. Szpikowski, A. Teske. Warszawa: PWN.
- Broglie L. V. de, (1955). Czy fizyka kwantowa pozostanie indeterministyczna?, tłum. St. Rouppert. W: Zagadnienia filozoficzne mechaniki kwantowej i teorii względności (ss. 110-143). Warszawa: PWN.
- Burwell J., (2018). Quantum Language and the Migration of Scientific Concepts. Cambridge, Massachusetts, London, England: The MIT Press.
- Cooper L. N. (1980). Istota i struktura fizyki. tłum. J. Kozubowski, Z. Majewski, A. Pindor, J. Prochorow. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Coulson S., Okley T., (2001). Blending Basics. Cognitive Linguistic, January.
- Czarnocka M., Mazurek M., (2012). Metafory w nauce. Zagadnienia Naukoznawstwa 1(191), s. 5-26.
- Dennett D., (2017). Od bakterii do Bacha. O ewolucji umysłów, tłum. K. Bielecka i M. Miłkowski. Kraków: Copernicus Center Press.
- Eddington A. S., (1934). Nowe oblicze natury, tłum. A. Wundheiler. Warszawa: nakładem „Mathesis Polskiej”.
- Einstein A., (2017). O metodzie fizyki teoretycznej. W: Jak wyobrażam sobie świat. Przemyślenia i opinie, tłum. T. Lancewski. Kraków: Copernicus Center Press.
- Einstein A., Podolsky B., Rosen N., (1935). Can Quantum Mechanical Description of Physical Reality by Considered Complete?. Physical Review 47, s. 777–780.
- Fauconnier G., Turner M., (2019). Jak myślimy. Mieszaniny pojęciowe i ukryta złożoność umysłu, tłum. I. Michalska. Warszawa: Biblioteka Kwartalnika Kronos.
- Feynman R. P., (2000). Charakter praw fizycznych, przeł. P. Amsterdamski. Warszawa: Prószyński i S-ka.
- French S., Krause D., (2008). Identity in Physics. A Historical, Philosophical, and Formal Analysis. Oxford: Clarendon Press.
- Fojt T. (2009). The Construction of Scientific Knowledge by Metaphor. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
- Heisenberg W., (1930). Die physikalischen Principien der Quantentheorie. Leipzig: Verlag von S. Hirzel.
- Heisenberg W., (1965). Fizyka i filozofia, tłum. S. Amsterdamski. Warszawa: Książka i Wiedza.
- Heisenberg W., (1979). Ponad granicami, tłum. K. Wolicki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
- Heller M., (2014). Elementy mechaniki kwantowej dla filozofów. Kraków: Copernicus Center Press.
- Hesse M., (1966). Models and Analogies i Science. Notre Dame.
- Holton G., (1995). Metaphors in Science and Education. W: From a Mataphorical Point of View. A Multidiscyplinary Approach to the Cognitive Content of Metaphor (ss. 259-288). Z. Radman (ed.). Berlin, New York: Walter dr Gryuter.
- Ingarden R., (1988). O dziele literackim. Warszawa: PWN.
- Jabłońska-Hood J., (2016). Integracja pojęciowa jako fundamentalny mechanizm kreatywności ludzkiej w języku. O wykorzystaniu teorii amalgamatów w analizie humoru angielskiego. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio FF, Vol. XXXIV, 1, 2016, s. 155-168.
- Lakoff G., Johnson M., (1988). Metafory w naszym życiu, tłum T. P. Krzeszowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
- Leibniz G. W., (1969). Wyznanie wiary filozofa. Rozprawa metafizyczna. Monadologia. Zasady natury i łaski oraz inne pisma filozoficzne, tłum. S. Cichowicz, J. Domański, H. Krzeczkowski, H. Moese. Warszawa: PWN.
- Libura A., (2021). Integracja pojęciowa w memach internetowych zawierających wyobrażenia gestów. W: Metafory ucieleśnione, red. M. Hetmański, A. Zykubek. Lublin: Wydawnictwo Akademicon.
- Łobejko M., Lamża Ł, (2019). Co się dzieje w świecie kwantów? Kraków: Copernicus Center Press.
- Łukasik A., (2009). Atomizm dawniej i dziś. O niewspółmierności ontologicznej klasycznego i kwantowomechanicznego pojęcia elementarnych składników materii. Studia Philosophiae Christianae 1, s. 133-162.
- Łukasik A., (2012). Substancjalność cząstek elementarnych. W: Studia Systematica 2. Substancja, red. M. Piwowarczyk, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 145-157.
- Mehlberg H., (1967). The Problem of Physical Reality in Contemporaty Science. W: Quantum Theory and Reality, red. M. Bunge, Berlin – Heidelberg: Springer Verlag.
- Pais A., (2006). Czas Nielsa Bohra. W fizyce, filozofii i polityce, przeł. P. Amsterdamski. Warszawa: Prószyński i S-ka.
- Petruccioli S. (1993). Atoms, Metaphors and Paradoxes. Niels Bohr and the Construction of a New Physics. Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Town, Singapore, Sao Paulo 1993: Cambridge University Press.
- Quine. W. V. O. (1969). O tym, co istnieje. W:, Z punktu widzenia logiki, tłum. B. Stanosz. Warszawa: PWN.
- Redhead M., Teller P., (1991). Particles. Particle Labels, and Quanta: The Toll of Unacknowledged Metaphysics, Foundation of Physics 21(1).
- Rovelli C., (2017). Some scientists claim that philosophy is dead – in fact we need it more than ever, Prospero 23 (3).
- Rovelli C., (2018). Physics Needs Philosophy. Philosophy Needs Physics, Foundations of Physics 48, s. 481-491.
- Susskind L., Friedman A., (2016). Mechanika kwantowa. Teoretyczne minimum. Warszawa: Prószyński i S-ka.
- Tambor P., (2020). Standardowy model kosmologiczny. Lublin: Wydawnictwo KUL.
- Teller P. (1995). An Interpretive Introduction to Quantum Field Theory. Princeton: Princeton University Press.
- Teller P., (1998). Quantum Mechanics and Haecceities. W: Interpreting Bodies. Classical and Quantum Objects in Modern Physics, red. E. Castellani. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
- Wichmann E. H., (1975). Fizyka kwantowa, tłum. W. Gorzkowski, A. Szymacha. Warszawa: PWN.
- Zawisławska M., (2011). Metafora w języku nauki. Na przykładzie nauk przyrodniczych, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.





