Analiza i Egzystencja
Political Epistemology and Deep Disagreement
(Epistemologia polityczna i głębokie nieporozumienia)
DOI: 10.18276/aie.2026.76-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autorzy: |
Manuel
Knoll
Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU) |
| Słowa kluczowe: | wiedza praktyczna fakty moralne wiedza moralna realizm etyczny kognitywizm relatywizm sceptycyzm metaetyka |
| Data wydania numeru / monografii: | 2026 |
| Liczba stron: | 20 (47-66) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Epistemologia polityczna zastanawia się, czy istnieje wiedza na temat wartości, dobra, sprawiedliwości i moralności, którą można zastosować do kwestii politycznych. Debaty nad takimi pytaniami sięgają czasów starożytnych Greków. Podczas gdy Protagoras twierdzi, że nie istnieją żadne fakty moralne ani wiedza moralna, Platon stara się przezwyciężyć sceptyczne twierdzenia Protagorasa. Niniejszy artykuł argumentuje zgodnie z tradycją Protagorasa, że nie istnieje ostateczna wiedza moralna, która mogłaby etycznie ukierunkować decyzje polityczne. Główny argument przeciwko istnieniu niezależnej od umysłu i obiektywnej rzeczywistości moralnej, o której można osiągnąć wiedzę moralną, opiera się na istnieniu niezliczonych powszechnych głębokich nieporozumień dotyczących wartości, sprawiedliwości, moralności i etyki, które są odporne na racjonalne rozwiązania. Argumenty przedstawione przeciwko realizmowi etycznemu i kognitywizmowi w sekcji II opierają się głównie na poglądach Maxa Webera i Isaiaha Berlina, że istnieją głębokie spory dotyczące wartości, moralności i etyki. Argumenty przedstawione przeciwko tym stanowiskom w sekcji III opierają się na głębokich filozoficznych sporach dotyczących sprawiedliwości społecznej i politycznej, które są charakterystyczną cechą historii myśli politycznej.
Podgląd PDF
Bibliografia (39)
- Baghramian, Maria, and Annalisa Coliva. 2020. Relativism. London and New York: Routledge.
- Berlin, Isaiah. 1997. “The Pursuit of the Ideal.” In Isaiah Berlin, The Proper Study of Mankind: An Anthology of Essays, ed. Henry Hardy and Roger Hausheer. London: Chatto & Windus (original 1988), 1–16.
- Berlin, Isaiah. 2013. “The Originality of Machiavelli.” (original 1972), in: Isaiah Berlin, Against the Current. Essays in the History of Ideas, edited by Henry Hardy (Second edition). Princeton and Oxford: Princeton University Press (original 1979), 33–100.
- Edenberg, Elizabeth, and Michael Hannon, eds. 2021. Political Epistemology. Oxford: Oxford University Press.
- Fleischacker, Samuel. 2004. A Short History of Distributive Justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Fogelin, Robert J. 2005. “The Logic of Deep Disagreements.” Informal Logic 25 (1) (original 1985).
- Giorgini, Giovanni. 2019. “Does Democracy Necessarily Rest on Relativism? The Origins of the Debate in Ancient Greece.” In Philosophie für die Polis, edited by Christoph Riedweg. Berlin and Boston: De Gruyter, 95–122.
- Gowans, Christopher W. 2000. “Introduction. Debates about moral disagreements.” In Moral Disagreements. Classic and Contemporary Readings, edited by Christopher W. Gowans. London and New York: Routledge, 1–43.
- Hannon, Michael, and Jeroen de Ridder, eds. 2021. The Routledge Handbook of Political Epistemology. London and New York: Routledge.
- Herwig, Dagmar. 1984. Gleichbehandlung und Egalisierung als konkurrierende Modelle von Gerechtigkeit. Eine systematische Analyse. München: Fink.
- Knoll, Manuel. 2018. “Deep Disagreements on Social and Political Justice: Their Meta-Ethical Relevance and the Need for a New Research Perspective.” In New Perspectives on Distributive Justice. Deep Disagreements, Pluralism, and the Problem of Consensus, edited by Manuel Knoll, Stephen Snyder, and Nurdane Şimşek. Berlin/Boston: De Gruyter, 23–51.
- Knoll, Manuel. 2019. “Max Weber on Politics, Reason, and the Clash of Values and Approaches to Ethics.” Dîvân. Journal of Interdisciplinary Studies 24, 47 (2), 111–140
- Knoll, Manuel. 2020. “Deep Disagreements on Values, Justice, and Moral Issues: Towards an Ethics of Disagreement.” Trames, Special Issue on Disagreements, vol. 24 (3), 315–338.
- Knoll, Manuel. 2025/26 (forthcoming). “Democracy or Epistocracy? On the Role of Knowledge in Politics.” In Ancient Critiques of Democracy and Their Contemporary Relevance, edited by Diego Zucca. Rome: Tab Edizioni (Doxai).
- Ladd, John, ed. 1985. Ethical Relativism. Lanham, New York, and London: University Press of America (original 1973).
- Lynch, Michael P. 2010. “Epistemic Circularity and Epistemic Incommensurability.” In Social Epistemology, edited by Adrian Haddock, Alan Millar, and Duncan Pritchard. Oxford: Oxford University Press, 262–277.
- Machuca, Diego E. 2013. “Editor’s Introduction.” In Disagreement and Skepticism, ed. by Diego E. Machuca. New York and London: Routledge.
- Machuca, Diego E., and Baron Reed, eds. 2018. Skepticism: From Antiquity to the Present. London: Bloomsbury Academic.
- Mackie, J. L. 1977. Ethics. Inventing Right and Wrong. London: Penguin.
- Marx, Karl. 2009. Critique of the Gotha Programme. Dodo Press.
- Mason, Andrew. 1993. Explaining Political Disagreement. Cambridge: Cambridge University Press.
- Miller, Alexander. 2013. Contemporary Metaethics. An Introduction. 2nd ed. Cambridge: Polity Press.
- Miller, David. 2003. Principles of Social Justice. Third printing. Cambridge, MA.: Harvard University Press (original 1999).
- Nozick, Robert. 1974. Anarchy, State, and Utopia. Oxford: Basic Books.
- Rawls, John. 1985. “Justice as Fairness: Political not Metaphysical.” Philosophy & Public Affairs, vol. 14, no. 3, 223–251.
- Rawls, John. 1999. A Theory of Justice. Revised Edition. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press (original 1971).
- Rawls, John. 2005. Political Liberalism. Expanded edition. New York: Columbia University Press (original 1993).
- Ribeiro, Brain. 2011. “Philosophy and Disagreement.” Crítica. Revista Hispanoamericana de Filosofía, vol. 43, no. 127.
- Rüther, Markus. 2015. Metaethik zur Einführung. Hamburg: Junius.
- Siegel, Harvey. 2013. “Argumentation and the epistemology of disagreement.” OSSA Conference Archive, Paper 157, 1–22.
- Stegmaier, Werner. What is Orientation? A Philosophical Investigation, trans. R. G. Müller. Berlin and Boston: De Gruyter.
- Tersman, Folke. 2006. Moral Disagreement. Cambridge: Cambridge University Press.
- Turner, Stephen P., and Regis A. Factor. 1984. Max Weber and the Dispute over Reason and Value: A Study in Philosophy, Ethics, and Politics. London: Routledge.
- Waldron, Jeremy. 1999. Law and Disagreement. Oxford: Oxford University Press.
- Walzer, Michael. 1983. Spheres of Justice. A Defense of Pluralism and Equality. New York: Basic Books.
- Weber, Max, 1949. “The Meaning of ‘Ethical Neutrality’ in Sociology and Economics.” In Max Weber, The Methodology of the Social Sciences, trans. and ed. Edward Shills and Henry Finch. Illinois: The Free Press of Glencoe (original 1917), 1–47.
- Weber, Max. 1994a. “The Profession and Vocation of Politics”, in: Weber. Political Writings, edited by Peter Lassmann and Ronald Speirs. Cambridge: Cambridge University Press (original 1919).
- Weber, Max. 1994b. “Parliament and Government in Germany under a New Political Order” in: Weber. Political Writings, edited by Peter Lassmann and Ronald Speirs. Cambridge: Cambridge University Press (original 1918).
- Ziglioli, Ugo, 2007. Protagoras and the Challenge of Relativism. Plato’s Subtlest Enemy. Aldershot and Burlington: Ashgate.