
Acta Iuris Stetinensis
Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Aktualny model mediacji w procesie karnym – charakterystyka i uwagi de lege ferenda
DOI: 10.18276/ais.2026.59-07
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autorzy: |
Jacek
Świecki
Szkoła Doktorska Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego |
| Słowa kluczowe: | mediacja w procesie karnym sprawiedliwość naprawcza szybkość postępowania mediator umorzenie postępowania |
| Data wydania numeru / monografii: | 2026 |
| Liczba stron: | 14 (113-126) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Liczba pobrań ?: | 62 |
Abstrakt
Obecny model mediacji w procesie karnym nie przekłada się na popularność jej stosowania w praktyce. Celem niniejszego artykułu jest rozważenie przyczyn tego zjawiska oraz zaproponowanie możliwych zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby zwiększyć funkcjonalność instytucji mediacji w polskim procesie karnym. Dwuczłonowy tytuł niniejszego artykułu wskazuje na dwa zasadnicze problemy, które zostaną w nim poruszone, tj. obowiązujący model mediacji na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz uwagi de lege ferenda. Zastosowana w pracy analiza dogmatycznoprawna przepisów ukazała, jak de lege lata pozytywny wynik mediacji rzutuje na postępowanie karne, zwłaszcza na kwestie jego szybszego zakończenia oraz wymiaru kary. W artykule wykorzystane zostały dostępne opracowania oraz badania statystyczne. W ocenie autora niewielka liczba spraw kierowanych do postępowania mediacyjnego wynika z faktu, że oskarżony nie odnosi wystarczającej korzyści z tytułu skierowania sprawy do mediacji. Autor w swoich rozważaniach proponuje zmiany legislacyjne polegające na wprowadzeniu samodzielnej przesłanki umorzenia postępowania karnego do art. 17 k.p.k. w razie zawarcia ugody mediacyjnej.
Podgląd PDF
Bibliografia (14)
- Czarnecki P., Koszty procesowe mediacji jako nieefektywnego sposobu konsensualnego rozpoznania sprawy, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
- Gil D., Mocne i słabe strony mediacji w polskim systemie prawnym, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
- Kasiński J., Mediacja a szybkość procesu karnego, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
- Kasiński J., Mediacja, w: D. Świecki (red.), Meritum. Postępowanie karne, Warszawa 2023.
- Kąkol C., Dlaczego kieruję sprawy do postępowania mediacyjnego?, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 1.
- Kowalczyk-Ludzia M., Zasadność prowadzenia mediacji karnych w świetle idei sprawiedliwości naprawczej, „Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis” 2024, vol. 13 (1).
- Kużelewski D., Mediacja w polskim procesie karnym w ocenie prokuratorów i sędziów, w: C. Kulesza (red.), Porozumienia karnoprocesowe w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Opracowanie w oparciu o materiały z grantu badawczego, Białystok 2010.
- Mediacje karne w latach 1998–2025. Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie.
- Prawomocnie skazani dorośli w latach 1946–2019, w tym na karę śmierci w latach 1946– 1987. Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie.
- Sobczak K., Umorzenie mediacyjne, czyli nowe narzędzie dla prokuratora, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/umorzenie-mediacyjne-czyli-nowe-narzedzie-dlaprokuratora,535737.html.
- Sobczak K., Więcej konsensualizmu – poważne przestępstwa przed sąd, drobniejsze do ugody, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/konsensualizm-propozycje-ms-wykazprac-legislacyjnych-rzadu,531115.html.
- Szumiło-Kulczycka D., w: P. Hofmański (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. I, cz. 2, Zagadnienia ogólne, Warszawa 2013.
- Zielińska E., Mediacja w sprawach karnych o przemoc w rodzinie – skala i efektywność w praktyce polskiego wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2017.
- Zielińska E., Klimczak J., Zakres stosowania mediacji w sprawach karnych w praktyce wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2010.




