Acta Iuris Stetinensis
Vorher: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Legal regulation of commodity and money relations in the colonies of the Republic of Saint George on the territory of modern Southern Ukraine in the mid-15th century
(Prawna regulacja stosunków towarowo-pieniężnych w koloniach Republiki Świętego Jerzego w połowie XV wieku na terytorium obecnej południowej Ukrainy)
DOI: 10.18276/ais.2024.51-09
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autoren: |
Oleksandr
Havrylenko
V.N. Karazin Kharkiv National University |
| Schlüsselbegriffe: | prawo średniowieczne regulacja prawna stosunki towarowo-pieniężne kolonie genueńskie północny region Morza Czarnego południowa Ukraina |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2024-12 |
| Seitenanzahl: | 17 (153-169) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
| Anzahl der Downloads ?: | 466 |
 
 
| |
Abstract
W niniejszym artykule podniesiono kwestię specyfiki regulacji stosunków towarowo-pieniężnych istniejących w XIII i XV wieku w miastach i osadach podległych Republice Genueńskiej, które położone były na terytorium współczesnej Ukrainy, a w szczególności na obszarach obecnie okupowanych. Szczególną uwagę zwrócono na analizę stosownych norm zawartych w tekście Karty kolonii genueńskich nad Morzem Czarnym z 1449 roku. W artykule konsekwentnie opisano podstawy prawne powstawania i ewolucji kolonii genueńskich w północnej części regionu Morza Czarnego, specyfikę lokalnego obiegu pieniężnego oraz charakterystyczne cechy normatywnej regulacji stosunków towarowo-pieniężnych odzwierciedlonych w Karcie z 1449 roku. Rozważania dotyczą m.in. regulacji handlu niewolnikami, będącego również przedmiotem stosunków towarowo-pieniężnych. Autor doszedł do wniosku, że w badanym okresie stopniowo tworzył się zespół norm w koloniach Republiki Świętego Jerzego w północnej części regionu Morza Czarnego, które regulowały stosunki towarowo-pieniężne. Ponadto w połowie XV wieku źródłem takiego prawa, obok zwyczajów prawnych, były zbiory norm prawnych – przede wszystkim Karta kolonii genueńskich nad Morzem Czarnym z 1449 roku, którą z pewnymi zastrzeżeniami można uznać za zalążek kodeksu. Jednocześnie jednak charakterystyczną cechą prawa kolonii genueńskich było to, że u jego podstaw nie leżały normy o lokalnym pochodzeniu, lecz takie, które zostały przeszczepione na lokalny grunt z metropolii i zaadaptowane do szczególnych miejscowych uwarunkowań. Zwrócono uwagę, że w średniowieczu prawo
ludności zamieszkującej południowe tereny Ukrainy pozostawało pod znacznym wpływem praw innych krajów, a w dalszych latach niektóre z wprowadzonych norm były przyjęte i odzwierciedlone, z pewnymi zmianami wynikającymi z lokalnej specyfiki, w prawie zwyczajowym, a w niektórych miejscach również w ustawodawstwie rozprzestrzenionym w Ukrainie w późniejszych okresach.
PDF-Vorschau
Bibliographie (32)
- Akt pro sojuz, ukladenij venecіansʹkoju gromadoju, z odnogo boku, čerez Marka Lauredano, jakogo priznačeno upovnovaženim vіd urjadu, a, z іnšogo boku, – Korrado Cigallla, upovnovaženim genuezʹkim (1344), in: O.A. Gavrilenko, O.M. Sіvalʹnʹov, V.V. Cibulʹkіn (eds.), Genuezʹka spadŝina na terenah Ukraїni: etnoderžavoznavčij vimіr. Harkіv 2017.
- Amєtka F.A., Krimsʹke hanstvo: stanovlennja і rozvitok deržavnostі ta prava (perša polovina XV – druga polovina XVIII st.), Harkіv 2003 (unpublished PhD essay).
- Barabanov O.N., Bartolomeo Bosko – genuèzskij jurist XIV-XV vekov: Teorija i praktika graždanskogo sudebnogo processa, Sankt-Peterburg 2002.
- Casaretto P.F., La moneta genovese in con fron to con le altre valute m editerranee nei secoli XII e XII, Genova 1928.
- Čiperis A.M., K istorii rannej genuèzskoj kolonizacii Severnogo Pričernomorʹja: ІІ polovina XІІІ veka, „Učenye zapiski Turkmenskogo gosudarstvennogo universiteta imeni A. M. Gorʹkogo. Serija: Istorija” 1964, No. 27.
- Dogovіr mіž Genuєju і venecіancjami ŝodo Kaffi (1345), in: Gavrilenko O.A., Sіvalʹnʹov O.M., Cibulʹkіn V.V. (eds.), Genuezʹka spadŝina na terenah Ukraїni: etnoderžavoznavčij vimіr, Harkіv 2017.
- Dogovіr Vіzantіjsʹkoї іmperії z Genuezʹkoju respublіkoju (1261 r.), in: Gavrilenko O.A., Sіvalʹnʹov O.M., Cibulʹkіn V.V. (eds.), Genuezʹka spadŝina na terenah Ukraїni: etnoderžavoznavčij vimіr, Harkіv 2017.
- Emanov A.G., K voprosu o rannej italʹjanskoj kolonizacii Kryma, „Antičnaja drevnostʹ i srednie veka” 1982, No. 19: Vizantija i ee provincii.
- Emanov A.G., Sever i Jug v istorii kommercii: na materialah Kafy XIII-XV vv., Tjumenʹ 1996.
- Havrylenko O.A., Antičnі deržavi Pіvnіčnogo Pričornomor’ ja: bіlja vitokіv vіtčiznjanogo prava (kіnecʹ VІІ st. do n.e. – perša polovina VІ st. n.e.), Harkіv 2006.
- Havrylenko O.A., Osnovnі risi civіlʹnogo procesu v pіvnіčnopričornomorsʹkih kolonіjah Genuї (druga polovina XІІІ – tretja čvertʹ XV st.), „Včenі zapiski Tavrіjsʹkogo nacіonalʹnogo unіversitetu іmenі V.І. Vernadsʹkogo. Serіja: Juridičnі nauki” 2011, No. 24.2.
- Havrylenko O.A., Pravove reguljuvannja torgovelʹnih vіdnosin u ellіnsʹkih ta genuezʹkih kolonіjah Pіvnіčnogo Pričornomor’ ja: dіahronno-komparativne doslіdžennja, „Porіvnjalʹno-pravovі doslіdžennja. Ukraїnsʹko-grecʹkij mіžnarodnij naukovij juridičnij žurnal” 2010, No. 1. 167.
- Havrylenko O.A., Statut genuezʹkih kolonіj na Čornomu morі 1449 r. – pam’ jatka seredn ʹovіčnogo іtalіjsʹkogo prava na ukraїnsʹkih terenah. „Vіsnik Harkіvsʹkogo nacіonalʹ-nogo unіversitetu іm. V.N. Karazіna. Serіja: Pravo” 2019, No. 27. 2019.
- Havrylenko O.A., Sіvalʹnʹov O.M., Cibulʹkіn V.V., Genuezʹka spadŝina na terenah Ukraї-ni: etnoderžavoznavčij vimіr, Harkіv 2017.
- Hospodarenko O.V., Іtalіjsʹka kolonіzacіja Pіvnіčnogo Pričornomor’ ja u HІІІ-HІV st., „Čornomorsʹkij lіtopis” 2011, No. 4.
- Jorga N., Notes et extraits pour servir a l’histoire des croisades au XV siede. Quatrième série. (1453-1476), Bucarest 1915.
- Jurgevič V.N. (ed.), Ustav dlja genuèzskih kolonij v Černom more, „Zapiski Odesskogo obŝestva istorii i drevnostej” 1863, No. 5.
- Karpov S.P., Rabotorgovlja v Južnom Pričernomorʹe v pervoj polovine XV v.: (pre-imuŝestvenno po dannym massariev Kaffy), „Vizantijskij vremennik” 1986, No. 46.
- Kolli L.P., Izvlečenie iz sočinenija Vilʹgelʹma Gejda «Istorija torgovli v srednie veka», „Izvestija Tavričeskoj učenoj arhivnoj komissii” 1915, No. 52.
- Kovalevskij M.M., Juridičeskij byt genuèzskih kolonij na Černom more vo vtoroj polovine XV veka, in: M.N. Jasinski (ed.), Sbornik statej po istorii prava, posvjaŝennyj M. F. Vla-dimirskomu-Budanovu. Kiev 1904.
- Kuzʹ A., Russkie i tatarskie raby v Krymu: iz istorii genuèzskoj rabotorgovli HIV-HV vekov, in: V. Nagirnyj (ed.), Colloquia Russica. Serija I, tom 7. Rusʹ i mir kočevnikov (vtoraja polovina IX–XVI vv.). Materialy VII Meždunarodnoj naučnoj konferencii, Plʹzenʹ, 23-26 nojabrja 2016 g., Krakov 2017.
- Kuzʹ A.І., Statut Kafi 1290 r. jak džerelo z rannʹoї іstorії genuezʹkih torgovelʹnih kolonіj u Krimu, „Іstorіja torgіvlі, podatkіv ta mita: zb. nauk. pracʹ.” 2011, No. 2.4.
- Murzakevič N., Istorija genuèzskih poselenij v Krymu, Odessa 1837.
- Myc V.L., Sommo v denežnom obraŝenii Genuèzskoj Gazarii (po materialam aluštinskogo klada 1990 g.), „Hersonesskij sbornik” 1999, No. 10.
- Redʹkіna O.M., Krimsʹkij krajovij urjad general-lejtenanta S. Sulʹkeviča (červenʹ – listopad 1918 r.): іstoriko-pravove doslіdžennja, Simferopolʹ 2003 (unpublished PhD essay).
- Retovskij O., Tataro-genuezskie monety, „Izvestija Imperatorskoj arheologičeskoj komissii” 1906, No. 18.
- Sredњovјekovni statut Budve, prev. i predgovor N. Vučkoviћ; prir. M. Luketiћ, Ž. Bu-јukliћ, Budva 1988.
- Turmis N., Genuezʹko-krimsʹkі aspri ta gіrejsʹkі akče v grošovomu obіgu ukraїnsʹkih zemelʹ Velikogo Knjazіvstva Litovsʹkogo drugoї polovini XV – počatku XVI st. u svіtlі іstorіografії, „Vіsnik Lʹvіvsʹkogo unіversitetu. Serіja іstorična” 2019 (cpecvipusk).
- Vanієv E.S., Pravove reguljuvannja zemelʹnih vіdnosin u Tavrіjsʹkіj gubernії (1783–1917 rr.), Lʹvіv 2016 (unpublished PhD essay).
- Velіgodsʹkij D.V., Deržavnі utvorennja v Krimu naprikіncі 1918 – v 1920 rr.: іstoriko-pravove doslіdžennja, Simferopolʹ 2004 (unpublished PhD essay).
- Verlinden Ch., L’esclavage dans l’Europe medievale, vol. II: Italie. Colonies italiennes du Levant. Levant Latin. Empire Byzantin, Gent 1977.
- Zvarič V., Šust R., Numіzmatika: dovіdnik. Ternopіlʹ-Lʹvіv 1998.