Udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania – glosa do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2023 r., III FPS 3/22, LEX nr 3508011

Celem niniejszej glosy krytycznej jest przedstawienie problematyki związanej z zagadnieniem udokumentowania otrzymania środków pieniężnych w drodze darowizny jako warunku uzyskania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Głównym celem badawczym niniejszej pracy jest ocena obecnie obowiązujących regulacji prawnych związanych z warunkami przedmiotowego zagadnienia przez pryzmat uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszym opracowaniu krytyce poddano rozważania sądu w zakresie dotyczącym wymogu przedstawienia dowodu dokumentującego przekazanie darowizny, z którego wynika, iż przeniesienie majątku nastąpiło od darczyńcy na rzecz obdarowanego. W opracowaniu zastosowano przede wszystkim metodę case study, uzupełnioną o metodę dogmatyczno-prawną oraz analityczną. Analizie poddano obecnie obowiązujące ustawodawstwo polskie w dziedzinie prawnopodatkowej dotyczącej podatku od spadków i darowizn, zwolnień podmiotowych oraz ogólnych zasad prawa i postępowania podatkowego. Ponadto analizą objęto również orzecznictwo sądów polskich. Do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny glosowanej uchwały można wyodrębnić dwie sprzeczne ze sobą linie orzecznicze. Pierwsza z nich sprowadza się do tego, że wpłata środków pieniężnych w formie gotówkowej na konto obdarowanego może nastąpić przez niego samego, zaś z dowodu wpłaty nie musi wynikać, iż wpłacającym jest darczyńca. Druga linia orzecznicza sprowadza się do tego, że przekazanie środków pieniężnych w formie gotówkowej lub wpłata w imieniu darczyńcy nie prowadzą do spełnienia warunku zwolnienia podatkowego. Glosowane orzeczenie wpisuje się w drugą linię orzeczniczą. W wyniku badania stwierdzono, że na tak przedstawiony problem dotyczący sposobu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania należy spojrzeć przez pryzmat zasad wykładni prawa jako podstaw przeprowadzanych rozumowań dążących do zdekodowania normy prawnej zawartej w tekście prawnym. Ponadto glosowane orzeczenie nie służy zapewnieniu równości podatnikom, którzy nie posiadają żadnego rachunku bankowego bądź z uwagi na m.in. stan fizyczny nie mogą dokonać przelewu środków bądź nadać przekaz pocztowy.