
Acta Iuris Stetinensis
Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Dyplomacja lotnicza i kosmiczna – aspekty prawne
DOI: 10.18276/ais.2025.52-07
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autorzy: |
Małgorzata
Polkowska
War Studies University |
| Redakcja: |
Redaktor tomu / Volume Editor:
Ewelina
Cała-Wacinkiewicz
Uniwersytet Szczeciński (Polska) / University of Szczecin (Poland) |
| Słowa kluczowe: | dyplomacja lotnicza ICAO dyplomacja kosmiczna COPUOS konferencja dyplomatyczna |
| Data publikacji całości: | 2025-03 |
| Liczba stron: | 24 (115-138) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
| Liczba pobrań ?: | 539 |
Abstrakt
Dyplomacja w przestrzeni lotniczej i kosmicznej charakteryzuje się własną specyfiką z uwagi na skomplikowany przedmiot regulacji, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa, zarówno w przestrzeni powietrznej, jak i kosmicznej. Płaszczyznę dyplomacji lotniczej i dyplomacji kosmicznej można odnosić nie tylko do tworzenia norm prawnomiędzynarodowych czy współpracy w ramach organizacji międzynarodowych, ale i szerzej, do innych działań związanych ze współpracą państw. Dyplomacja ta swoje fundamenty, istotę i zasady czerpie z prawa międzynarodowego publicznego, którego częścią są prawo dyplomatyczne i konsularne oraz protokół dyplomatyczny. Wiele uwagi poświęcono zagadnieniom związanym z działalnością organizacji międzynarodowych lotniczych i kosmicznych, które tworzą ramy formalne współpracy międzynarodowej w badanym zakresie. Ważne teoretyczne i praktyczne znaczenie ma przedstawienie procesu powstawania konwencji międzynarodowych, w trakcie którego ścierają się poglądy ludzi i stanowiska delegujących ich państw. Autorka poszukuje odpowiedzi na pytania badawcze: czy i w jaki sposób zmiany w dyplomacji łącznie z dyplomacją wirtualną przyczyniają się do osiągnięcia celów, jakie zakładają sobie organizacje międzynarodowe i poszczególne państwa? Autorka jednoznacznie wskazuje przy tym na istotną rolę prawa międzynarodowego w przeciwdziałaniu bezprawnemu zawładnięciu przestrzenią lotniczą i kosmiczną. Czyni to, omawiając bogaty dorobek międzynarodowej i polskiej doktryny prawa międzynarodowego oraz wykorzystując własne doświadczenie pracy w Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego jako przedstawiciel RP w Radzie ICAO. W artykule posłużono się metodą badawczą polegającą na wykorzystaniu analizy źródłowej tekstów aktów prawnych i metodą porównawczą.
Podgląd PDF
Bibliografia (33)
- Abeyratne R., The Beijing Convention of 2010: An important milestone in the Annals of Aviation security, „Air and Space Law” 2011, no. 3, s. 243–255.
- Abeyratne R.I.R., The economic relevance of the Chicago Convention: a retrospective study, „Annals of Air and Space Law” 1994, vol. 19, part 2, s. 3–80.
- Andersen D.R., Recent cases and developments in aviation law, „Journal of Air Law and Commerce” 1994, vol. 60, no. 1, s. 5–177.
- Bogosian R.W., Aviation negotiations and the U.S. model agreement, „Journal of Air Law and Commerce” 1981, vol. 46, no. 4, s. 1007–1037.
- Buergenthal T., Law-Making in the International Civil Aviation Organization, Syracuse 1969.
- Cision A.J., Three cases, Denver 1971.
- Halewski T., Prawo lotnicze w zarysie, Lwów 1936.
- Hermida J., Legal basis for a national space legislation, Dordrecht 2004.
- Hornik J., Article 3 of the Chicago Convention, „Air and Space Law” 2002, vol. 27, no. 3, s. 161–195.
- Kittrie N.N., United States regulation of foreign airlines competition, „Journal of Air Law and Commerce” 1963, vol. 29, no. 1, s. 1–13.
- Kotaite A., My Memoirs. 50 Years of International Diplomacy and Conciliation in Aviation, Montreal 2013.
- Kroell J., Traité de droit international public aérien, vol. I, Paris 1934.
- Lissitzyn O.J., Diplomacy of Air Transport, Foreign Affairs, 1.10.1940, https://www.foreignaffairs.com/commons/diplomacy-air-transport. Mankiewicz R.H., Le detournement d’avions, „Revue Française de Droit Aérien” 1971, n° 4, s. 483–529.
- McWhinney E., Aerial piracy and international terrorism (The illegal diversion of aircraft and international law), The Hague 1987.
- Mendes de Leon P., Before and after the tenth anniversary of the open skies agreement Netherlands-US of 1992, „Air and Space Law” 2002, vol. 28, no. 4–5, s. 280–314.
- Milde M., Chicago Convention at Sixty – Stagnation or Renaissance?, „Annals of Air and Space Law” 2004, vol. 29, s. 443–471.
- Newton W.P., The perilous sky: U.S. aviation diplomacy and Latin America 1918–1931, University of Miami Press 1978.
- Polkowska M., Dyplomacja kosmiczna i wyścig zbrojeń, https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-malgorzata-polkowska-wyscig-zbrojen-gdzie-nie-ogranicza-nas-prawo-w-kosmosie/.
- Polkowska M., Governance in the context of Air and Space. Law and Management issues, „Modern Management Review” 2019, vol. 24, no. 2, s. 37–53.
- Polkowska M., Konferencja w Chicago i powstanie nowej konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym z 7 XII 1944 r., „Teki Archiwalne. Seria nowa” 2004, nr 8 (30), s. 87–122.
- Polkowska M., Międzynarodowe konwencje i umowy lotnicze oraz ich stosowanie: zarys problematyki, Warszawa 2014.
- Polkowska M., Podstawy prawne funkcjonowania międzynarodowej żeglugi powietrznej – system chicagowski: geneza, działanie, perspektywy, Warszawa 2007.
- Polkowska M., Poland in the Council of the International Civil Aviation Organization (ICAO), „Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht” 2014, Heft 1, s. 74–90.
- Polkowska M., Uchwalenie nowego kodeksu postępowania w Kosmosie: czy bliżej do opracowania projektu zarzadzania ruchem kosmicznym?, w: M. Polkowska (red.), Współczesne trendy w polityce bezpieczeństwa kosmicznego, Warszawa 2020, s. 49–68.
- Polkowska M., Wyzwania i problemy współczesnego lotnictwa cywilnego a działalność Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w: D. Wetoszka (red.), Prawo transportowe. Morze. Ląd. Powietrze, Warszawa 2017, s. 111–122.
- Polkowska M., Szymajda I., Konwencja montrealska. Komentarz. Odpowiedzialność cywilna przewoźnika lotniczego, Warszawa 2004.
- Ramírez de Arellano y Haro R.M., Castillo Olascoaga T., Space Diplomacy: useful initiatives for taking international cooperation beyond the skies, UNISPACE 50. High Level Forum. Space as a driver for socio-economic sustainable development, 20–24 November 2016, Dubai, UAE, https://www.unoosa.org/documents/pdf/hlf/1st_hlf_Dubai/Presentations/74.pdf.
- Riese O., Lacour J.T., Précis de droit aérien, Paris 1951.
- Suzuki K., The role of international organizations for the fair and responsible use of space, w: W. Rathgeber, K.U. Schrőgl, R.A. Williamson (eds.), The Fair and Responsible Use of Space: An International Perspective, Vienna 2010, s. 154–164.
- Volcovici V., Shuttle diplomacy under way on global aviation emissions deal, 23.07.2013, https://www.reuters.com/article/idUSL1N0FS116/.
- Wang X., Study on aircraft hijacking from the perspective of legal mechanism, maszynopis na Uniwersytecie McGill, IASL, Montreal 2005.
- Wassenbergh H.A., Post-war international civil aviation policy and the law of the air, The Hague 1962.
- Watteville J., La piraterie aérienne, Lausanne 1978.




