Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.59-06
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 3/2026 (59)
Prejudycjalność wyroku karnego. Próba analizy

Autorzy: Paweł Porębny ORCID
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Słowa kluczowe: prejudycjalność prejudykat postępowanie karne zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego pewność obrotu prawnego kryzys konstytucyjny w Polsce
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:14 (99-112)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 2

Abstrakt

Celem głównym niniejszego artykułu było zbadanie zagadnienia prejudycjalności w postępowaniu karnym. Przeanalizowano ją pod kątem roli, jaką pełni w tej procedurze, przy wykorzystaniu metody formalno-dogmatycznej i historycznoprawnej, ukazując zarazem jej terminologię oraz rys historyczny. Porównano ją także, przy wykorzystaniu metody prawnoporównawczej, do innych gałęzi prawa procesowego, w których ona również występuje, co uwidoczniło, iż pomimo przymiotu uniwersalności nie stanowi ona jednolitej kategorii jurydycznej. Czemu jednak prejudycjalność jest tak ważna? Poddana badaniom instytucja prawna stała się niezwykle aktualna w czasie panującego w Polsce kryzysu prawa, w szczególności pod postacią kryzysu konstytucyjnego, o czym świadczy zebrany w toku badań nad nią komponent empiryczny pracy, w postaci m.in. orzecznictwa sądowego. Zgromadzony w artykule materiał badawczy pozwolił udowodnić postawione w nim tezy, jak i skierować postulaty w kierunku ustawodawcy.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Badowiec R., Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego i odstępstwa od niej, Toruń 2021.
2.Błaszczak Ł., Fikcja prawna w prawie procesowym cywilnym, Warszawa 2024.
3.Burzyński P., Ustawowe określenie sankcji karnej, Warszawa 2008.
4.Czapliński M., Zawieszenie postępowania karnego z uwagi na prejudykat a samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego, „Przegląd Sądowy” 2015, nr 11–12.
5.Dudek T., Zawieszenie postępowania karnego skarbowego ze względu na prejudykat,„Prokuratura i Prawo” 2012, nr 11.
6.Gardocka T., Prejudycjalność w polskim procesie karnym, Warszawa 1987.
7.Glaser S., O prejudycjalności wyroków karnych, „Polski Proces Cywilny” 1934, nr 12.
8.Grzeszczyk W., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014.
9.Hofmański P., Granice niezależności sądu w kształtowaniu prawnej podstawy rozstrzygnięcia w procesie karnym, „Problemy Prawa Karnego” 1991, t. 17.
10.Hofmański P., Kilka uwag na temat prejudycjalności w polskim procesie karnym, „Państwo i Prawo” 1988, nr 11.
11.Hofmański P., Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego, Katowice 1988.
12.Jaworska M., Sądy jako organy wymiaru sprawiedliwości w polskim porządku prawnym, w: M. Jabłoński (red.), Identyfikacja granic wolności i praw jednostki – prawnoporównawcza analiza tożsamego przypadku pod kątem praktyki stosowania prawa amerykańskiego i polskiego, Wrocław 2016.
13.Kondek J.M., Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego (art. 365 § 1 k.p.c.), Warszawa 2021.
14.Korzan K., Orzeczenia konstytutywne w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1972.
15.Kosonoga J., w: R.A. Stefański, S. Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego, t. I, Komentarz do art. 1–166, Warszawa 2017.
16.Kowalski S., Skibińska M., Kwestia związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem sądu karnego skazującym za przestępstwo skarbowe, „Przegląd Sądowy” 2022, nr 6.
17.Kurzępa B., Zawieszenie postępowania karnego. Zagadnienia węzłowe, „Consilium Iuridicum” 2022, nr 3–4.
18.Lang W., Wróblewski J., Zawadzki S., Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986.
19.Łabuda G., Zawieszenie postępowania karnego skarbowego ze względu na prejudykat, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 3.
20.Łęski P., Zawieszenie postępowania karnego, rozprawa doktorska, Sosnowiec 2025, https://www.e-bip.org.pl/upload/00779/31541/1812373-51834674.pdf.
21.Marszał K., Zagadnienia wstępne, w: J. Zagrodnik (red.), Proces karny, Warszawa 2019.
22.Mierzejewski Z., Zasada instancyjności postępowania karnego, rozprawa doktorska, Łódź 2021, https://www.bip.uni.lodz.pl/fileadmin/user_upload/rozprawa_doktorska_Zbigniew_Mierzejewski.pdf.
23.Nowicki M., Wpływ ustaleń wydanych w postępowaniu karnym na postępowanie cywilne oraz zakres związania sądu, w: E. Marszałkowska-Krześ (red.), Tendencje prawa materialnego i procesowego cywilnego, Wrocław 2017.
24.Piaskowska O.M., Znaczenie rozstrzygnięć administracyjnych w procesie karnym, Warszawa 2014.
25.Pieniążek E., Prejudycjalność orzeczeń w procesie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2005, nr 12.
26.Rodziewicz J., Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000.
27.Rylski P., Moc wiążąca wyroku karnego skazującego a sytuacja procesowa osoby trzeciej (art. 11 zd. 2 k.p.c.), „Polski Proces Cywilny” 2010, nr 1.
28.Sadza A., Wpływ decyzji Urzędu Patentowego RP na postępowanie cywilne w sprawach z zakresu prawa własności przemysłowej, Warszawa 2021.
29.Soroka P., Wpływ postępowania karnego na postępowanie cywilne – zarys poglądów orzeczniczych i doktrynalnych, „Palestra” 2024, nr 8.
30.Steinborn S., Prawomocność części orzeczenia w procesie karnym, Warszawa 2011.
31.Strus-Wołos M., Procedura cywilna. Nie tylko dla studentów, Warszawa 2023.
32.Strzelec D., Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego w sprawach podatkowych, „Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2025, nr 3.
33.Świda-Łagiewska Z., Zasada swobodnej oceny dowodów w polskim procesie karnym, Wrocław 1983.
34.Wąsek-Wiaderek M., Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu, w: P. Hofmański, P. Wiliński (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. III, Zasady procesu karnego, Warszawa 2014.
35.Zagrodnik J., w: J. Zagrodnik (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2024.
36.Zbiciak A., Prejudykat cywilny i cywilna kwestia prejudycjalna w postępowaniu karnym, Warszawa 2020.