Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.59-07
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 3/2026 (59)
Aktualny model mediacji w procesie karnym – charakterystyka i uwagi de lege ferenda

Autorzy: Jacek Świecki ORCID
Szkoła Doktorska Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego
Słowa kluczowe: mediacja w procesie karnym sprawiedliwość naprawcza szybkość postępowania mediator umorzenie postępowania
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:14 (113-126)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 1

Abstrakt

Obecny model mediacji w procesie karnym nie przekłada się na popularność jej stosowania w praktyce. Celem niniejszego artykułu jest rozważenie przyczyn tego zjawiska oraz zaproponowanie możliwych zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby zwiększyć funkcjonalność instytucji mediacji w polskim procesie karnym. Dwuczłonowy tytuł niniejszego artykułu wskazuje na dwa zasadnicze problemy, które zostaną w nim poruszone, tj. obowiązujący model mediacji na gruncie przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz uwagi de lege ferenda. Zastosowana w pracy analiza dogmatycznoprawna przepisów ukazała, jak de lege lata pozytywny wynik mediacji rzutuje na postępowanie karne, zwłaszcza na kwestie jego szybszego zakończenia oraz wymiaru kary. W artykule wykorzystane zostały dostępne opracowania oraz badania statystyczne. W ocenie autora niewielka liczba spraw kierowanych do postępowania mediacyjnego wynika z faktu, że oskarżony nie odnosi wystarczającej korzyści z tytułu skierowania sprawy do mediacji. Autor w swoich rozważaniach proponuje zmiany legislacyjne polegające na wprowadzeniu samodzielnej przesłanki umorzenia postępowania karnego do art. 17 k.p.k. w razie zawarcia ugody mediacyjnej.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Czarnecki P., Koszty procesowe mediacji jako nieefektywnego sposobu konsensualnego rozpoznania sprawy, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
2.Gil D., Mocne i słabe strony mediacji w polskim systemie prawnym, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
3.Kasiński J., Mediacja a szybkość procesu karnego, w: D. Gil (red.), Wokół mediacji i porozumień procesowych w postępowaniu karnym, Kraków 2021.
4.Kasiński J., Mediacja, w: D. Świecki (red.), Meritum. Postępowanie karne, Warszawa 2023.
5.Kąkol C., Dlaczego kieruję sprawy do postępowania mediacyjnego?, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 1.
6.Kowalczyk-Ludzia M., Zasadność prowadzenia mediacji karnych w świetle idei sprawiedliwości naprawczej, „Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis” 2024, vol. 13 (1).
7.Kużelewski D., Mediacja w polskim procesie karnym w ocenie prokuratorów i sędziów, w: C. Kulesza (red.), Porozumienia karnoprocesowe w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Opracowanie w oparciu o materiały z grantu badawczego, Białystok 2010.
8.Mediacje karne w latach 1998–2025. Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie.
9.Prawomocnie skazani dorośli w latach 1946–2019, w tym na karę śmierci w latach 1946– 1987. Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie.
10.Sobczak K., Umorzenie mediacyjne, czyli nowe narzędzie dla prokuratora, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/umorzenie-mediacyjne-czyli-nowe-narzedzie-dlaprokuratora,535737.html.
11.Sobczak K., Więcej konsensualizmu – poważne przestępstwa przed sąd, drobniejsze do ugody, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/konsensualizm-propozycje-ms-wykazprac-legislacyjnych-rzadu,531115.html.
12.Szumiło-Kulczycka D., w: P. Hofmański (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. I, cz. 2, Zagadnienia ogólne, Warszawa 2013.
13.Zielińska E., Mediacja w sprawach karnych o przemoc w rodzinie – skala i efektywność w praktyce polskiego wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2017.
14.Zielińska E., Klimczak J., Zakres stosowania mediacji w sprawach karnych w praktyce wymiaru sprawiedliwości, Warszawa 2010.