
Acta Iuris Stetinensis
Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Czynności dotyczące środków pieniężnych będących przedmiotem blokady rachunku bankowego w postępowaniu karnym
DOI: 10.18276/ais.2025.56-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autorzy: |
Jacek
Duda
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie |
| Słowa kluczowe: | blokada rachunku środki pieniężne na rachunku bankowym dowód rzeczowy zabezpieczenie majątkowe |
| Data publikacji całości: | 2025 |
| Liczba stron: | 24 (41-64) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
| Liczba pobrań ?: | 621 |
Abstrakt
Celem pracy była dogmatyczna analiza regulacji prawnych poświęconych czynnościom procesowym realizowanym w toku postępowania karnego ze środkami pieniężnymi będącymi przedmiotem blokady rachunku bankowego. Autor dokonał analizy procedury blokady środków na rachunku odrębnie na gruncie przepisów prawa bankowego, ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym i ordynacji podatkowej, rozstrzygając wątpliwości procesowe wspólne dla tych trzech instytucji. Następnie dokonał oceny możliwości wydania postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym w stosunku do środków objętych blokadą rachunku. Wskazał, że nie jest możliwe uznawanie środków zgromadzonych na rachunku za dowód rzeczowy, a mający to umożliwiać art. 236b k.p.k. jest przepisem wadliwym. Jednocześnie podniósł, że względy gwarancyjne postępowania karnego przemawiają przeciwko takiemu rozwiązaniu. W konsekwencji środki objęte blokadą rachunku mogą być tylko przedmiotem zabezpieczenia majątkowego. Ze względu na wadliwość art. 291 § 1 i 2 k.p.k. istotnie utrudnione jest jednak stosowanie tej instytucji wobec posiadacza rachunku, który nie ma statusu podejrzanego ani oskarżonego. W związku z powyższym regulacja ta wymaga zmiany poprzez wskazanie jako podstawy dokonania zabezpieczenia możliwości orzeczenia zwrotu przedmiotu lub jego równowartości uprawnionej osobie.
Podgląd PDF
Bibliografia (39)
- 1. M. Abramek, Postępowanie sprawdzające jako mechanizm selekcyjny w procesie karnym, „Przegląd Sądowy” 2019, nr 6;
- 2. S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2024;
- 3. A. Behan, Waluty wirtualne jako przedmiot przestępstwa, Kraków 2022;
- 4. M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska – Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX 2025;
- 5. A. Bulsiewicz, D. Kala, Zabezpieczenie majątkowe jako środek służący wykonalności przyszłego orzeczenia w przedmiocie procesu, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2003, nr 2;
- 6. K. Chałubek, Specyfika czynności sprawdzających, „Prokuratura i Prawo” 2012, nr 9;
- 7. T. Czech, Wpis na rachunek płatniczy, „Monitor Prawa Bankowego” 2019, nr 10;
- 8. M. Czepukojć, Problematyka środków pieniężnych zgromadzonych na koncie bankowym w kontekście przedmiotu przestępstwa z art. 299 k.k. Glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 2015 r., I KZP 5/15, „Glosa” 2017, nr 1;
- 9. K. Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023;
- 10. J. Duży, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2021 r., sygn. I KZP 1/21, „Prokuratura i Prawo” 2022, nr 4;
- 11. M. Dyl, M. Królikowski (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, Warszawa 2024
- 12. K. Feldo, Niewspółmierność środków zabezpieczających stosowanych przez organy władzy publicznej względem podatników, „Doradca podatkowy” 2023, nr 12;
- 13. T. Grzegorczyk, D. Świecki (red.), System prawa karnego procesowego. Tom IX. Środki przymusu, Warszawa 2021
- 14. P. Hofmański (red.), System prawa karnego procesowego. Tom VIII. Dowody. Część 3, Warszawa 2019;
- 15. P. Hofmański, S. Waltoś, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023;
- 16. J. Karnat, Blokada środków na rachunku bankowym w związku z podejrzeniem wykorzystania działalności banku do gromadzenia środków związanych z przestępstwem innym niż pranie pieniędzy albo finansowanie terroryzmu w praktyce prokuratorskiej, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 6;
- 17. G. Kasicki, Środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym jako dowody rzeczowe. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 9.11.2021, I KZP 3/21, Przegląd Sądowy 2022, nr 11 – 12;
- 18. R. Kmieciak, A. Staszak, Czynności niecierpiące zwłoki w toku śledztwa, „Prokuratura i Prawo” 2019, nr 1;
- 19. M. Królikowski, J. Oleksiuk, Gwarancyjne aspekty procesowych środków pozbawiających władztwa nad wartościami majątkowymi zapisanymi na rachunku, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2024, z. 1-2;
- 20. J. Kudrelek, Postępowanie zabezpieczające w procesie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2013, nr 6;
- 21. M. Kurowski, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2021 r., sygn.. I KZP 1/21, „Prokuratura i Prawo” 2022, nr 2;
- 22. J. Majewski (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2024;
- 23. A. Mariański (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2023;
- 24. A. Mikos – Sitek, A. Nowak – Far, P. Zapadka (red.), Prawo obrotu pieniężnego. Komentarz, Warszawa 2023;
- 25. Z. Młynarczyk, Czynności sprawdzające w ujęciu kodeksu postępowania karnego, „Prokuratura i Prawo” 1995, nr 5;
- 26. A. Ochnio, Blokada rachunku i wstrzymanie transakcji jako środki przymusu w procesie karnym, Warszawa 2015;
- 27. A. Ochnio, Przepadek narzędzi przestępstwa prania pieniędzy w świetle ewaluacji Moneyval, „Państwo i Prawo” 2019, nr 9;
- 28. M. Olechowski, Normatywne podstawy przymusowego umarzania zobowiązań pieniężnych, „Państwo i Prawo” 2004, nr 5;
- 29. K. Osajda (red.) System prawa prywatnego. Prawo zobowiązań. Część ogólna. Tom 5, Warszawa 2020;
- 30. K. Patora, Ograniczenia możliwości zastosowania znamienia pochodzenia „korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego” z art. 299 § 1 kodeksu karnego, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2019, nr 1;
- 31. J. Raglewski, Materialnoprawna regulacja przepadku w polskim prawie karnym, Kraków 2005;
- 32. G. Sikorski, Prawo bankowe. Komentarz, Warszawa 2015;
- 33. D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1 – 424, Warszawa 2024;
- 34. P. Starzyński, Postępowanie zabezpieczające w polskim procesie karnym, Warszawa 2007;
- 35. P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2023;
- 36. P. Wiliński, Proces karny w świetle konstytucji, Warszawa 2011;
- 37. K. Wojtyczek, Zasada proporcjonalności jako granica prawa karania, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 1999, z. 2;
- 38. W. Wróbel, A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Komentarz do art. 1 – 52, Warszawa 2016;
- 39. J. Zagrodnik (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2024.




