Usuwanie danych osobowych z archiwów prasowych – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2023 r., III OSK 6781/21

W niniejszym opracowaniu podjęto się analizy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2023 r., w którym Sąd rozpatrywał dopuszczalność usuwania danych osobowych z archiwów prasowych i realizacji prawa do bycia zapomnianym w stosunku do znajdujących się w nich tekstów. Celem glosy jest krytyczna analiza skutków przyjęcia przez Sąd interpretacji pojęcia archiwów prasowych odmawiającej im charakteru prasy i refleksja nad stosowaniem prawa do bycia zapomnianym w stosunku do takich archiwów. Metodą wykorzystaną w tekście jest metoda dogmatycznoprawna – analiza przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia oraz badanie orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach. Pomocniczo wykorzystano przegląd literatury przedmiotu. Poczynione badania własne, w szczególności analiza orzeczeń europejskich, pozwoliły na sformułowanie krytycznych wniosków. Odmówienie in abstracto charakteru prasowego archiwom prasowym, uzasadnione przez Sąd brakiem „aktualności” zamieszczonych tam materiałów, stoi w sprzeczności z europejskim dorobkiem orzeczniczym, który formułuje bardziej złożone kryteria kwalifikacji danego medium do pojęcia prasy. Dopuszczalność ingerencji w archiwa prasowe wymaga indywidualnego badania in casu, nie powinna być podyktowana jedynie ocennym pojęciem aktualności materiału. Interpretacja zaprezentowana w omawianym wyroku może prowadzić do trudnej do realizacji w praktyce konsekwencji – konieczności analizowania zawartości archiwów prasowych pod kątem aktualności konkretnych informacji tam zawartych. Odmówienie im zaś charakteru prasy powoduje konieczność stosowania RODO w pełnym zakresie, tj. bez wyłączenia przewidzianego w tzw. klauzuli prasowej. To zaś może negatywnie wpłynąć na chęć wydawców do prowadzenia takich archiwów oraz wywołać efekt mrożący, co ma istotne znaczenie społeczne w zakresie realizacji wolności prasy i dostępu do informacji.