The EU-Mercosur Agreement: what are the rules of procedure for arbitration and mediation?

W dniu 17 stycznia 2026 r. Unia Europejska i cztery państwa Mercosur podpisały umowę UE–Mercosur, która będzie stosowana tymczasowo od 1 maja 2026 r. Umowa UE–Mercosur cieszy się coraz większym zainteresowaniem ze względu na jej ogromne znaczenie, zwłaszcza gospodarcze. Głównym celem niniejszego artykułu jest analiza i ocena przepisów w zakresie arbitrażu i mediacji oraz nowości – w porównaniu do innych porozumień o wolnym handlu – w postaci kodeksu postępowania członków organów arbitrażowych i mediatorów zawartego w umowie UE–Mercosur. W artykule podjęto próbę identyfikacji mocnych i słabych stron mechanizmów przyjętych przez strony porozumienia. Metoda badawcza opiera się głównie na analizie i krytyce odpowiednich pierwotnych tekstów źródłowych, w szczególności tekstu umowy UE–Mercosur, a także literatury i wiarygodnych stron internetowych. Lektura przepisów na temat arbitrażu i mediacji pozwoliła postawić hipotezę, że zasady ich dotyczące są na tyle szczegółowe i konkretne, iż rzeczywiście mogą przyczynić się do rozwiązania sporu. Hipoteza ta została następnie zweryfikowana w toku badań. Artykuł w znaczący sposób przyczynia się do rozwoju badań nad umową UE–Mercosur. Podczas gdy większość dotychczasowych opracowań koncentrowała się na skutkach handlowych oraz kwestiach środowiska i pracy, autor niniejszego artykułu skupił się na procedurach arbitrażowych i mediacyjnych.