Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Dariusz Chojecki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
The Prussian province of Pomerania, in Polish historiography referred to as "Pomorze Zachodnie", an area the size of Belgium, became the site of a massive influx of ethnic Poles in the early 20th century. Despite numerous studies devoted to seasonal migration and the indigenous K…
DOI: 10.18276/pz.2025.40-04 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Bert Becker
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
One of the longest-serving senior civil servants in the Prussian province of Pomerania and a committed local patriot of Stettin (Szczecin) has remained an almost unknown figure to this day. This article therefore aims to provide a critical appraisal of his achievements. Above all…
DOI: 10.18276/sm.2025.38-05 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Radosław Gaziński
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
The article, based on archival sources preserved in the Secret Prussian State Archives in Berlin-Dahlem, examines the attempts undertaken since 1720 to make the Dziwna Strait navigable and to build a seaport at its mouth. The hydrological analysis of the strait conducted by Pruss…
DOI: 10.18276/sm.2025.38-04 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Nodzyński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W artykule podjęto próbę przedstawienia stosunku i postaw Polaków w prowincji Grenzmark Posen-Westpreussen do procesu przejmowania, a następnie utrwalania władzy nazistowskiej partii NSDAP Adolfa Hitlera w latach 1933–1939. Końcowa cezura rozważań uzasadniona jest tym, że po atak…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-12 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Rolf Gehrmann
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Taking advantage of relatively well-preserved Prussian statistics, the author examines the dynamics of the Pomeranian population in the 18th century to suggest priorities for further studies at both the individual and local community level. He proposes to take the concept of the …
DOI: 10.18276/pdp.2022.44-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Kształt językowy listów zależy od roli, w jaką wciela się pisarz, przesyłając listy żonie. Gdy pisze z dalekich Niemiec, Szwajcarii, Francji jest podróżnikiem, który pragnie ukochanej przybliżyć widoki i wrażenia, z nadzieją na wspólne ponowne odwiedziny cudownych, nieznanych mie…
DOI: 10.18276/sj.2021.20-02 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Luiza Rzymowska
Publikacja nadrzędna: Rocznik Komparatystyczny
The Doll and The Pearl by Olga Tokarczuk, published by Wydawnictwo Literackie in 2002, is an essay on reading The Doll by Bolesław Prus. The author of the article investigates how and for what purpose the writer connected two literary works vastly distant in time and genetically …
DOI: 10.18276/rk.2021.12-04 · ISSN: 2081-8718
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Anna Łysiak-Łątkowska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Wymysłów Folwark wchodził w skład dóbr pabianickich, które do 1795r. należały do krakowskiej kapituły katedralnej. W wyniku II i III rozbioru Polski wraz z innymi terytoriami Rzeczypospolitej zostały zajęte przez Prusy. Weszły w skład utworzonych Prus Południowych, które stały si…
DOI: 10.18276/pz.2020.1-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Niniejszy szkic nie ma za zadanie kompleksowej analizy idiostylu Bolesława Prusa, realizowanego w tekstach publicystycznych (jest to niemożliwe ze względu na ogrom dorobku dziennikarskiego pisarza), wskazuje jedynie na pewne charakterystyczne elementy warsztatu pisarskiego kronik…
DOI: 10.18276/sj.2019.18-04 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Rafał Simiński
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Am 30. April 1388 wurde in Schwetz an der Weichsel ein Vertrag über den Söldnerdienst zwischen den Herzögen von Pommern-Stettin, Swantibor I. und Bogislaw VII., dem Hoch- meister Konrad Zöllner von Rotenstein und dem Deutschen Orden abgeschlossen. Dieses Dokument verpflichtete di…
DOI: 10.18276/sm.2019.32-06 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Marcin Romanowski
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Artykuł przedstawia krytyczną analizę biografii Bolesława Prusa Prus. Śledztwo biograficzne
autorstwa Moniki Piątkowskiej. Autor artykułu omawia założenia biograficznej metody Piątkowskiej
oparte na uznaniu twórczości prozatorskiej Prusa za niepodważalne źródło wiedzy
o jego ż…
DOI: 10.18276/au.2018.2.11-08 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Szudarek
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Celem artykułu jest ustalenie przyczyn rozwodów protestanckiej szlachty pomorskiej w drugiej połowie XVIII i na początku XIX wieku oraz zweryfikowanie dotychczasowych ustaleń dotyczących skali rozpadu małżeństw w tej grupie. W literaturze przedmiotu dominuje przekonanie o trwałoś…
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Sławomir Kościelak
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
W artykule niniejszym postuluje się rewizję dotychczasowych ustaleń odnośnie do przemian demograficznych w nowożytnym Gdańsku, opracowanych przed blisko trzydziestu laty przez zmarłego przedwcześnie w 1989 r. gdańskiego badacza, Jana Baszanowskiego, a zawartych w wydanej pośmiert…
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-04 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Paulina Grabowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule poddano analizie sposób opisywania trenów damskich sukien wizytowych na
podstawie 16 cytacji wyekscerpowanych z trzech pierwszych tomów Kronik Bolesława Prusa.
Celem badań było określenie wyznaczników językowych opisu tzw. ogonów kobiecych oraz
intencji, które skłan…
DOI: 10.18276/sj.2018.17-07 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Bolesław Prus zawsze należał do pisarzy, których zwykło określać się mianem „poczytny”.
Trudniejsze jednak w odbiorze i mniej atrakcyjne pod względem czytelniczym są teksty prasowe
pisarza. Do lektury tego typu literatury trzeba czytelnika uzbroić w dodatkowe instrumentarium,
…
DOI: 10.18276/sj.2018.17-04 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Zygmunt Szultka
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł jest próbą ukazania celów, wdrażania i skutków systemu szkół łaski finansowanych przez państwo z funduszu szkolnego na Pomorzu pruskim w latach 1777–1807, czyli od jego ustanowienia do zaniku w warunkach okupacji Pomorza przez Francję. Chociaż ogólne cele i zasady reformy…
DOI: 10.18276/pz.2018.1-02 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Rafał Simiński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Krótkie panowanie księcia wołogoskiego Warcisława IV w latach 1309–1326 stanowiło ważny okres w dziejach pomorskiej polityki zagranicznej, co dotyczy zarówno jej horyzontów, jak i metod oraz środków. Większość działań księcia podjętych na arenie międzynarodowej zakończyła się suk…
DOI: 10.18276/pz.2017.2-11 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Remigiusz Panicz, Sławomir Keszka, Agnieszka Rybczyk, Andrzej Zawal
Publikacja nadrzędna: Acta Biologica
Invasions of alien species are a serious problem worldwide. In Poland, among of 30 alien species recorded in aquatic environment Prussian carp (Carassius gibelio) draw increasing attention due to its exceptionally successful colonization. Therefore the aim of the work was to perf…
DOI: 10.18276/ab.2016.23-04 · ISSN: 2450-8330
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Dariusz Łukasiewicz
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Własny dach nad głową w epoce industrializacji i urbanizacji w Prusach po 1871 roku był marzeniem dla wielu nieosiągalnym, szczególnie dla chłopów, robotników rolnych, dniówkowych, fabrycznych, rzemieślników, uboższych pracowników umysłowych i niższych urzędników. Na sposób zamie…
DOI: 10.18276/pz.2016.4-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Roman Czaja
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Celem artykułu jest analiza przedstawiania przez wielkie miasta pruskie własnej organizacjipolitycznej, w szczególności zaś formy sprawowania władzy. Autor podejmujepróbę odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu konstruowany obraz własny uwzględniałudział wspólnoty obywateli w rząd…
DOI: 10.18276/pz.2016.1-02 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Zygmunt Szultka
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
W latach 1648–1653 Hohenzollernowie brandenburscy osiągnęli wielowiekowy cel
swej polityki zagranicznej – uzyskali bezpośredni dostęp do morza, ale korzyści handlowe z tego płynące, bez ujścia Odry i Szczecina, były symboliczne. Kontynuowali więc walkę aż do całkowitego opanowan…
DOI: 10.18276/sm.2015.28-09 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Dariusz K. Chojecki
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
The article presents the causes and spatial differences of infant mortality in eastern Prussia densely populated by the Polish, and the changes that phenomenon was subject to. The research has been carried out mainly on the numeric data juxtaposed and published by Dr Behr-Pinnow,…
DOI: 10.18276/pdp.2015.3.37-05 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Zielińska
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
The article deals with the problem of demographic changes that take place in thefamilies living in towns of the Prussian partition in the 19th century and at the beginningof the 20th. The most important populational parameters have been presented; on the basisof these parameters …
DOI: 10.18276/pdp.2015.1.37-06 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska, Mariusz Guzek
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article brings up the issues of nineteenth-century mesmerism in the works ofBolesław Prus. It describes the coming out of the phenomenon, views of its rationalization and democratisation both from global and Polish perspective. Moreover, it drawsattention to those components …
DOI: 10.18276/sj.2015.14-05 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Wiesław Sieciński
Publikacja nadrzędna: Studia Administracyjne
Wielkie Księstwo Poznańskie utworzono na mocy postanowienia kongresu wiedeńskiego w 1815 roku. Obejmowało zachodnie obszary zlikwidowanego Księstwa Warszawskiego. Status polityczny Wielkiego Księstwa Poznańskiego nie odbiegał od statusu innych prowincji, stanowiło ono integralną …
DOI: 10.18276/sa.2015.7-03 · ISSN: 2080-5209
Artykuł 2014
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The world of Bolesław Prus, both real and fi ctional, feature, was divided into two
spaces: the fi rst – hostile, alien, unloved, vast and unknown and the second – secure, kind,
accepted, limited and frequently visited by the writer. He tolerated the former, because
he had to,…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2012
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The set of comparisons of the floristic component is not the largest, but even this relatively poor representation of the material allows you to show the complexity and richness of topics, stylistic versatility of this measure, the variety of applications, formal diversity, and a…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2011
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Czachorowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The following sketch is the fi rst attempt to address the issue that will enhance
the knowledge about the specifi c vocabulary used in the creation of one of the famous
representatives of Polish literature late 19th and early 20th centuries. Until now studies
about works of Bo…
ISSN: 1730-4180