Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Barbara Popiel-Kobielska
Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media
Biografia księcia Filipa II autorstwa Jurgi Valentinusa Winthera, zatytułowana Parentatio Phillipica secunda. De vita Philippi II, to nie tylko opis życia jednego z ostatnich książąt pomorskich i hołd oddany zmarłemu władcy, lecz także swoiste narzędzie legitymizowania książęcej …
DOI: 10.18276/au.2025.2.25-13 · ISSN: 2353-8694
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Grębecka
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Tekst rekapituluje badania w instytucjach pamięci na Pomorzu Zachodnim w kontekście rosyjskiej inwazji na Ukrainę i jej ewentualnego wpływu na praktyki muzealne, rekonstrukcyjne i kolekcjonerskie związane z militariami – zwłaszcza radzieckimi. Choć eksponaty takie jak granatniki …
DOI: 10.18276/pz.2025.40-09 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Wojciech Skóra
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W zakresie religijnym Słupsk (niem. Stolp) do 1945 r. był miastem zamieszkałym przez protestantów (Niemców). Zajęcie przez Armię Czerwoną, formację komunistyczną i ateistyczną, doprowadziło do stopniowego przekształcenia w ośrodek katolicki, zamieszkały przez Polaków. Droga do te…
DOI: 10.18276/pz.2025.40-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2025
Autorzy / redaktorzy: Patrycja Jędrzejewska-Michalak
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Prince Wartislaw IV, born around 1290 as the son of Bogusław IV and Margaret, daughter
of the Rügen prince Wizlawa II, ruled the Duchy of Wolgast from 1309. Around 1316, he also
became the ruler of the Sławieńskie and Słupskie lands, and in 1325, after the extinction of
the R…
DOI: 10.18276/sm.2025.38-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Izabela Bludnik, Paulina Dąbrosz-Drewnowska, Hanna Pondel
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
West Pomerania has become known in recent years as a national leader in green economic
transformation. The purpose of the article is to present the evolution that West Pomerania
has undergone, from a region whose economic importance in the post-war period was based
primarily o…
DOI: 10.18276/sm.2024.37-07 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Bartosz Wójcik
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł zestawia i analizuje pięć utworów scenicznych szczecińskiego pisarza i kupca Paula Wendta (1840–1919): Colberg 1807 (1863), Sidonia von Borck (1874), Ein deutscher Brutus (1880), Die Rose von Thiessow (1893) oraz Arkona (1913). Wszystkie łączy tematyka historyczna – od śr…
DOI: 10.18276/pz.2024.39-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Patrycja Jędrzejewska-Michalak
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
Princess Elizabeth, wife of Wartislaw IV, Prince of Wolgast, was one of the most publicly
active women in Western Pomerania. After her husband died in 1326, Elizabeth had to face
the function of regent because her sons were minors. When she took over, she exercised
power and f…
DOI: 10.18276/sm.2024.37-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Grzegorz Wejman
Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Bulla papieża Piusa VII De salute animarum z 16 lipca 1821 roku porządkowała sprawy Kościoła katolickiego na terenie Prus, w tym na Pomorzu Zachodnim i ziemi lubuskiej. Wraz z nią oblicze wspólnoty katolickiej, wchodzącej w średniowieczu w skład biskupstwa kamieńskiego i lubuskie…
DOI: 10.18276/skk.2024.31-12 · ISSN: 1230-0780
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Ewa Zamorska-Przyłuska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Autorka przybliża problematykę podróży literackich (lekturowych) w perspektywie praktyk geopoetyckich na przykładzie opracowywanego przez nią przewodnika literackiego po wyspie Wolin. Zasadniczą część artykułu stanowi omówienie dwóch utworów: opowiadania Głos Rainera Marii Rilkeg…
DOI: 10.18276/pz.2024.39-04 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2024
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Mastalerz-Krystjańczuk
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Die polnische Nachkriegsjournalistik, die das Schicksal der einheimischen Bevölkerung am Łebsko- und Gardno-See, der so genannten Slowinzen, darstellte, verfolgte unterschiedliche Ziele. Es gab Zeiten, in denen die Texte vollständig den politischen Erfordernissen untergeordnet wu…
DOI: 10.18276/pz.2024.39-07 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Gut
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
The aim of the present article is to answer the question about the functioning of seal images and coats of arms of private towns in Western Pomerania. Achieving this goal – given the current state of research – is possible only through the use of the case study method, which, owi…
DOI: 10.18276/sm.2023.36-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Ślepowroński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Henryk Lesiński należy do najwybitniejszych polskich pomorzoznawców, jest także jednym z Ojców-Założycieli środowiska historycznego w Szczecinie. Jak większość historyków pierwszego pokolenia badaczy, przybył w latach 50. XX wieku do Szczecina, po ukończeniu Uniwersytetu w Poznan…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Anna Kwaśniewska
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Druga wojna światowa i zmiany ludnościowe, jakie po niej nastąpiły, zmieniły oblicze kulturowe Pomorza Zachodniego. Osadnicy pochodzący z różnych regionów Polski, Kresowiacy, a także Ukraińcy i Łemkowie przenieśli na nowe tereny część dziedzictwa materialnego, a przede wszystkim …
DOI: 10.18276/pz.2023.38-19 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Paweł Gut
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł dotyczy działalności archiwalnej Henryka Lesińskiego, dyrektora Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie, a następnie rektora i profesora. H. Lesiński pracował przez 17 lat jako archiwista, w tym przez 14 lat pełnił funkcję dyrektora archiwum w Szczecinie (1956–196…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-01 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Bartosz Wójcik
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Z uwagi na to, że praktycznie niezbadaną sferą pozostaje wizerunek księcia pomorskiego Bogusława X w tekstach kultury, oraz że w 2023 i 2024 roku związane są z nim dwie ważne rocznice, artykuł Obraz Bogusława X w tekstach historiograficznych do końca XIX wieku związany jest z wiz…
DOI: 10.18276/pz.2023.38-11 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Marek Smoliński
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
W 1229 r. doszło do bitwy nad rzeką Plane koło Brandneburga. Wzięły w niej udział odziały margrabiów brandenburskich Jana I i Ottona III oraz wojska ministeriałów arcybiskupstwa magdeburskiego na czele z samym arcybiskupem Albrechtem II von Käfernburg. Margrabiów wspomagał przy t…
DOI: 10.18276/sm.2022.35-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Rolf Gehrmann
Publikacja nadrzędna: Przeszłość Demograficzna Polski
Taking advantage of relatively well-preserved Prussian statistics, the author examines the dynamics of the Pomeranian population in the 18th century to suggest priorities for further studies at both the individual and local community level. He proposes to take the concept of the …
DOI: 10.18276/pdp.2022.44-02 · ISSN: 0079-7189
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Angelika Grobelna-Sochaj
Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Ołtarz z Łubowa pojawił się w ostatnich miesiącach II wojny światowej. W czasie cofania linii frontu niemiecki oficer zdeponował paczkę u rodziny ze Starowic. Po wojnie, gdy pakunek został rozpieczętowany, depozytariusze odkryli w niej późnośredniowieczny tryptyk. Został on umies…
DOI: 10.18276/skk.2022.29-15 · ISSN: 1230-0780
Artykuł 2022
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Ślepowroński
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Historia powstawania Uniwersytetu Szczecińskiego w latach 80. XX w. nierozerwalnie związana jest z ówczesną sytuacją polityczną i ostrym konfliktem mającym miejsce w całym państwie, ale występującym też na Pomorzu Zachodnim i w Szczecinie. Okres powstawania znacząco wpłynął więc …
DOI: 10.18276/pz.2022.37-13 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Arkadiusz Słabig
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Społeczność ukraińska w Polsce, pamiętając przełom w polityce narodowościowej jaki nastąpił w latach 1956–1958, starała się wykorzystać do poprawy własnego bytu przesilenia polityczne w Polsce mające miejsce w następnych dekadach. Działacze społeczni występując w imieniu swoich r…
DOI: 10.18276/pz.2021.36-12 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Tomasz Błaszak
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Wiele osób słyszało o działaniach Służby Bezpieczeństwa w polskich hotelach, ale jak wyglądało to w Szczecinie?. Autor poszukując odpowiedzi na to pytanie prześledził działania operacyjne prowadzone w hotelach „Arkona”, „Continental”, „Neptun” i „Reda” podległych przedsiębiorstwu…
DOI: 10.18276/pz.2021.36-11 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Sebastian Kołodziejczak, Albert Terelak
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
W latach 2015, 2016 i 2017 zrealizowano, w gminach Pomorza Zachodniego, cykl trzech badań, dotyczących przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży szkolnej. Badania przeprowadzono w gminie wiejskiej, miejsko-wiejskiej i miejskiej. Przemoc domowa rozpatrywana była w pięciu formach: …
DOI: 10.18276/pz.2021.36-13 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz
Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
16 października 1978 roku wybór papieża Polaka – Jana Pawła II przebudził Kościół katolicki w Polsce i samo społeczeństwo. Natomiast pierwsza pielgrzymka do Ojczyzny w 1979 roku, do której nie mogło dojść w 1966 roku w osobie papieża Pawła VI, ośmieliły Polaków, w tym także ludzi…
DOI: 10.18276/skk.2020.27-29 · ISSN: 1230-0780
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Grzegorz Ciechanowski
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Po 1990 roku w Siłach Zbrojnych RP rozpoczął się proces dziedziczenia tradycji wojskowych obejmujących tysiącletnią orężną historię Polski. Przebiegał on oddolnie z dużym za-angażowaniem żołnierzy zawodowych w poszczególnych jednostkach, wspierany był przez działania wyspecjalizo…
DOI: 10.18276/pz.2020.1-05 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Eryk Krasucki
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Piotr Zaremba (1910–1993) był pierwszym powojennym prezydentem Szczecina, urbanistą i planistą o międzynarodowej sławie, również autorem fascynujących wspomnień dotyczących pierwszych lat powojennych. Był też zwycięzcą kilku plebiscytów, specyficznej zabawy wieńczącej koniec popr…
DOI: 10.18276/pz.2020.4-03 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Łukasz Koremba
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Celem artykułu były przedstawienie oraz próba ustalenia autorstwa, czasu i okolicznościpowstania nieznanego zbioru odrysów pieczęci miejskich Apparatus Sigillorum Pomeraniae et Rugiae Civitatum. Dzieło zachowało się do naszych czasów w pozostałościach tzw. Biblioteki Ostenów, do …
DOI: 10.18276/pz.2020.1-01 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Grzegorz Wejman
Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana
Ks. Józef Anczarski urodził się 18 lutego 1912 roku w Poczapach koło Złoczowa. Pierwszą wojnę światową, okres międzywojenny oraz drugą wojnę światową przeżył na Wschodzie. W 1946 roku został ewakuowany na Ziemie Zachodnie, do Wrocławia, a stamtąd udał się do Gorzowa Wlkp., gdzie …
DOI: 10.18276/cto.2019.2-06 · ISSN: 1731-0555
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Marek Smoliński
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
W XIII w. obszar Pomorza był podzielony pomiędzy dwie dynastie książęce. Zachodnią częścią regionu władali książęta z dynastii określanej jako gryficka. W najnowszej litera- turze przedmiotu istnieje przekonanie, że członkowie tej dynastii rządzili także od drugiej połowy lat trz…
DOI: 10.18276/sm.2019.32-05 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Paweł Śliżewski
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł jest refleksją na temat przyjęcia przez szesnastowiecznego historyka pomorskiego Tomasza Kantzowa nowej koncepcji pierwotnego zasiedlenia regionu, wedle której jego pierwszymi mieszkańcami mieli być nie – jak chciała wcześniejsza, średniowiecznej jeszcze proweniencji trad…
DOI: 10.18276/pz.2019.3-01 · ISSN: 0552-4245
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Katarzyna Rembacka
Publikacja nadrzędna: Przegląd Zachodniopomorski
Artykuł podejmuje zagadnienie powojennych zakupów prowadzonych przez polskich urzędników w Berlinie, których celem było ściąganie deficytowych towarów, w tym samochodów. Przedstawiony został mechanizm jaki towarzyszył „berlińskim zakupom” – zaprezentowani zostali pomysłodawcy i u…
DOI: 10.18276/pz.2019.3-04 · ISSN: 0552-4245