Перейти к содержимому

Annales Neophilologiarum

Annales Neophilologiarum

Lvovské emancipantky ve srovnání s českým ženským hnutím na sklonku 19. století. Na příkladu časopisu „Ster“ („Kormidlo“), za redakce Pauliny Kuczalské-Reinschmit (1895–1897)


(Lwowskie emancypantki wobec czeskiego ruchu kobiecego u schyłku XIX wieku. na przykładzie czasopisma „Ster” pod redakcją Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit (1895–1897))
DOI: 10.18276/an.2016.10-13
Цитировать

Полный текст доступен

Абстракт

Paulina Kuczalska-Reinschmit (1859–1921) to liderka polskiego ruchu emancypacyjnego na przełomie XIX i XX w., która działała głównie na terenie zaboru rosyjskiego, ale w połowie lat 90. XIX w. przebywała w zaborze austriackim. Chociaż ukształtowała swój program walki o równouprawnienie edukacyjne, zawodowe i polityczne Polek, wywodząc go ze źródeł narodowych, to formy realizacji tego programu opracowała, korzystając z inspiracji zagranicznych, między innymi czeskich. Widać je w fazie krystalizacji programu, przypadającej na lata 90. XIX w., gdy Kuczalska-Reinschmit wydawała we Lwowie własny periodyk feministyczny „Ster”. Lwowska edycja „Steru” ukazująca się w latach 1895–1897 (edycja warszawska wychodziła w latach 1907–1914) była organem emancypantek i zwolenników równouprawnienia edukacyjnego kobiet na terenie Galicji; działała do momentu, gdy Uniwersytet Jagielloński przyjął pierwsze studentki. W kampanii na rzecz utworzenia w Krakowie pierwszego na ziemiach polskich prywatnego żeńskiego gimnazjum z maturą uprawniającą kobiety do wstępowania na uniwersytet, „Ster” uczynił modelem i punktem odniesienia dla własnego programu utworzone przez Elizę Krasnohorską w 1890 r. w Pradze towarzystwo Minerva i zorganizowane przez nie pierwsze czeskie prywatne gimnazjum żeńskie.
Просмотр PDF

Открыть PDF

Библиография (40)
  1. Kuczalska-Reinschmit Paulina, 2016, E pur si muove. Publicystyka społeczna z lat 1881–1918, uspořádala a úvodem opatřila Agata Zawiszewska, Štětín.
  2. „Ster. Dwutygodnik do spraw wychowania i pracy kobiet“ Lvov 1895–1897.
  3. Czajecka Bogusława, 1990, „Z domu w szeroki świat...“ Droga kobiet do niezależności w zaborze austriackim w latach 1890–1914, Krakov.
  4. Czarnecka Mirosława, 2004, Wieszczki. Rekonstrukcja kobiecej genealogii w historii niemieckiej literatury kobiecej od połowy XIX do końca XX wieku, Vratislav.
  5. Domarańczyk Daria A., 2014, „Ster“ – pierwsze w Polsce radykalne czasopismo feministyczne przełomu XIX i XX wieku, „Acta Uviversitatis Lodziensis“. Folia Litteraria Polonica, č. 1(23).
  6. Dormus Katarzyna, 2000, Warszawski „Ster“ (1907–1914) i jego program wychowawczy, „Rozprawy z Dziejów Oświaty“, t. XL.
  7. Dormus Katarzyna, 2002, Kazimiera Bujwidowa 1867–1932. Życie i działalność społeczno-oświatowa, Krakov.
  8. Dormus Katarzyna, 2006, Problematyka wychowawczo-oświatowa w prasie kobiecej zaboru austriackiego w latach 1826–1918, Varšava.
  9. Filipowicz Marcin, 2008, Urodzić naród. Z problematyki czeskiej i słowackiej literatury kobiecej II połowy XIX wieku, Varšava.
  10. Franke Jerzy, 1999, Polska prasa kobieca w latach 1820–1918. W kręgu ofiary i poświęcenia, Varšava.
  11. Franke Jerzy, 2000, Wokół buntu i pokory. Warszawskie czasopisma kobiece w latach 1905–1918, Varšava.
  12. Gajkowska Cecylia, 1995, Sedlaczkówna Janina (1868–1899), in: Polski słownik biograficzny, t. XXXVI, Varšava–Krakov.
  13. Gawin Magdalena, 2015, Spór o równouprawnienie kobiet (1864–1919), Varšava.
  14. Górnicka-Boratyńska Aneta, 2001, Stańmy się sobą. Cztery projekty emancypacji (1863–1939), Izabelin.
  15. Hoszowska Mariola, 2005, Siła tradycji, presja życia. Kobiety w dawnych podręcznikach dziejów Polski (1795–1918), Rzeszów.
  16. Hulewicz Jan, 1971, Kuczalska-Reinschmit Paulina (1859–1921), in: Polski słownik biograficzny, t. XVI, Vratislav.
  17. Jaszczuk Andrzej, 1986, Spór pozytywistów z konserwatystami o przyszłość Polski 1870–1903, Varšava.
  18. Kieniewicz Stefan, 1964, Dramat trzeźwych entuzjastów. O ludziach pracy organicznej, Varšava.
  19. Komisaruk Ewa, 2009, Od milczenia do zamilknięcia. Rosyjska proza kobieca na początku XX wieku. Wybrane aspekty, Vratislav.
  20. Kozłowska-Sabatowska Halina, 1978, Ideologia pozytywizmu galicyjskiego 1864–1881, Wrocław.
  21. Kuźma Erazm, 1980, Mit Orientu i kultury Zachodu w literaturze XIX i XX wieku, Štětín.
  22. Kwiatek Agnieszka, 1994, Kazimiera Bujwidowa. Poglądy i działalność społeczna, in: Kobieta i świat polityki. Polska na tle porównawczym w XIX i w początkach XX wieku, Varšava.
  23. Modzelewski Wojciech, 1977, Naród i postęp. Problematyka narodowa w ideologii i myśli społecznej pozytywistów warszawskich, Varšava.
  24. Nietyksza Maria, 1994, Tradycyjne i nowe formy aktywności publicznej kobiet w warunkach zaborów, in: Kobieta i świat polityki. Polska na tle porównawczym w XIX i w początkach XX wieku, Varšava.
  25. Pachucka Romana, 1958, Pamiętniki z lat 1886–1914, úvod a vysvětlení. Jan Hulewicz, Vratislav.
  26. Pawłowska Anna, 1987, Kwestie etyczno-obyczajowe w prasie kobiecej przełomu XIX i XX wieku (na łamach „Steru“ i „Nowego Słowa“), „Studia Historyczne“ R.XXX, ć. 4(119).
  27. Pruškarieva Natalia, 2008, U źródeł rosyjskiego feminizmu. „Historia kobiet“ w Rosji w XIX wieku i formy ich uczestnictwa w życiu społecznym, překl. Zbigniew Olczak, in: Działaczki społeczne, feministki, obywatelki. Samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku (na tle porównawczym), red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc, Varšava.
  28. Renata Dutkowa, 1995, Żeńskie gimnazja Krakowa w procesie emancypacji kobiet (1896-1918), Krakov.
  29. Said Edward, 2009, Kultura i imperializm, překl. Monika Wyrwas-Wiśniewska, Krakov.
  30. Sierakowska Katarzyna, 1994, Aspiracje polityczne Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich, in: Kobieta i świat polityki. Polska na tle porównawczym w XIX i na początku XX wieku, red. Anna Żarnowska, Andrzej Szwarc, Varšava.
  31. Sikorska-Kulesza Jolanta, 2008, Trójzaborowe zjazdy kobiet na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku, in: Działaczki społeczne, feministki, obywatelki, Samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku (na tle porównawczym), red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc, Varšava.
  32. Skórczewski Dariusz, 2013, Literatura jako kompensacja. Inteligencja „comprador“ wobec dyskursu hegemonicznego (wstęp do teorii zjawiska), in: (P)o zaborach, (p)o wojnie, (p)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś, red. Hanna Gosk, Ewa Kraskowska, Krakov.
  33. Stegman Natali, 2008, Czynniki kształtujące ruchy kobiece w Galicji i na ziemiach czeskich na przełomie XIX i XX wieku. Próba porównania, překl. Piotr Szlanta, in: Działaczki, feministki, obywatelki. Samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku (na tle porównawczym), red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc, Varšava.
  34. Szwarc Andrzej, 2003, Kontrolować czy likwidować? Policja carska wobec Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich (1913-1914), in: Społeczeństwo w dobie przemian. Wiek XIX i XX. Księga jubileuszowa prof. Anny Żarnowskiej, Varšava.
  35. Tiszkin Grigorij A., 1980, Z historii wyższego kształcenia kobiet w Rosji, překl. J. Rudzki, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, č. 23.
  36. Treugutt Stefan, 1952, Listy Krasnohorskiej do Orzeszkowej, „Pamiętnik Literacki“ t. XL.
  37. Walewska Cecylia, 1930, W walce o równe prawa. Nasze bojownice, Varšava.
  38. Wawrzyczek Irmina, 2010, Badanie kultury polskiej w perspektywie światowych studiów postkolonialnych, in: Studia postkolonialne nad kulturą i cywilizacją polską, red. Krzysztof Stępnik, Dariusz Trześniowski, Lublin.
  39. Zaleska Zofia, 1938, Czasopisma kobiece w Polsce. (Materiały do historii czasopism). Rok 1818–1937, Varšava.
  40. Żarnowska Anna, 2008, Ruch emancypacyjny i stowarzyszenia kobiece na ziemiach polskich przed odzyskaniem niepodległości, in: Działaczki, feministki, obywatelki. Samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku (na tle porównawczym), red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc, Varšava.