Egzemplifikacja efektu inkumbenta w wyborach bezpośrednich kierowników gminnej egzekutywy w Polsce i jego strukturalne uwarunkowania

Artykuł przedstawia strukturalne uwarunkowania dominacji inkumbentów w wyborach bezpośrednich wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w Polsce. Wśród tych uwarunkowań wskazać należy na pierwszoplanową rolę wyborców, u których poziom preferencji inkumbentów nieliniowo moderuje liczba ludności gminy. Liczba ludności gminy dookreśla także natężenie mierzalnych zmiennych charakteryzujących gminy, które zwrotnie moderują szanse reelekcji. W tym zakresie również skuteczność intencjonalnych aktywności inkumbentów, zmierzających do podniesienia swoich szans reelekcji, jest określana przez liczbę ludności gminy. Analiza stwierdza, że dominacja inkumbentów jest największa w najludniejszych ośrodkach, w których niwelacji ulega efekt „premii pierwszych” (sophomore surge), a przewaga wyborcza z kadencji na kadencję ulega kumulacji. W pozostałych gminach dominacja inkumbenta jest na ogół najwyższa przy drugim wyborze, a następnie nie wykazuje trendu wzrostowego. Ogólna tendencja odtwarzana w każdych wyborach bezpośrednich do tych stanowisk od 2006 roku nie ulega zmianom, rotacja rządzących w najmniejszym stopniu dotyka największych, a następnie najmniejszych ludnościowo gmin; najbardziej uderza w ośrodki od 20 do 100 tys. ludności.