
Autobiografia Literatura Kultura Media
Niechęć do wyznawania. O kulturze autobiografii w Polsce
DOI: 10.18276/au.2016.2.7-02
Цитировать
Полный текст доступен
| ISSN: | 2353-8694 |
| Авторы: |
Artur
Hellich
Uniwersytet Warszawski |
| Ключевые слова: | autobiografia pamiętnik wspomnienia podmiot konfesyjność |
| Дата издания выпуска / монографии: | 2016 |
| Количество страниц: | 23 (15-37) |
| OAI-PMH: | Метаданные |
| Cited-by (Crossref) ?: | Включите JavaScript для получения данных о цитировании. |
Абстракт
Autor stawia tezę, że na szeroką skalę autobiografie pojawiły się w Polsce dopiero u schyłku
XX wieku – ich miejsce zajmowały przedtem liczne przedsięwzięcia pamiętnikarskie. W celu
udowodnienia tej tezy autor w pierwszej kolejności zarysowuje różnicę pomiędzy autobiografią
a pamiętnikiem, sytuując te formy wypowiedzi intymnej w obrębie odmiennych tradycji
antropologiczno-filozoficznych. Następnie dokonuje przeglądu recepcji autobiografii
w Polsce, by wskazać, że właściwa autobiografii optyka wewnętrzpodmiotowa była – ze
względów historyczno-politycznych oraz kulturowych – traktowana jako akt ekshibicjonizmu.
Znacznie lepiej w kontekst polski wpisywała się natomiast forma wypowiedzi pamiętnikarskiej,
która akcentuje relacyjne usytuowanie podmiotu (określa go wobec narodu, historii,
społeczeństwa itd.).
Просмотр PDF
Библиография (53)
- Anderson Linda, Autobiography, Routledge, London–New York 2011.
- Augustyn, św., Wyznania, przeł. Michał Bohusz Szyszko, [druk.] Józef Zawadzki, Wilno 1844.
- Augustyn, św., Wyznania, przeł. Piotr Pękalski, Drukarnia Uniwersytecka, Kraków 1847.
- Autobiografie (po)graniczne, red. Inga Iwasiów, Tatiana Czerska, Universitas, Kraków 2016.
- Bachtin Michał, Estetyka twórczości słownej, przeł. Danuta Ulicka, opracowanie przekładu i wstęp Eugeniusz Czaplejewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1986.
- Balcerzan Edward, Perehenia i słoneczniki, wstępem poprzedził Sergiusz Sterna-Wachowiak, Sto¬warzyszenie Pisarzy Polskich, Poznań 2003.
- Balcerzan Edward, Zuchwalstwa samoświadomości, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skło¬dowskiej, Lublin 2005.
- Bednarz Irena, Rousseau w refleksji autorów polskich, „Przegląd Filozoficzny” 2012, nr 4.
- Biernacki Andrzej, Portrety uczonych polskich, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1974.
- Cieński Andrzej, Pamiętnikarstwo polskie XVIII wieku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1981.
- Cieński Andrzej, Z dziejów pamiętników w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2002.
- Czermińska Małgorzata, Autobiografia i powieść, czyli pisarz i jego postacie, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1987.
- Czermińska Małgorzata, Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Universitas, Kraków 2000.
- Czuj Jan, Życiorys św. Augustyna, Św. Augustyn, Wyznania, przeł., wstępem i komentarzem opatrzył ks. prof. Jan Czuj, Księgarnia Krakowska, Kraków 1949.
- Dąbrowski Jan Henryk, Wyprawa Generała Jana Henryka Dąbrowskiego do Wielkiej Polski roku 1794 przez niego samego opisana tudzież wyjątek z autobiografii jego, Wydane przez Edwarda Raczyńskiego, Poznań 1839.
- De Man Paul, Autobiografia jako od-twarzanie, przeł. Maria Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” 1986, t. LXXVIII.
- Eldridge Michael, The German Bildung Tradition, „UNC Charlotte”, http://www.philosophy.uncc. edu/mleldrid/SAAP/USC/pbt1.html [dostęp 12.12.2016].
- Encyklopedia powszechna, t. 2, Wydawnictwo Samuela Orgelbranda, Warszawa 1860.
- Fiszerowa Wirydianna, Dzieje moje własne i osób postronnych. Wiązanka spraw poważnych, cieka¬wych i błahych, przeł. Edward Raczyński, Świat Książki, Warszawa 1998.
- Franus Edward, Autobiografia naukowa, w: Historia psychologii polskiej w autobiografiach, cz. III, red. Teresa Rzepa, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1998.
- Höffding Harald, Jan Jakób Rousseau. Życie i dzieła, przeł. Zygmunt Heryng, [wyd.] Bronisław Natanson, Warszawa 1900.
- Irzykowski Karol, Autobiografizm, „Rocznik Literacki” 1936.
- Iwaszkiewicz Jarosław, Książka moich wspomnień, Zysk i S-ka, Poznań 2010.
- Kott Jan, Przyczynek do biografii. Po zawale, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995.
- Lubas-Bartoszyńska Regina, Style wypowiedzi pamiętnikarskiej, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Kraków 1983.
- Lyotard Jean-François, Kondycja ponowoczesna, przeł. Małgorzata Kowalska, Jacek Migasiński, Fundacja Aletheia, Warszawa 1997.
- Maliszewski, Edward, Bibljografia pamiętników polskich i Polski dotyczących (druki i rękopisy), Towa¬rzystwo Miłośników Historji, Warszawa 1928.
- Mickiewicz Adam, Literatura słowiańska. Kurs drugi, w: Adam Mickiewicz, Dzieła, t. X, Czytelnik, Kraków 1952.
- Mill John Stuart, Autobiografia, [b.a.p.], Drukarnia Przeglądu Tygodniowego, Warszawa 1882.
- Miłosz Czesław, Rodzinna Europa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001.
- Nyczek Tadeusz, Jan Kott: na wielkiej scenie, [wstęp do:] Jan Kot, Pisma wybrane, t. 1, Wydawnic¬two Krąg, Warszawa 1991.
- Pasek Jan Chryzostom, Pamiętniki, opracowanie Roman Pollak, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987.
- Pastuszka Józef, Pierwiastki nowoczesne w filozofii św. Augustyna, „Ateneum Kapłańskie” XV, 1929.
- Peretiatkowicz Antoni, Filozofja społeczna J.J. Rousseau, Fiszer i Majewski, Poznań 1921.
- Plater Stanisław, Mała encyklopedia polska, t. 1, Ernest Günther, Leszno–Poznań 1841.
- Rzadkowa Ewa, Przedmowa, w: Jan Jakub Rousseau, Wyznania, t. 1, przeł. Tadeusz Żeleński-Boy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1956.
- Sienkiewicz Henryk, Szkice literackie, t. 2, w: Henryk Sienkiewicz, Dzieła, t. XLVI, red. Julian Krzy¬żanowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1951.
- Skimborowicz Hipolit, Wstęp, w: Kazimierz Brodziński, Wspomnienia mojej młodości, „Przegląd Naukowy” 1844, t. 3.
- Skwarczyńska Stefania, Człowiek zagubiony w świecie, „Znak” 1946, nr 1.
- Skwarczyńska Stefania, Genezis z ducha wobec Confessiones, „Pamiętnik Literacki” 1930, t. XXVII.
- Sławińska Irena, Szlakami moich wód…, Wydawnictwo Norbertinum, Lublin 1998.
- Sobol Roman, Zamiast wstępu, w: Franciszek Karpiński, Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987.
- Szyjkowski Marian, Myśl Jana Jakóba Rousseau w Polsce XVIII wieku, Akademia Umiejętności, Kra¬ków 1913.
- Szyszko Michał Bohusz, Wiadomość o życiu i pismach św. Augustyna, w: Św. Augustyn, Wyznania, przeł. Michał Bohusz Szyszko, Gebethner i Wolff, Warszawa 1892.
- Tretiak Józef, Słowa od wydawcy, w: Kazimierz Brodziński, Wspomnienia mojej młodości, Spółka Wydawnicza Polska, Kraków 1901.
- Warchala Michał, Autentyczność i nowoczesność. Idea autentyczność od Rousseau do Freuda, Uni¬versitas, Kraków 2006.
- Wisłocka-Remerowa Krystyna, O Wyznaniach świętego Augustyna, „Słowo Polskie”, 15.10.1930 [cz. pierwsza].
- Wisłocka-Remerowa Krystyna, O Wyznaniach świętego Augustyna, „Słowo Polskie”, 17.10.1930 [cz. druga].
- Wisłocka-Remerowa Krystyna, Wstęp, w: Św. Augustyn, Wyznania, przeł. i wstępem zaopatrzyła dr Krystyna Wisłocka-Remerowa, Nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej, Lwów 1929.
- Wiszniewski Michał, Historya literatury polskiej, t. 8, Stanisław Gieszkowski, Kraków 1851.
- Wyllie Irvin, The self-made man in America: the myth of rags to riches, Free Press, New York 1966.
- Zimand Roman, Lekcje francuskiego (z listów nie napisanych), „Teksty” 1979, nr 1.
- Żeleński Tadeusz (Boy), Przedmowa tłumacza, do: Jan Jakub Rousseau, Wyznania, t. 1, przeł. Tade¬usz Żeleński-Boy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1956.



