
Autobiografia Literatura Kultura Media
Etnolog i pisarz. O autokreacji w romologicznej spuściźnie Jerzego Ficowskiego
DOI: 10.18276/au.2019.1.12-10
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2353-8694 |
| Autorzy: |
EMILIA
KLEDZIK
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Słowa kluczowe: | romologia Jerzy Ficowski Romowie w Polsce etnografia autokreacja |
| Data publikacji całości: | 2019-01-31 |
| Liczba stron: | 22 (157-178) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Tekst stanowi analizę strategii autokreacyjnej Jerzego Ficowskiego – polskiego romologa
badającego społeczność romską w Polsce od zakończenia II wojny światowej – w jego dwóch
tekstach: Cyganie polscy (wyd. 1953 i wznawiane w zmienionych formach i pod innymi tytułami
w latach 1965, 1985 i 1989) oraz we wspomnieniowej książce pod tytułem Demony
cudzego strachu (wyd. 1986). Strategia ta rozpięta jest pomiędzy biegunami skrajnej redukcji
„ja” mówiącego, które ogranicza się do relacjonowania źródeł, i utrzymaną w tonie intymistycznym
opowieścią autobiograficzną. Podmiot, kiedy tylko decyduje się odsłonić, staje się
modernistycznym etnografem, używającym języka dyskursywnej dominacji i orientalizujących
klisz. Jest to szczególnie widoczne we fragmentach poświęconych legendzie poetyckiej
Bronisławy Wajs-Papuszy, opowiedzianej w zgodzie z klasyczną koncepcją tragizmu
i wzniosłości.
Podgląd PDF
Bibliografia (22)
- Chakrabarty, Dipesh. „Od «Subaltern studies» do «Provincializing Europe». Kilka postkolonialnych refleksji na temat historii”. Tłum. Emilia Kledzik. Porównania 6 (2009): 263–270.
- Clifford, James. „O etnograficznej autokreacji: Conrad i Malinowski”. Tłum. Maciej Krupa. W: James Clifford, Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, 105–129. War¬szawa: KR, 2000.
- Epstein Nord, Deborah. Gypsies and the British Imagination (1807–1930). New York: Columbia University Press, 2006.
- Ficowski, Jerzy. „Rozmowa o Cyganach”. Życie Warszawy 1953, 297.
- Ficowski, Jerzy. Cyganie na polskich drogach. Wyd. drugie poprawione i rozszerzone. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1965.
- Ficowski, Jerzy. Cyganie polscy. Szkice historyczno-obyczajowe. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1953.
- Ficowski, Jerzy. Demony cudzego strachu. Wspominki cygańskie. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1986.
- Geertz, Clifford. Dzieło i życie. Antropolog jako autor. Tłum. Ewa Dżurak, Sławomir Sikora. War¬szawa: Wydawnictwo KR, 2000.
- „Jadą wozy kolorowe, czyli rozmowa z Jerzym Ficowskim”. Płomyczek, 1971, 9.
- „Jerzy Ficowski – jako pierwszy opisał życie Romów”, dostęp 20.05.2019, https://www.polskiera-dio.pl/39/156/Artykul/2305820,Jerzy-Ficowski-jako-pierwszy-opisal-zycie-Romow [audycja radiowa].
- Kandziora, Jerzy. Poeta w labiryncie historii. Studia o pisarskich rolach Jerzego Ficowskiego. Gdańsk: Fundacja Terytoria Książki, 2016.
- Kledzik, Emilia. „«Zrzućcie wprzód tę maskaradę…» Cygańskie maski w utworach Franciszka Dio¬nizego Kniaźnina i Józefa Ignacego Kraszewskiego. W: Białe maski / szare twarze. Ciało, pamięć, performatywność w perspektywie postzależnościowej, red. Ewa Graczyk, Monika Grabian-Pomir¬ska, Magdalena Horodecka, Ewa Żółkoś, 293–310. Kraków: Universitas, 2015.
- Krzyżanowski, Piotr. Między wędrówką a osiedleniem. Cyganie w Polsce w latach 1945–1964. Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Naukowe Akademii im. Jakuba z Paradyża, 2017.
- Machowska, Magdalena. Bronisława Wajs-Papusza. Między biografią a legendą. Kraków: Nomos, 2011.
- „Nie pogardzam nawet najmizerniejszą wizją. Z Jerzym Ficowskim rozmawia Malwina Wapińska”. W: Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956–2007, oprac. Piotr Sommer. Sejny: Pogranicze, 2010.
- Okely, Judith. „Anthropology and Autobiography. Participatory experience and embodied know¬ledge”. W: Anthropology and Autobiography, red. Judith Okely, Helen Callaway. London–New York: Routledge, 1992.
- Ostałowska, Lidia. „Myślę, więc nie ma mnie. Rozmowa z Jerzym Ficowskim”. Gazeta Wyborcza. Magazyn 1994, 41.
- Pratt, Mary Luise. Imperialne spojrzenie. Pisarstwo podróżnicze a transkulturacja. Tłum. Ewa Elż¬bieta Nowakowska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.
- Rampley, Matthew. „The ethnographic Sublime”. Anthropology and Aesthetics 47 (2005): 251–263.
- Tuwim, Julian. „Cyganie. Rozmowa z Jerzym Ficowskim”. Problemy 10 (1950): 656–664.
- Yates, Dora E. My Gypsy Days. Recollections of a Romani Rawnie. London: Phoenix House Ltd., 1953.
- „W życzliwości dla cudu. Z Jerzym Ficowskim rozmawia Magdalena Lebecka”. W: Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956–2007, oprac. Piotr Sommer, 661–688. Sejny: Fundacja Pogranicze, 2010.




