Przejdź do treści

Autobiografia Literatura Kultura Media

Autobiografia Literatura Kultura Media

Dziecięcy antysemityzm – doświadczenie Michała Głowińskiego

DOI: 10.18276/au.2023.1.20-08
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

Abstrakt

Autor artykułu próbuje opisać fenomen dziecięcego antysemityzmu, odwołując się do doświadczeń Michała Głowińskiego, który jako dziecko kilkukrotnie padł ofiarą antysemickich zachowań ze strony swych rówieśników. Artykuł analizuje fragmenty tekstów, w których zapisał on to doświadczenie. Autor artykułu zwraca uwagę na zmiany, które wprowadzał Głowiński, opowiadając te same zdarzenia w swych kolejnych książkach. Są one świadectwem ewolucji, jaka się dokonała w rozumieniu przez Głowińskiego przyczyn występowania antysemityzmu u dzieci. Dla szerszego zobrazowania omawianego zjawiska autor przywołuje przykłady dziecięcego antysemityzmu opisane przez innych pisarzy: Bogdana Wojdowskiego, Jerzego Andrzejewskiego, Henryka Grynberga, Romana Grena i Jelenę Czyżową.
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (22)
  1. Andrzejewski, Jerzy. Wielki tydzień. Warszawa: Czytelnik, 1993.
  2. Augustyn, Wyznania. Tłum. Zygmunt Kubiak. Warszawa: Pax, 1987.
  3. Bikont, Anna. Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie. Wołowiec: Czarne, 2022.
  4. Connelly, John. Od wrogości do braterstwa. Rewolucja w katolickim nauczaniu o żydach w latach 1933–1965. Tłum. Elżbieta Tabakowska. Kraków–Budapeszt–Syrakuzy: Austeria, 2022.
  5. Dzieci Holocaustu mówią… t. 1. Do druku przygotowała Wiktoria Śliwowska, posłowie Jerzy Ficowski. Warszawa: Stowarzyszenie Dzieci Holocaustu w Polsce, 2016.
  6. Dzieci żydowskie w czasach Zagłady. Wczesne świadectwa 1944–1948. Relacje dziecięce ze zbiorów Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej. Oprac. Olga Orzeł. Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, 2014.
  7. Głowiński, Michał. Czarne sezony. Warszawa: Open, 1999.
  8. Głowiński, Michał. Kręgi obcości. Opowieść biograficzna. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2010.
  9. Głowiński, Michał, Wołowiec, Grzegorz. Czas nieprzewidziany. Długa rozmowa bez pana, wójta i plebana. Warszawa: Wielka Litera, 2018.
  10. Golding, Wiliam. Władca much. Tłum. Wacław Niepokólczycki. Warszawa: Czytelnik, 1992.
  11. Gren, Roman. „Na koloniach”. W: Roman Gren, Krajobraz z dzieckiem, 35–93. Warszawa: Open, 1996.
  12. Gross, Jan Tomasz. Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści. Kraków: Znak, 2008.
  13. Grynberg, Henryk. „Niepamięć”. W: Henryk Grynberg, Ciąg dalszy, 71–89. Warszawa: Świat Książki, 2008.
  14. Grynberg, Henryk. „Sielanka – Siaj”. W: Henryk Grynberg, Ojczyzna, 105–123. Warszawa: W.A.B., 1999.
  15. Janion, Maria. „Człowiek wytwarza zło jak pszczoła miód”. W: Maria Janion, Wobec zła, 133–147. Chotomów: Verba, 1989.
  16. Kmiecik-Baran, Krystyna. Młodzież i przemoc. Mechanizmy-socjologiczno-psychologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999.
  17. Sobieraj, Jerzy. „Linczowanie w Ameryce”. Dostęp 19.11.2023. www.web.swps.pl/strefa-kultur.
  18. Sylwestrzak, Małgorzata. „Żydowskie dzieciństwo w ZSRR w utworach wspomnieniowych z najnowszej literatury rosyjskiej”. W: Dziecko żydowskie, red. Grażyna Dawidowicz, Jarosław Ławski, 417–426. Białystok: Prymat, 2021.
  19. Szymborska, Wisława. „Nienawiść”. W: Wisława Szymborska, Wiersze wybrane, 293. Kraków: a5, 2000.
  20. Usach, Andrii. „The Lviv Pogrom (1941). Spatial Context and Perpetrators of the Violence”. Dostęp 10.08.2022. www.storymaps.arcgis.com.
  21. Wojdowski, Bogdan. „Najniższa cena”. Przegląd Kulturalny 9 (1957): 4.
  22. Wójcik-Dudek, Małgorzata. W(y)czytać Zagładę. Praktyki postpamięci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i młodzieży. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016.