Przejdź do treści

Autobiografia Literatura Kultura Media

Autobiografia Literatura Kultura Media
nr 1 (8) 2017

"Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk" Jicchoka Kacenelsona jako forma autobiografii poety i narodu

DOI: 10.18276/au.2017.1.8-05
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:2353-8694
Autorzy: Andrzej Pawelec
Uniwersytet Jagielloński

Magdalena Sitarz
Uniwersytet Jagielloński
Słowa kluczowe: Kacenelson autobiografia jidysz Zagłada *
Data publikacji całości:2017
Liczba stron:16 (83-98)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Pieśń... Kacenelsona – jeden z najbardziej znanych dokumentów literackich czasów Zagłady – powstała w obozie internowania w Vittel, gdzie poeta znalazł się w ramach akcji Hotel Polski. W tej „ostatniej pieśni ostatniego Żyda” Kacenelson łączy swoją osobistą historię z historią całej wspólnoty, składając hołd „zamordowanemu narodowi żydowskiemu”. W niniejszym tekście autorzy skupiają się na mitopoetyckiej stronie utworu: na takiej konstrukcji własnej i narodowej biografii, która pozwala ocalić jakiś sens w sytuacji skrajnie tragicznej i beznadziejnej.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (35)
  1. Kacenelson, Jicchok. דאָס ליד פֿונעם אויסגעהרגעטן יידישן פֿאָלק [Dos lid funem ojsgehargetn jidiszn folk, Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie]. Nju Jork: IKUF, 1963.
  2. Anderson, Benedict. Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu. Tłum. Stefan Amsterdamski. Kraków: Znak, 1997.
  3. Biermann, Wolf. „Jizchak Katzenelson, ein Jude”. W: Dos lied vunem ojsgehargetn jidischn volk. Großer Gesang vom ausgerotteten jüdischen Volk, Jizchak Katzenelson. Tłum. z jidysz Wolf Biermann, 7–29. Köln: Kiepenheuer & Witsch, 1994.
  4. Biermann, Wolf. „Katzenelson, der Jid (oder über die Arbeit des Übersetzers)”. W: Dos lied vunem ojsgehargetn jidischn volk. Großer Gesang vom ausgerotteten jüdischen Volk, Jizchak Katzenelson. Tłum. z jidysz Wolf Biermann, 197–226. Köln: Kiepenheuer & Witsch, 1994.
  5. Biermann, Wolf. Warte nicht auf bessre Zeiten! Autobiographie. Berlin: Propyläen, 2016.
  6. Birenbaum, Halina. „Poematy zza drutów wyszły na świat?”. Odgłosy 43 (1988): 10.
  7. Cassirer, Ernst. Esej o człowieku. Tłum. Anna Staniewska. Warszawa: Czytelnik, 1977.
  8. Cohen, Myer. „Biographical Notes”. W: Vittel Diary, Yitzhak Katznelson. Tłum. z hebrajskiego Myer Cohen, 9–40. Tel-Aviv: Ghetto Fighters’ House, 1964
  9. Davies, Peter. „‘Die Juden schiessen!’ Translations by Hermann Adler and Wolf Biermann of Yitzhak Katzenelson’s epic poem of the Warsaw Ghetto”. Modern Language Review 109 (2014), 3: 708–725.
  10. Ek, Nosn. ” מיטן דיכטער אין די יאָרן פֿון אומקום „ [Mitn dichter in di jorn fun umkum, Z pisarzem w latach Zagłady]. די גאָלדענע קייט [Di goldene keyt, Złoty Łańcuch] 49 (1964): 25–35.
  11. Encyclopedia of Holocaust Literature, red. David Patterson, Alan L. Berger, Sarita Cargas. Westport, Conneticut and London: Oryx Press, 2002.
  12. Ficowski, Jerzy. „Słowo o Icchaku Kacenelsonie”. W: Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie. Przekład, wstęp i przypisy Jerzy Ficowski, Icchak Kacenelson, 6–11. Warszawa: Czytelnik 1982.
  13. Geller, Ewa, Monika Polit, red. Jidyszland – polskie przestrzenie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2008.
  14. Geva, Sharon. „‘To collect the tears of the Jewish people’: the story of Miriam Novitch”. Holocaust Studies 21 (2015), 1–2: 73–92.
  15. Kacenelson, Icchak. Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie. Przekład, wstęp i przypisy Jerzy Ficowski. Warszawa: Czytelnik, 1982.
  16. Kacenelson, Icchak. „Zagajenie wieczoru poświęconego Pismu Świętemu”. Tłum. Stefan Bergman. Dostęp 25.06.2017. http://www.izrael.badacz.org/historia/szoa_wiersz_2.html.
  17. Kacenelson, Jicchok. ייִדישע געטאָ־כּתבֿים [Jidisze geto-ksowim, Pisma z getta w jidysz, edited by Jechiel Szejntuch]. Tel-Aviv: Ghetto Fighters’ House, 1984.
  18. Kacenelson-Nachumow, Cipore. יצחק קאַצענעלסאָן [Jicchok Kacenelson]. Buenos-Ajres: Central farlag fun pojlisze jidn in Argentine, 1948.
  19. Kassow, Samuel D. Who Will Write Our History? Bloomington: Indiana University Press, 2007 [wyd. polskie] Kto napisze naszą historię? Ostatni rozdział zagłady warszawskiego getta. Ukryte Archiwum Emanuela Ringelbluma, tłum. Grażyna Waluga i Olga Zienkiewicz. Warszawa: Amber, 2010].
  20. Katzenelson, Itzhak. Pinkas Vitel [manuskrypt w Ghetto Fighters’ House Archives, nr cat. 6630 (Collections Section). Dostęp 25.06.2017. http://infocenters.co.il/gfh/search.asp?lang=ENG].
  21. Katznelson, Yitzhak. Vittel Diary [translated from the Hebrew by Myer Cohen]. Tel-Aviv: Ghetto Fighters’ House, 1964.
  22. Katznelson, Yitzhak. „Letter to Berl Katznelson and Yitzhak Tabenkin” [translated by T.M. Lask]. W: Extermination and Resistance. Historical Records and Source Material, red. Zvi Shner, 27. Tel-Aviv: Ghetto Fighters’ House, 1958.
  23. Niborski, Jicchok. ווערטערבוך פֿון לשון־קדוש־שטאַמיקע ווערטער אין ייִדיש [Werterbuch fun loszn-kojdesz-sztamike werter in jidisz, Słownik wyrazów pochodzenia hebrajskiego w języku jidysz]. Paris: Bibliothèque Medem, 1999.
  24. Pawelec, Andrzej, Magdalena Sitarz. „Ostatni Żyd w Europie”. Zeszyty Naukowe Centrum Badań im. Edyty Stein 12 (2014): 203–220.
  25. Ricoeur, Paul. O sobie samym jako innym. Tłum. Bogdan Chełstowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
  26. Rosenbloom, Noah H. „The threnodist of the Holocaust”. Judaism 26 (1977): 232–247.
  27. Roskies, David G. Against the Apocalypse: Responses to Catastrophy in Modern Jewish Culture. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1984.
  28. Roskies, David G., red. The Literature of Destruction: Jewish Responses to Catastrophy. Philadelphia: Jewish Publication Society, 1989.
  29. Roskies, David G., Naomi Diamant. Holocaust Literature: A history and guide. Waltham: Brandeis University Press, 2012.
  30. Rosner, Katarzyna. Narracja, tożsamość i czas. Kraków: Universitas, 2006.
  31. Shapira, Anita. Berl: The Biography of a Socialist Zionist: Berl Katznelson 1887–1944. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.
  32. Sitarz, Magdalena, Andrzej Pawelec. „‘Fartaytsht un farbesert’: Wolf Biermann and Yitskhok Katsenelson’s Dos lid funem oysgehargetn yidishn folk”. Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis 10 (2015), 1: 37–44.
  33. Szeintuch, Yechiel. „The Warsaw writings of Yitzhak Katzenelson (1940–1943)”. W: ייִדישע געטאָ־כּתבֿים [Jidisze geto-ksowim, Pisma z getta w jidysz, edited by Jechiel Szejntuch], Jicchok Kacenelson, III–X. Tel-Aviv: Ghetto Fighters’ House, 1984.
  34. Taylor, Charles. Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej. Tłum. zbiorowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
  35. Zeitlin, Aaron. „Isaac Katznelson”. W: An Anthology of Modern Yiddish Literature, red. Joseph Leftwich, 129–131. The Hague: Mouton, 1974.