Przejdź do treści

Autobiografia Literatura Kultura Media

Autobiografia Literatura Kultura Media

Listy słuchaczy do Redakcji Żydowskiej Polskiego Radia w latach 1950–1958 jako przykład egodokumentów

DOI: 10.18276/au.2017.1.8-12
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

Abstrakt

Audycje nadawane przez Polskie Radio w języku jidysz w latach pięćdziesiątych XX wieku były słuchane na całym świecie. Dla wielu słuchaczy te programy radiowe miały, z różnych powodów, wysoką wartość, o czym świadczą ich listy wysyłane do redakcji. Potwierdza to również negatywna reakcja słuchaczy na zamknięcie tego programu w 1958 roku. Większość listów była pisana w języku jidysz, w niektórych przypadkach używano innych języków – rosyjskiego, polskiego, niemieckiego. Korespondencja w swej treści zawiera wiele bardzo zróżnicowanych wątków osobistych, a jednocześnie odzwierciedla stan zachowanego języka jidysz po utracie ojczyzny. Poziom języka jidysz, którym posługiwano się w listach, informuje przykładowo o tym, czy autor podlegał socjalizacji w oryginalnym otoczeniu żydowskim (dom rodzinny, szkoła), czy przebywał w otoczeniu kultury żydowskiej, czy też w warunkach wyobcowania językowego w kraju pobytu. Niekiedy sami słuchacze podnosili temat swoich braków językowych i wskazywali na przerwanie przemocą żydowskiej edukacji lub warunki w krajach swojego zamieszkania.
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia

  1. Birnbaum, Solomo. Grammatik der jiddischen Sprache. Hamburg: Buske, 1984.
  2. Dekker, Rudolf M. „Egodocumenten. Een literatuuroverzicht”. Tijdschrift voor geschiedenis 101 (1988): 161–189.
  3. Estraikh, Gennady. Soviet Yiddish: Language Planning and Linguistic Development. Oxford: Clarenedon Press, 1999.
  4. Fishman, Joshua A. „Language: Planning and Standardization of Yiddish” (2011). YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe. Dostęp 18.06.2017. http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/Language/Planning_and_Standardization_of_Yiddish.
  5. Hoffman-Ruf, Michaela. „Briefe als Egodokumente”. W: „Es war einfach notwendig, so und nicht anders zu schreiben.” Der Orientalist Johann Gustav Gildemeister (1812–1890) und seine Zeit, red. Michaela Hoffman-Ruf, 40. Göttingen: V&R unipress / Bonn University Press, 2014.
  6. Presser, Jacques. „Memoires als geschiedbron”. W: Uit het werk van dr. J. Presser (Literair-wetenschappelijke serie), red. Marten Cornelis Brands, Jan Haak, Phillip de Vries, 277–282. Amsterdam: Athenaeum – Polak & Van Gennep, 1969.
  7. Rutz, Andreas. „Ego-Dokument oder Ich-Konstruktion? Selbstzeugnisse als Quellen zur Erforschung des frühneuzeitlichen Menschen”, zeitenblicke 1 (2002), 2. Dostęp 15.06.2017. http://www.zeitenblicke.historicum.net/2002/02/rutz/index.html.
  8. Schulze, Winfried. „Ego-Dokumente: Annäherung an den Menschen in der Geschichte? Vorüberlegungen für die Tagung ‚Ego-Dokumente’”. W: Ego-Dokumente. Annäherung an den Menschen in der Geschichte (Selbstzeugnisse der Neuzeit 2), red. Winfried Schulze, 28. Berlin: Akademie Verlag, 1996.