
Autobiografia Literatura Kultura Media
Ludwik Krzywicki i kobiety
DOI: 10.18276/au.2016.2.7-11
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2353-8694 |
| Autorzy: |
Agata
Zawiszewska
Uniwersytet Szczeciński |
| Słowa kluczowe: | historia socjologii polskiej biografia twórczość naukowa i działalność społeczna Ludwika Krzywickiego literatura dokumentu osobistego |
| Data wydania numeru / monografii: | 2016 |
| Liczba stron: | 17 (157-173) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Artykuł analizuje spuściznę socjologiczną i antropologiczną, materiały o charakterze wspomnieniowym
oraz działalność oświatową Ludwika Krzywickiego (1859–1941) w celu porównania
wpisanych w te trzy obszary jego aktywności intelektualnej koncepcji kobiecości i stosunku
do kobiet. W pracach socjologicznych podejmujących zagadnienie relacji płci kobiecość
występuje w dwóch odsłonach: akceptowanej proletariuszki – rozumiejącej mechanizm nieuchronnej
rewolucji socjalnej, w wyniku której dokona się automatycznie równouprawnienie
płci, oraz wzbudzającej awersję mieszczki – pragnącej wywierać wpływ na proces dziejowy za
pośrednictwem ruchu emancypacyjnego. W pracach antropologicznych kobiecość opisywana
jest jako żywioł anarchiczny, dochodzący do głosu w momentach przełomowych dla prymitywnych
wspólnot zmian ustrojowych. W materiałach wspomnieniowych uwagę podmiotu
mówiącego przyciągają szczególnie kobiety o niespójnych charakterach i niesamodzielne
intelektualnie, które ilustrują karykaturalną wersję emancypacji. Jednak w swojej aktywności
oświatowej i społecznej Krzywicki stale wspierał inicjatywy oświatowe podejmowane
przez przedstawicielki ruchu emancypacyjnego w Królestwie Polskim.
Podgląd PDF
Bibliografia (45)
- Blobaum Robert, „Kwestia kobieca” w Królestwie Polskim, przeł. Magdalena Gawin, w: Działaczki społeczne, feministki, obywatelki… samoorganizowanie się kobiet na ziemiach polskich do 1918 roku (na tle porównawczym), red. Agnieszka Janiak-Jasińska, Katarzyna Sierakowska, Andrzej Szwarc, Neriton, Warszawa 2008.
- Brykalska Maria, Aleksander Świętochowski. Biografia, t. 1–2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987.
- Engels Fryderyk, Początki cywilizacji. Na zasadzie i jako uzupełnienie badań Lewisa H. Morgana, spolszczył J.F. Wolski [Ludwik Krzywicki], H. Le Soudier, Paryż–Lipsk 1885.
- Engels Fryderyk, Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa. W związku z badaniami Lewisa H. Morgana, z ósmego wydania niemieckiego tłumaczyła Jadwiga Warska, „Biblioteka Naukowa”, Wyd. S. Kucharski, Warszawa 1906.
- Fuszara Małgorzata, Niekonsekwentny feminista czy niekonsekwentny antyfeminista? Krzywicki jako badacz społecznej i ekonomicznej sytuacji kobiet, w: Wizjoner i realista. Szkice o Ludwiku Krzy¬wickim, red. Józefa Hrynkiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.
- Gawin Magdalena, Spór o równouprawnienie kobiet (1864–1919), IH PAN, Warszawa 2015.
- Kłosowicz-Krzywicka Barbara, Rodowód Ludwika Krzywickiego, „Notatki Płockie” 220 (2009) 54/3.
- Kowalik Tadeusz, Krzywicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1965.
- Kowalik Tadeusz, Ludwik Krzywicki, Polski słownik biograficzny, t. XV, PAN, Wrocław–Warszawa– Kraków 1970.
- Krasuski Krzysztof, Społeczne aspekty literatury w publicystyce Ludwika Krzywickiego, w: Krzysztof Krasuski, Społeczne ramy literatury. Wątki socjologizujące w polskiej krytyce literackiej (1900– 1950), Uniwersytet Śląski, Katowice 1989.
- Krzeczkowski Konstanty, Zarys życia i pracy Ludwika Krzywickiego. Ludwik Krzywicki. Praca zbio¬rowa poświęcona jego życiu i twórczości, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1938.
- Krzywicka Irena, Wyznania gorszycielki, posłowie, przypisy i indeks Agata Zawiszewska, wyd. I w tym opracowaniu, Czytelnik, Warszawa 2013.
- Krzywicka Irena, Żywot uczonego. O Ludwiku Krzywickim, Państwowy Instytut Wydawniczy, War¬szawa 1951.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 1: Pierwociny więzi społecznej, red. Jan Lutyński, Państwowe Wydaw¬nictwo Naukowe, Warszawa 1957.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 2: Artykuły i rozprawy 1880–1886, red. Henryk Holland, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1958.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 3: Artykuły i rozprawy 1886–1888, red. Tadeusz Kowalik, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1959.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 4: Artykuły i rozprawy 1888–1889, red. Alina Osiadacz-Molska, Pań¬stwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1960.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 5: Artykuły i rozprawy 1890–1891, red. Jan Chałasiński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1962.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 6: Artykuły i rozprawy 1890. Kurpie, red. Jan Chałasiński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1962.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 7: Prace antropologiczne, red. Henryka Hołda-Róziewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 8: Kwestia rolna, red. Jan Chałasiński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967.
- Krzywicki Ludwik, Dzieła, t. 9: Szkice socjologiczne. Część pierwsza, red. Henryka Hołda-Róziewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974.
- Krzywicki Ludwik, Ustroje społeczno-gospodarcze w okresie dzikości i barbarzyństwa, Zapomoga Kasy im. J. Mianowskiego, Warszawa 1914.
- Krzywicki Ludwik, Wspomnienia, t. 1, słowo wstępne i przypisy Janusz Wilhelmi, posłowie Hen¬ryk Holland, tekst do druku przygotowali Teresa Karwacka, Janusz Wilhelmi, Czytelnik, War¬szawa 1957.
- Krzywicki Ludwik, Wspomnienia, t. 2, tekst ustalili, przygotowali do druku i opatrzyli przypisami Wanda Jedlicka, Janusz Wilhelmi, Czytelnik, Warszawa 1958.
- Krzywicki Ludwik, Wspomnienia, t. 3, tekst ustalili, przygotowali do druku i opatrzyli przypisami Wanda Jedlicka, Janusz Wilhelmi, posł. Henryk Holland, Czytelnik, Warszawa 1959.
- Kuczalska-Reinschmit Paulina, Młodzież żeńska a sprawa kobieca, „Ogniwo” 1904, nr 13.
- Ludwik Krzywicki. Praca zbiorowa poświęcona jego życiu i twórczości, Instytut Gospodarstwa Spo¬łecznego, Warszawa 1938.
- Mackiewicz-Wojciechowska Jadwiga, Uniwersytet „Latający”. Karta z dziejów tajnej pracy oświato¬wej [b.w.], Warszawa 1933.
- Miąso Józef, Tajne nauczanie w Królestwie Polskim w świetle dokumentów władz rosyjskich, „Roz¬prawy z Dziejów Oświaty” 33 (1990).
- Morgan Lewis Henry, Społeczeństwo pierwotne czyli badanie kolei ludzkiego postępu od dzikości przez barbarzyństwo do cywilizacji, przeł. A.B. [Aleksandra Bąkowska], (Objaśnienie i uzupełnienie Marksa–Engelsa, przeł. Ludwik Krzywicki), Redakcja „Prawdy”, Warszawa 1887.
- Nałkowska Zofia, Mój ojciec, Nasza Księgarnia, Warszawa 1953.
- O Ludwiku Krzywickim. W setną rocznicę urodzin Ludwika Krzywickiego 1859–1959, Instytut Gospo¬darstwa Społecznego, Warszawa 1959.
- Pachucka Romana, Pamiętniki z lat 1886–1914, wstęp i objaśnienia Jan Hulewicz, Zakład Naro¬dowy im. Ossolińskich, Wrocław 1958.
- Posner Stanisław, Materiały do Encyklopedii w archiwum Stanisława Posnera, Archiwum Biblio¬teki Uniwersytetu Warszawskiego, rkps 1461–1462.
- Sierakowska Katarzyna, Aspiracje polityczne Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich, w: Kobieta i świat polityki. Polska na tle porównawczym w XIX i na początku XX wieku, red. Anna Żarnowska, Andrzej Szwarc, DiG, Warszawa 1994.
- Sikorska Janina, Przebojem ku wiedzy. Wspomnienia jednej z pierwszych studentek krakowskich ostat¬niego dziesięciolecia XIX wieku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1961.
- Stępień Marian, Ludwik Krzywicki (1859–1941), w: Literatura okresu Młodej Polski, t. 4, red. Kazi¬mierz Wyka, Artur Hutnikiewicz, Mirosława Puchalska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1977.
- Szacki Jerzy, Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.
- Szwarc Andrzej, Kontrolować czy likwidować? Policja carska wobec Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich (1913–1914), w: Społeczeństwo w dobie przemian. Wiek XIX i XX. Księga jubileuszowa prof. Anny Żarnowskiej, red. Maria Nietyksza, DiG, Warszawa 2003.
- Wawrzykowska-Wierciochowa Dioniza, Udział kobiet w ruchu społeczno-kulturalnym w Warszawie w latach 1880–1914, w: Z dziejów książki i bibliotek w Warszawie, red. Stanisław Tazbir, Pań¬stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1961.
- Wizjoner i realista. Szkice o Ludwiku Krzywickim, red. Józefa Hrynkiewicz, Wydawnictwo Uniwer¬sytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.
- Wyka Kazimierz, Młoda Polska jako problem i model kultury, „Pamiętnik Literacki” 1963, nr 2.
- Zawiszewska Agata, Komitet Damski przy warszawskim oddziale Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, w: Ekofeminizmy, red. Agnieszka Trześniewska, Dariusz Piechota, Wydawnictwo Norbertinum, Lublin 2016.
- Zawiszewska Agata, „Tłumaczka Tylora i Morgana”. O Aleksandrze Bąkowskiej i jej działalności spo¬łecznej, „Przekładaniec. A Journal of Translation Studies” 2010, nr 2.



