Radio Communication Strategies on the Example of Selected Religious Radio Stations

Artykuł stanowi pragmalingwistyczną refleksję nad współczesnymi polskimi mediami. Przedmiot badań zawężono do radiofonii religijnej. W celu zaprezentowania jej różnych modeli, opisowi poddano prawosławne Radio Orthodoxia z Białegostoku i katolickie Radio Emaus z Poznania. Zbadano koncepcję programową obu stacji, a także wybrane przykłady przekazu antenowego ze szczególnym uwzględnieniem tygodnia 3–10.12.2023 r. Celem nie było porównywanie obu rozgłośni, ale prezentacja form ich programowej realizacji (z dominantą konfesyjną w Radiu Orthodoxia, a preewangelizacyjną w Radiu Emaus), mimo różnego czasu emisji czy odmiennych sposobów wypowiedzi językowych (np. zwrotów adresatywnych). Materiał poddany opisowi stanowią treści emitowane przez obie stacje (audycje, spoty, wypowiedzi prezenterskie, materiały promocyjne) zamieszczane na stronach internetowych lub w mediach społecznościowych (Youtube, Facebook, Instagram). Uporządkowano je za pomocą trzech strategii – autoprezentacji, budowania relacji oraz ewangelizacji. Jako metodę badawczą zastosowano analizę zawartości mediów. Autoprezentacja objęła m.in. tożsamościowe przekazy stacji, internetowe, jak też antenowe, np. linery (treść oraz formę językową: Radio Emaus – dobre radio; Radio nadziei, miłości i wiary – Radio Orthodoxia), inne przekazy na temat stacji (formy prawne, np. statuty, dekrety), ale także ramówkę – konstrukcję programu. Strategię budowania relacji wspierają cechy medium mówionego i religijnego. Bezpośredniość w komunikacji określają środki językowe. Wspólnotę ze słuchaczem kształtują przykłady inkluzywne (czasowniki, zaimki), zwroty adresatywne oraz realizowana funkcja fatyczna. Strategia ewangelizacyjna w analizowanych polskich stacjach wyznaniowych realizowana jest zgodnie z linią redakcyjną. Bazuje na zróżnicowanej ofercie programowej (od audycji religijnych po transmisje nabożeństw) z uwzględnieniem inicjatyw integrujących środowiska lokalne oraz duszpasterskie. Radio Orthodoxia jest „solidarne z Ukrainą”, niektóre informacje na stronie zamieszczono w języku ukraińskim. Zasadniczo jest bardziej tradycyjne w doborze treści i form, a jednocześnie mniej obecne w nowych mediach niż Radio Emaus.