Colloquia Theologica Ottoniana
RZYMSKA EDYCJA HYMNÓW O ŚW. KAZIMIERZU Z ROKU 1525 I JEJ STAROPOLSKIE TŁO
DOI: 10.18276/cto.2017.1-06
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Jan
Okoń
Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie |
| Słowa kluczowe: | Wilno Mateusz Chryzostom Wołodkiewicz Grzegorz Święcicki hymny kościelne papież Leon X Zaccaria Ferreri św. Kazimierz Jagiellończyk |
| Data wydania numeru / monografii: | 2017 |
| Liczba stron: | 20 (91-110) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
| |
Abstrakt
Przedmiotem uwagi są hymny o św. Kazimierzu wydane przez biskupa humanistę Zachariasza Ferreriego (Zaccaria Ferreri) w zbiorze Hymni novi ecclesiastici (Rzym 1525). Spisał je Ferreri cztery lata wcześniej w Wilnie, gdy jako nuncjusz papieża Leona X prowadził proces kanonizacyjny królewicza Kazimierza Jagiellończyka. Autor omawia w związku z tym żywot królewicza, a następnie poświęcone mu hymny Ferreriego jako wczesną promocję św. Kazimierza w całym Kościele. Podobnie jak cały zbiór, hymny te są przykładem odchodzenia od tradycji hymnów średniowiecznych. Tym bardziej godna uwagi jest ich recepcja w XVII wieku: zostały one ponownie wydane w Wilnie w roku 1604 z okazji kanonizacji, a w 1606 roku przełożono je na język polski. Autor analizuje przekład i jego stosunek do oryginału.
Podgląd PDF
Bibliografia (28)
- Acta Sanctorum Martii, a Ioanne Bollando S.I. colligi feliciter coepta, a Godefrido Henschenio et Daniele Papebrochio eiusdem Societatis Iesu aucta, digesta et illustrata, t. 1, Antverpiae 1668, s. 337–357.
- Ankstyvieji šv. Kazimiero „Gyvenimai”, sudaré, ivadą ir paaiškinimus paraše M. Čiurinskas, Vilnius 2004, s. 46–117 [oryginał i przekład litewski].
- Ferreri(us) Z., Hymni novi ecclesiastici (Rzym 1525), Biblioteka Jagiellońska, sygn. Cim. 6313.
- Ferreri(us) Z., Vita beati Casimiri Confessoris [Kraków, po 7.04.1521], Biblioteka Jagiellońska, sygn. Cim. 4153.
- [Święcicki G.], Theatrum S. Casimiri, Wilno 1604, Biblioteka Jagiellońska, sygn. 585574 I Mag.St. Dr.
- Żywot przechwalebnego wyznawce świętego Kazimierza, krolewica polskiego i książęcia litewskiego, w Wilnie Roku 1606 przez Mateusza Chryzostoma Wołodkiewicza przełożony. Przydane są modlitwy nabozne i hymny do św. Kazimierza, oprac. J. Okoń, przy współpracy K. Gary i J. Rzegockiej, Warszawa 2016.
- Błaszczyk G., Litwa na przełomie średniowiecza i nowożytności 1482–1569, Poznań 2002.
- Borkowska U., Kazimierz Jagiellończyk (1458–1484), królewicz, święty, w: Nasi święci. Polski słownik hagiograficzny, red. A. Witkowska, Poznań 19992, s. 366–379.
- Borkowska U., Królewskie modlitewniki. Studium z kultury religijnej epoki Jagiellonów (XV i początek XVI wieku), Lublin 1999.
- Borkowska U., Życie religijne polskich Jagiellonów. Zarys problematyki, w: Chrzest Litwy. Geneza, przebieg, konsekwencje, red. M.T. Zahajkiewicz, Lublin, 1990, s. 149–180.
- Buszewicz E., Sarmacki Horacy i jego liryka. Imitacja – gatunek – styl. Rzecz o poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Kraków 2006.
- Encyklopedia katolicka, t. 8, Lublin 2000, kol. 1275–1279.
- Estreicher K., Bibliografia polska, t. 16, Kraków 1898.
- Górski K., Kazimierz Jagiellończyk (1458–1484), święty, królewicz, w: Polski słownik biograficzny, t. 12, Wrocław–Warszawa–Kraków 1966–1967, s. 286–288.
- Drzymała K. SJ, Święty Kazimierz, Kraków 1984.
- Fijałek J., Cześć św. Kazimierza i cerkwie ruskie w Wilnie, „Ateneum Wileńskie” 2 (1924), s. 131–158.
- Hagiografia polska. Słownik bio-bibliograficzny, t. 1, red. R. Gustaw, Poznań–Warszawa–Lublin 1966, s. 738–747.
- Katalog poloników XVI wieku Biblioteki Jagiellońskiej, t. 1, red. M. Malicki, E. Zwinogrodzka, Kraków 1992.
- Kowalczyk M., Kazania żałobne z kodeksu BJ 2367, „Acta Mediaevalia” XV (2003), s. 381–383, 392–396.
- Mancone A., Ferreri, Zaccaria, w: Enciclopedia cattolica, t. 5, Roma 1950, kol. 1199.
- Misiurek J., Duchowość św. Kazimierza Królewicza, w: Parafia pod wezwaniem św. Kazimierza Królewicza w Radzięcinie. Patron – dzieje – najcenniejsze zabytki, red. K. Kłos, A. Szykuła-Żygawska, J. Kaliszuk, Radzięcin 2012, s. 11–23.
- Moss A., Joannes Dantiscus (1485–1548): Hymns in Context, w: Pietas Humanistica. Neo-Latin Religious Poetry in Poland in European Context, red. P. Urbański, Frankfurt am Main 2006, s. 71–82.
- Przybyszewski B., Spotkanie ze św. Kazimierzem, „Analecta Cracoviensia”, 16 (1984), s. 95–112.
- Rabikauskas P., Święty Kazimierz, patron Litwy, przekł. D. Brodowska, Kraków 1997 [oryg. Lietuvos globėjas šv. Kazimieras, Vilnius–Kaunas 1993).
- Stöve E., Zaccaria Ferreri, w: Dizionario Biografico degli Italiani 1996, t. 46, s. 808–811.
- Tiraboschi G., Storia della letteratura italiana, t. 7, Modena 1779.
- Ulewicz T., Iter Romano-italicum Polonorum, czyli o związkach umysłowo-kulturalnych Polski z Włochami w wiekach średnich i w renesansie, Kraków 1999, s. 172.
- Wojtyska H.D., Początki kultu i procesy kanonizacyjne św. Kazimierza, „Analecta Cracoviensia” 16 (1984), s. 187–230.