Colloquia Theologica Ottoniana
„SERCE FARAONA” – ODPOWIEDZIALNOŚĆ OSOBISTA CZY BEZWOLNE PODDANIE SIĘ DZIAŁANIU BOGA?
DOI: 10.18276/cto.2017.1-03
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autoren: |
Janusz
Lemański
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Schlüsselbegriffe: | serce faraon wolna wola odpowiedzialność osobista |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2017 |
| Seitenanzahl: | 24 (35-58) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
| |
Abstract
W artykule przeprowadzona zostaje gruntowna egzegetyczna i teologiczna analiza motywu „serca faraona”, który wielokrotnie pojawia się w kontekście Wj 3–14. W opinii autora jest on kluczowy dla zrozumienia przesłania teologicznego zawartego w tym bloku narracyjnym. Relacja pomiędzy wolną wolą człowieka i suwerenną wolą Jhwh – Boga Izraela, choć obecna w tle opowiadania, nie stanowi tu głównego motywu rozważań. Celem autorów biblijnych było raczej ukazanie tego, w jaki sposób Jhwh działa w ramach historii i jak to Jego działanie odnosi się do historycznych doświadczeń Izraela z wielkimi potęgami tego świata. Ta swoista „teologia polityczna” zawiera niemniej także pouczenie skierowane do jednostek. Każde „uparte” ludzkie serce, prędzej czy później, sprowadzi negatywne konsekwencje na tego, kto nie odczyta w porę znaków danych mu przez Boga i zechce przeciwstawić się Jego woli.
PDF-Vorschau
Bibliographie (46)
- Albertz R., Exodus 1–18 (ZBK.AT 2.1), Zürich 2012.
- Balentine S.E., The Prophet As Intercessor. A Reassessment, „Journal of Biblical Literature” 103 (1984), s. 161–173.
- Blum E., Studien zur Komposition des Penatateuch (BZAW 189), Berlin–New York 1990.
- Borghouts J.F., Witchcraft, Magic, and Divination in Ancient Egypt, w: Civilizations of the Ancient Near East, t. 3, red. J.M. Sasson, New York 1995, s. 1775–1785.
- Childs B.S. The Book of Exodus. A Critical,Theological Commentary (OTL), Philadelphia 1974.
- Currid J.H., Why Did God Harden Pharaoh’s Hearth, „Biblical Review” 96 (1993), s. 47–51.
- Dozeman Th.B., Exodus (ECC), Grand Rapids, Cambridge 2009.
- Fergusson D., Stworzenie, przekł. G. i A. Gomola, Kraków 2014.
- Gesenius hebräisches und aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament, t. 2, red. H. Donner, Berlin 199518.
- Gesenius hebräisches und aramäisches Handwörterbuch über das Alte Testament, t. 3, red. H. Donner, Berlin 200518.
- Gertz J.Ch., Tradition und Redaktion in der Exoduserzählung (FRLANT 186), Göttingen 2000.
- Goldingay J., Old Testament Theology, t. 1: Israel’s Gospel, Downers Grove 2003.
- Greenberg M., The Redaction of the Plagues Narrative in Exodus, w: Near Eastern Studies, Fs. W.F. Albright, red. H. Goedicke, Baltimor–London 1971, s. 243–252.
- Greenberg M., Understanding Exodus (The Heritage of Biblical Israel 2), New York 1969.
- Gunn D.M., The ‘Hardening of Pharaoh’s Heart’, w: Art and Meaning (JSOT.S 19), red. D.J.A. Clines, Sheffield 1982, s. 72–96.
- Hamilton V.P., Exodus. An Exegetical Commentary, Grand Rapids 2011.
- Hardmeier Ch., Jesajas Verkündigungsabsicht und Jahwes Verstockungsauftrag in Jes 6 (1981), w: Erzähldiskurs und Redepragmatik im Alten Testament (FAT 46), red. Ch. Hardmeier, Tübingen 2005, s. 211–228.
- Helfmeyer F.J., ᾿ôth, w: Theological Dictionary of the Old Testament, t. 1, red. G.J. Bottewerck, H. Ringgren, Grand Rapids 1990, s. 167–188.
- Hesse F., Das Verstockungsproblem im Alten Testament (BZAW 74), Berlin 1955.
- Houtman C., Exodus (HCOT), t. 1, Kampen 1993.
- Kaiser W.C. jr, Toward Old Testament Ethics, Grand Rapids 1983, s. 252–256.
- Kegler J., Zu Komposition und Theologie der Plagenerzählung, w: Die Hebräische Bibel und ihre zweifache Nachgeschichte, Fs. R. Rendtorff, red. E. Blum, Neukirchen--Vluyn 1990, s. 60–63.
- Kellenberger E., Die Verstockung Pharaos. Exegetische und auslegungsgeschichtliche Untersuchung zu Ex 1–15 (BWANT 171), Stuttgart 2006.
- Koehler L., Baumgartner W., Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, t. 1–2, Warszawa 2008.
- Krüger Th., Das „Herz” in der alttestamentliche Anthropologie, w: Das menschliche Herz und die Weisung Gottes. Studie zur alttestamentlichen Anthropologie und Ethik (AThANT 96), red. Th. Krüger, Zürich 2009, s. 91–106.
- Lemański J., Biblijne zastosowanie słowa „serce” w kontekście współczesnej dyskusji nad sposobem uprawiania antropologii biblijnej, w: „To urzeczywistniajcie w Kościele, co w Chrystusie Jezusie” (Flp 2,5). Księga Pamiątkowa dla Księdza profesora Jana Flisa w 70. rocznicę urodzin, red. P. Goniszewski, C. Korzec, Szczecin 2015, s. 363–385.
- Lemański J., Księga Wyjścia (NKB.ST II), Częstochowa 2009.
- Lemański J., Księga Wyjścia (PKB), Tarnów 2012.
- Lemański J., W poszukiwaniu najstarszej literackiej wersji „cudu nad morzem” (Wj 13,17–15,21), „The Biblical Annals” 6/1 (2016), s. 5–44.
- McCarthy D.J., Moses’ Dealing with Pharaoh: Ex 7,8–10,27, „Catholic Biblical Quarterly” 27 (1965), s. 336–347.
- Meadors E.P., Idolatry and the Hardening of the Heart. A Study in Biblical Theology, New York 2006.
- Müller H.P., ḥarṭōm, w: Theological Dictionary of the Old Testament, t. 5, red. G.J. Botterweck, H. Ringgren, Grand Rapids 1988, s. 176–179.
- Mulder M.J., 1 Kings (HCOT), Leuven 1998.
- Pola T., Die ursprüngliche Priesterschrift. Beobachtungen zur Literarkritik und Traditionsgeschichte von Pg (WMANT 70), Neukirchen-Vluyn 1995, s. 116–144.
- Propp W.H.C., Exodus 1–18 (AB 2), New York 1998.
- Schmidt W.H., Die Intention der beiden Plagenerzählungen (Exodus 7–10) in ihrem Kontekst, w: Studies in the Book of Exodus (BETL 126), red. M. Vervenne, Leuven 1996, s. 225–243.
- Ska J.L., Il libro dell’Esodo. Questioni fondamentali e questioni aperte, w: Il cantiere del Penatteuco 1. Problemi di composizione e di interpretazione, red. J.L. Ska, Bologna 2013, s. 113–135.
- Ska J.L., La passage de la mer. Étude de la construction, du style et de la symbolique d’Ex 14,1–31 (AnBib 109), Rome 1986, s. 47–53.
- Ska J.L., La sortie d’Egypte (Ex 7–14) dans le récit sacerdotal (Pg) et la tradition prophétique, „Biblica” 60 (1979), s. 191–215.
- Steinmann A.E., Hardness of Heart, w: Dictionary of the Old Testament. Pentateuch, red. T.D. Alexander, D.W. Baker, Downers Grove–Leicester 2003, s. 381–383.
- Utzschneider H., Oswald W., Exodus 1–15 (IEKAT), Stuttgart 2013.
- Van Seters J., The Life of Moses. The Yahwist as Historian in Exodus-Numbers (CBET 10), Kampen 1994.
- Walker L., Swart I., qšh, NIDOTTE, t. 3, London 1997, s. 997–999.
- Weimar P., Strukturen und Komposition der priesterschriftlichen Exodusgeschichte, „Biblische Notizen” 23 (1984), s. 81–134.
- Weimar P., Untersuchungen zur priesterschriftlichen Exodusgeschichte (Fz 9), Würzburg 1973.
- Wilson R., The Hardening of Pharaoh’s Heart, „Catholic Biblical Quarterly” 41 (1979), s. 18–36.