Colloquia Theologica Ottoniana
"Mesjańskie fragmenty" Biblii hebrajskiej w przekładzie Tanach Izaaka Cylkowa
DOI: 10.18276/cto.2017.2-04
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autoren: |
Piotr
Goniszewski
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Schlüsselbegriffe: | mesjanizm żydowski mesjanizm chrześcijański Izaak Cylkow judaizm hermeneutyka Biblii |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2017 |
| Seitenanzahl: | 18 (69-86) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
| |
Abstract
W artykule prezentujemy, w jaki sposób Izaak Cylkow, przedstawiciel judaizmu postępowego, oddaje i komentuje wybrane mesjańskie proroctwa w swoim przekładzie Biblii hebrajskiej na język polski. W punkcie pierwszym przedstawiono krótką charakterystykę judaizmu w okresie Haskali. Drugi punkt zawiera podstawowe informacje na temat życia i pracy naukowej oraz duszpasterskiej rabina Izaaka Cylkowa. Natomiast w trzecim omówiono hermeneutykę Izaaka Cylkowa wybranych czterech fragmentów Biblii hebrajskiej, które w tradycji żydowskiej lub/i chrześcijańskiej były lub są interpretowane mesjańsko. Tymi tekstami będą: Rdz 49,10; Lb 24,17; Iz 7,14; Ps 110,4.
PDF-Vorschau
Bibliographie (37)
- Altman A., Moses Mendelssohn: a Biographical Study, Tuscaloosa 1973.
- ben Isaiah A., Sharfman B., Orlinsky H.M., Chraner M., The Pentateuch and Rashi’s Commentary. A Linear Translation into English, New York 1976.
- Biblia Aramejska. Targum Neofi ti 1. Księga Rodzaju, tłum. M.S. Wróbel, Lublin 2014.
- Biblia Hebraica Stuttgartensia, red. K. Elliger, W. Rudolph, Stuttgart 19904.
- Ciecieląg J., Powstanie BarKochby 132–135 po Chr., Zabrze 2008.
- Dni mesjaszowe (Talmud, Sanhedryn 97a–99a), tłum. W. Brojer, J. Doktór, B. Kos,„Literatura na Świecie” 5–6 (1993), http://www.talmud.pl/pdf/dni_mesjaszowe.pdf (dostęp: 12.12.2016).
- Doktór J., Początki chasydyzmu polskiego, Wrocław 2004.
- Dubin L.C., Kontekst społeczny i kulturowy osiemnastowiecznego oświecenia, w: Historia filozofi i żydowskiej, red. D.H. Frank, O. Leaman, tłum. P. Sajdek, Kraków 2009, s. 656–681.
- Feiner S., Haskala and History. The Emergence of a Modern Jewish Historical Consciousness, tłum. Ch. Naor, S. Silberston, London–Portland 2002.
- Finley M., Dziewiętnastowieczna niemiecka fi lozofi a reformy, w: Historia fi lozofi i żydowskiej, red. D.H. Frank, O. Leaman, tłum. P. Sajdek, Kraków 2009, s. 705–729.
- Gafni I.M., Świat Talmudu. Od Miszny do podboju arabskiego, w: Chrześcijaństwo a judaizm rabiniczny. Historia początków oraz wczesnego rozwoju, red. H. Shanks, tłum. W. Chrostowski, Warszawa 2013, s. 355–424.
- Galas M., Rabin Markus Jastrow i jego wizja reformy judaizmu. Studium z dziejów judaizmu w XIX wieku, Kraków 2007.
- Halkowski H., Wstęp, w: Tora – Pięcioksiąg Mojżesza, tłum. I. Cylkow, Kraków 2006, s. I–VII.
- Iluk J., Żydowska politeja i Kościół w Imperium rzymskim u schyłku antyku. Żydowska antyewangelia. Antyczna tradycja i nowożytne trwanie, Gdańsk 2010.
- Ireneusz z Lyonu, Wykład nauki apostolskiej, tłum. W. Myszor, Kraków 1997.
- Izaak Cylkow (1841–1908). Życie i dzieło, red. M. Galas, Kraków–Budapeszt 2010.
- Jacobs M., Die Institution der jüdischen Patriarchen, Tübingen 1995.
- Jan Chryzostom, Mowy przeciwko judaizantom i Żydom. Przeciwko Żydom i Hellenom, tłum. J. Iluk, Kraków 2007.
- Jonczyk W., Cytaty z Księgi Izajasza w Ewangelii wg św. Mateusza, Warszawa 2010.
- Justyn Męczennik, 1 i 2 Apologia. Dialog z Żydem Tryfonem, tłum. L. Misiarczyk, Warszawa 2012.
- Kuśmirek A., Balaam i jego wyrocznie (Lb 22–24) w tradycji targumicznej, Warszawa 2011.
- Levine L.I., The Status of the Patriarch in the Third and Fourth Centuries: Sources and Methodology, „Journal of Jewish Studies” 47 (1996), s. 1–32.
- Łastik S., Z dziejów oświecenia żydowskiego. Ludzie i fakty, Warszawa 1961.
- Maciejko P., Wieloplemienny tłum. Jakub Frank i ruch frankistowski, 1755–1816, tłum. J. Chmielewski, Gdańsk 2014.
- Morgan M.L., Mendelssohn, w: Historia fi lozofi i żydowskiej, red. D.H. Frank, O. Leaman, tłum. P. Sajdek, Kraków 2009, s. 682–704.
- Orygenes, O zasadach, tłum. S. Kalinkowski, Kraków 1996.
- Paziński P., Biblia dla Żydów Polaków – projekt Izaaka Cylkowa, w: Izaak Cylkow (1841– 1908). Życie i dzieło, red. M. Galas, Kraków–Budapeszt 2010, s. 95–118.
- Podeszwa P., „Bóg z nami” (Iz 1,23). Obecność Boga w świetle Ewangelii wg św. Mateusza, w: Studia nad Ewangelią wg św. Mateusza. Nowy Testament: geneza – interpretacja – aktualizacja, red. J. Kręcidło, W. Linke, Warszawa–Ząbki 2015, s. 143–162.
- Rothkoff A., Grossman A., Kaddari M.Z., Fraenkel J., Ta-Shma I.M., Baskin J.R.,
- Rashi, w: Encyclopedia Judaica. Second edition, red. F. Skolnik, M. Berenbaum, t. 17, Detroit–New York–San Francisco–New Haven–Waterville–London–Jerusalem 2007, s. 101–106.
- Scholem G., Sabbatai Sevi. The Mystical Messaiah, tłum. R.J.Z. Werblowsky, Princeton 1973.
- Septuaginta, id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX iterpretes, red. A. Rahlfs, t. 1–2, Stuttgart 19652.
- Simon U., Jospe R., Ibn Ezra, Abraham ben Meir, w: Encyclopedia Judaica. Second edition, red. F. Skolnik, M. Berenbaum, t. 9, Detroit–New York–San Francisco–New Haven–Waterville–London–Jerusalem 2007, s. 665–672.
- Skinner J., Genesis, New York 1910.
- Targum Neofi ti 1: Numbers. Translated, with Apparatus and Notes. Targum Pseudo-Jonathan: Numbers. Translated, with Notes, tłum. M. McNamara, E.G. Clarke, Edinburgh 1995.
- Targum Onkelos to Genesis. A Critical Analysis Together with An English Translation of the Text, tłum. M. Aberbach, B. Grossfeld, Denver 1982.
- Targumu Onkelosa: The Targum Onkelos to Leviticus. Translated, with Apparatus and Notes, tłum. B. Grossfeld, Edinburgh 1988.