Colloquia Theologica Ottoniana
Wychowanie patriotyczne wyzwaniem dla katechezy Kościoła w Polsce
DOI: 10.18276/cto.2019.2-05
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Piotr
Tomasik
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie |
| Słowa kluczowe: | nauczanie religii korelacja nauczania religii z edukacją szkolną wychowanie patriotyczne Kościół w Polsce |
| Data publikacji całości: | 2019-12 |
| Liczba stron: | 20 (101-120) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Artykuł przedstawia relację między wychowaniem patriotycznym a katechezą Kościoła katolickiego w Polsce. Autor rozpoczyna od wstępnych ustaleń definicyjnych, po czym formułuje, czym jest zgodna z Ewangelią tożsamość patriotyczna, skąd wyciąga wnioski odnośnie do zasad wychowania patriotycznego. Tak sformułowane zasady pozwalają na wskazanie konkretu: obecności wychowania patriotycznego w dokumentach i materiałach animujących działania duszpasterskie i katechetyczne we współczesnym Kościele polskim. W odniesieniu do nauczania religii w szkole istotne jest odniesienie do korelacji nauczania z całością programu szkolnego. Zadanie wychowania patriotycznego proponowane jest bowiem jako jeden z celów edukacyjnych nauczania przedmiotów humanistycznych i całości wychowania szkolnego. Zwykle proponuje się określenie dojrzałego patriotyzmu jako przywiązania do narodowej tradycji, krytycznego osądu własnej przeszłości historycznej i postawy odpowiedzialności za przyszłość ojczyzny. Pogłębianie i rozwijanie patriotyzmu wiązane jest słusznie z kształtowaniem praw i obowiązków obywatelskich, także z kształtowaniem szacunku wobec tradycji narodowej i instytucji państwowych. Wnioski, do których dochodzi autor, mają charakter instruktywny, domagają się korekty w podręcznikach do nauczania religii, choć zagadnień w programach dotyczących zasad życia społecznego, w tym narodowego, jest niemało. Szczególnie potrzebne jest urealnienie programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce, autor bowiem dochodzi do wniosku, że szansa duszpasterska związana z jubileuszem odzyskania przez Polskę niepodległości nie została wykorzystana. Tymczasem potrzeba wychowania do mądrego patriotyzmu, pogłębienia go i wiązania z prymatem czci oddawanej Bogu, przemyślenia zasad pluralizmu postaw patriotycznych, stosowanie kryterium włączenia, a nie wyłączenia.
Podgląd PDF
Bibliografia (30)
- Bartnik Cz.S., Ojczyzna, w: Encyklopedia katolicka, t. 14, Lublin 2010.
- Bartyzel J., Nacjonalizm, w: Encyklopedia katolicka, t. 13, Lublin 2009.
- Bartyzel J., Szowinizm, w: Encyklopedia katolicka, t. 19, Lublin 2013.
- Benedykt XVI, Encyklika „Caritas in veritate” (29 VI 2009).
- Bondaruk M. i in., Historia dla klas I–III gimnazjum. Program nauczania nr DKW-4014-73/99, Warszawa 1999.
- Braun-Gałkowska M., Patriotyzm – cnota zapomniana?, w: Szkoła miejscem kształtowania postawy patriotycznej, red. J.P. Cichocka, Częstochowa 1998.
- Brzozowska M., Patriotyzm i nacjonalizm w polskim dyskursie ideologicznym, „Etnolingwistyka” 21 (2009), s. 103–120.
- Dec I., Fałszywe i prawdziwe oblicza patriotyzmu, w: Wychowanie patriotyczne, red. P. Goliszek, Lublin 2018.
- Dyczewski L., Naród. Aspekt socjologiczny, w: Encyklopedia katolicka, t. 13, Lublin 2009.
- Franciszek, Adhortacja „Evangelii gaudium” (24 XI 2013).
- Jan Paweł II, Homilia w czasie liturgii słowa (Zamość 12 VI 1999), w: Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny. Przemówienia, homilie, Kraków 2005.
- Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Kraków 2005.
- Jan Paweł II, Przemówienie powitalne na lotnisku Strachowice (Wrocław 31 V 1997), w: Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny. Przemówienia, homilie, Kraków 2005.
- Katechizm Kościoła Katolickiego [wersja z 15 VIII 1997].
- Kielczyk S., Wychowanie patriotyczne w katechezie młodzieży w wieku szkolnym po roku 1989, Warszawa 2011 [mps pracy doktorskiej obronionej na Wydziale Teologicznym UKSW].
- Komisja Duszpasterska Konferencji Episkopatu Polski, Program duszpasterski na rok 2017/18.
- Komisja Duszpasterska Konferencji Episkopatu Polski, Program duszpasterski na rok 2018/19.
- Konferencja Episkopatu Polski, Chrześcijański kształt patriotyzmu, Warszawa 2017.
- Konferencja Episkopatu Polski, Dyrektorium katechetyczne Kościoła katolickiego w Polsce (21 VI 2001).
- Konferencja Episkopatu Polski, Podstawa programowa katechezy Kościoła katolickiego w Polsce (8 VI 2018).
- Kozłowska Z., Zielińska K., Mędrzecki W., Historia dla klas I–III gimnazjum. Alternatywny program nauczania nr DKW-4014-209/99, Warszawa 1999.
- Nowenna jubileuszowa 1918–2018. Modlitwa za Ojczyznę w 100. rocznicę odzyskania niepodległości i w roku beatyfikacji służebnicy Bożej Hanny Chrzanowskiej, red. S. Szczepaniec, Kraków 2018.
- Santorski A., Miłość ojczyzny jako nakaz chrześcijańskiego sumienia, w: Szkoła miejscem kształtowania postawy patriotycznej, red. J.P. Cichocka, Częstochowa 1998.
- Skorowski H., O potrzebie edukacji patriotycznej w kontekście globalizacji, „Homo Dei” 2 (2003).
- Skorowski H., Patriotyzm wyzwaniem współczesności. Wokół nowej koncepcji patriotyzmu, Kraków 2017.
- Strus R., Wychowanie patriotyczne w katechezie. Studium w oparciu o wybrane podręczniki do nauczania religii w klasach gimnazjalnych, Lublin 2009 [mps pracy doktorskiej obronionej na Wydziale Teologii KUL].
- Tarasiewicz P., Nacjonalizm w świetle filozofii kultury, „Studia Ełckie” 10 (2008).
- Tarasiewicz P., Nacjonalizm, w: Encyklopedia „białych plam”, red. A. Winiarczyk, t. 12, Radom 2003.
- Tomasik P., Religia w dialogu z edukacją. Studium na temat korelacji nauczania religii katolickiej z polską edukacją szkolną, Warszawa 2004.
- Zając M., Tradycyjny patriotyzm w nowych przestrzeniach edukacyjnych, w: Wychowanie patriotyczne, red. P. Goliszek, Lublin 2018.





