Colloquia Theologica Ottoniana
Otwartość Boga. Wieczność i wolna wola
DOI: 10.18276/cto.2020.36-15
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Eleonore
Stump
Saint Louis University, USA |
| Słowa kluczowe: | wiedza Boga wolna wola wieczność teizm otwarty determinizm przyszłe zdarzenia przygodne |
| Data wydania numeru / monografii: | 2020-12-20 |
| Liczba stron: | 22 (327-348) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Artykuł jest analizą koncepcji wieczności Boga. Źródeł tej koncepcji można się dopatrywać już w filozofii Boecjusza czy Tomasza z Akwinu. Zgodnie z koncepcją wieczności istnienie Boga nie jest zdeterminowane linearnym upływem czasu, lecz Bóg istnieje w wiecznej
teraźniejszości. Z perspektywy wieczności Bóg ma równoczesny dostęp do wszystkich chwil linearnego czasu przyrody. Koncepcja wieczności ma stanowić antidotum na rzekomą sprzeczność wszechwiedzy Boga z wolną wolą człowieka. Koncepcja wieczności jest
jednak krytykowana. Współcześnie jej skuteczność w rozwiązywaniu problemów filozoficznych podważają m.in. Alvin Plantinga czy Wiliam Hasker. Niniejsza praca jest próbą twórczej krytyki stanowiska Haskera. Hasker postrzega swoje stanowisko jako alternatywę
dla klasycznego teizmu, reprezentowanego np. przez tomizm. Hasker odrzuca tomizm z dwóch powodów. Po pierwsze, tomistyczny Bóg nie może pozostawać w zażyłości z istotami ludzkimi ani być opiekuńczy wobec nich. Po drugie, tomistyczne ujęcie Boga jako
ponadczasowego rozwiązuje, co prawda, problem Bożej przedwiedzy i wolnej woli człowieka, ale tylko za cenę uczynienia ponadczasowej wiedzy Boga bezużyteczną dla Niego w interakcji ze światem pozostającym w czasie. W niniejszej pracy na samym początku
dokonano analizy rozumowania Haskera prowadzącego do konkluzji, że można pogodzić wolną wolę z ponadczasową wiedzą, i wskazano argumenty przemawiające za tym, że rozumowanie Haskera jest samo w sobie niezgodne z koncepcją wieczności. Następnie
wykazano, że ten sam wniosek nasuwa się jeszcze wyraźniej na podstawie rozważań wywodzących się z koncepcji wieczności. Wreszcie, wykorzystano te refleksje do podważenia wniosku Haskera, że ponadczasowa wiedza jest dla Boga bezużyteczna w zawiadywaniu
Jego działaniami w czasie.
Podgląd PDF
Bibliografia (15)
- Doolan G. T. (ed.), The Science of Being as Being: Metaphysical Investigations, Washington 2011.
- Hasker W., God, Time, and Knowledge, Ithaca, NY 1989.
- Hasker W., Providence, Evil and the Openness of God, London and New York 2004.
- Krieger G., Die Metaphysik des Aristoteles im Mittelalter – Rezeption und Transformation (Philosophie der Antike), Stuttgart 2014.
- Plantinga A., On Ockham’s Way Out, „Faith and Philosophy” 3 (1986), p. 235–269.
- Rota M., A problem for Hasker: Freedom with respect to the Present, Hard Facts, and Theological Incompatibilism, „Faith and Philosophy” 27 (2010), s. 287–305.
- Rota M., The eternity solution to the problem of human freedom and divine foreknowledge, „European Journal for Philosophy of Religion” 2 (2010), s. 165–186.
- Stump E., Aquinas, London and New York 2003.
- Stump E., Eternity and God’s Knowledge: A Reply to Shanley, „The American Catholic Philosophical Quarterly” 72 (1998), s. 439–445.
- Stump E., Kretzmann N., Eternity, „The Journal of Philosophy” 78 (1981), s. 429–458.
- Stump E., Kretzmann N., Prophecy, Past Truth, and Eternity, w: J. Tomberlin (ed.), Philosophical Perspectives 5 (1991), s. 395–424.
- Stump E., N. Kretzmann N., Eternity, Awareness, and Action, „Faith and Philosophy” 9 (1992), s. 463–482.
- Stump E., Omnipresence, Indwelling, and the Second-Personal, „European Journal for Philosophy of Religion”, 5/4 (2013), s. 63–87.
- Zagzebski L., Foreknowledge and Free Will, w: The Stanford Encyclopedia of Philosophy (2011 Edition), https://plato.stanford.edu/archives/fall2008/entries/free-will-foreknowledge/ (dostęp 01.11.2020).
- Zagzebski L., The Dilemma of Freedom and Foreknowledge, New York and Oxford 1991.





