Colloquia Theologica Ottoniana
Ideał chrześcijanina w świetle „Konstytucji apostolskich”
DOI: 10.18276/cto.2015.1-10
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Brunon
Zgraja
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego |
| Słowa kluczowe: | patrologia Konstytucje apostolskie ideał chrześcijanina świętość |
| Data wydania numeru / monografii: | 2015 |
| Liczba stron: | 24 (191-214) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Zarówno apostołowie, jaki i wiele pokoleń głosicieli Ewangelii, chcąc ułatwić chrześcijanom realizację Chrystusowego wezwania do doskonałości, konstruowali obraz doskonałego ucznia Chrystusa, modyfikowany w zależności od panujących tendencji teologicznych, filozoficznych koncepcji oraz od kultury i obyczajów środowiska. Cennym źródłem do poznania ideału chrześcijanina, na którego kształt miała wpływ wielokulturowość oraz różnorodność wyznaniowa, są powstałe pod koniec IV wieku Konstytucje apostolskie. Zaprezentowany w nich obraz doskonałego chrześcijanina, wynikający z troski autora dzieła o chrześcijańską tożsamość, stanowi – jak wykazała to analiza ekshortacji i nakazów zawartych w Konstytucjach – wezwanie do podążania drogą wierności Chrystusowemu przykazaniu miłości Boga i bliźniego, którego realizacja przejawiać się miała przede wszystkim w pobożności, postawie nawrócenia oraz gotowości do męczeństwa. Istotne dopełnienie tak wypełnianego Chrystusowego nakazu miłości widział autor Konstytucji w pielęgnowaniu pobożności i gotowości do nieustannego przebaczania, miłości nieprzyjaciół, wspieraniu potrzebujących, posłuszeństwie władzy świeckiej i duchowej. Rozumiana w ten sposób miłość bliźniego wiązała się także z pielęgnowaniem miłości małżeńskiej i rodzicielskiej, czego wyrazem miały być: wierność małżeńska, otwarcie na życie, szacunek, wzajemna miłość, oddanie i wsparcie, a w odniesieniu do miłości rodzicielskiej – troska o przyszłość potomstwa. W ideał chrześcijanina wpisana została też akceptacja przez ucznia Chrystusa doktryny Kościoła, jak również postawa roztropności, nieodzowna w przypadku obcowania z kulturą obcą chrześcijaństwu i towarzyszące jej starania, mające na celu umocnienie i rozwój wiary.
Podgląd PDF
Bibliografia (34)
- Baron A., Modele biskupa propagowane w Antiochii w czasach Jana Chryzostoma. Refleksja nad drugą księgą Konstytucji apostolskich na tle kanonów synodu antiocheńskiego 341 roku, w: N. Widok (red.), Czasy Jana Chryzostoma i jego pasterska pedagogia (Opolska Biblioteka Teologiczna 105), Opole 2008, s. 11–37.
- Baron A., Świętość a ideały człowieka. (Ojcowie Apostolscy, Klemens Aleksandryjski, Orygenes). Studium teologiczne na tle modeli filozoficzno-religijnych, Kraków 2013, s. 175–338.
- Bieniek M., Ideał chrześcijanina w świetle pism Tertuliana, Kraków 2011.
- Bober A., Zróżnicowanie dróg świętości według Ojców Kościoła, w: W. Słomka (red.), Drogi świętości, Lublin 1980, s. 29.
- Constitutiones apostolorum et Canones Pamphilii ex synodo apostolic Antiocheno. Lex canonica sanctorum apostolorum. Poenae pro lapsis sanctorum apostolorum. Euchologion Serapionis, tłum. S. Kalinkowski, A. Caba, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras (Synodi et Collectiones Legum 2), ŹMT, t. 42, Kraków 2007.
- Czyżewski B., Ideał dobrego duszpasterza w nauczaniu św. Grzegorza Wielkiego, „Teologia Patrystyczna” 2 (2005), s. 95–106.
- Dybała J., Ideał kobiety w pismach kapadockich Ojców Kościoła i Jana Chryzostoma, Łódź 2012.
- Grzywaczewski J., Obraz gnostyka według „Stromatów” Klemensa Aleksandryjskiego, „Vox Patrum” 6 (1986), z. 11, s. 543–553.
- Hemperek P., Góralski W. (red.), Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku, t. I, cz. 1: Historia źródeł i nauki prawa kanonicznego, Lublin 1986, s. 29–30.
- Iluk J., Żydowska politeja i Kościół w imperium Rzymskim u schyłku antyku, t. I, Gdańsk 2006.
- Jan Chryzostom św., Homilie na Ewangelię według św. Mateusza (część druga: homilie 41–90) 85, 4, tłum. J. Krystaniecki, (ŹMT t. 23), Kraków 2001.
- Kasprzak D., Koncepcje świętości w okresie patrystycznym, „Itininera Spiritualia” 3 (2010), s. 45–69.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 1994.
- Kelly J.N.D., Złote usta. Jan Chryzostom – asceta, kaznodzieja, biskup, tłum. K. Krakowczyk, Bydgoszcz 2001.
- Ławreszuk M., Nabożeństwo chrześcijańskie w IV wieku na podstawie „Konstytucji Apostolskich”, „Elpis” 25–26 (2012), s. 133–153.
- Małunowiczówna L., Ideał świętości w Kościele starożytnym, „Ateneum Kapłańskie” 71 (1979), t. 92, s. 228–243.
- Metzger M., La téologie des constitutions Apostoliques par Clément, „Revue des sciences religieuses” 57 (1983), s. 29–49, 112–122, 169–194, 273–294.
- Müller J.G., L’Ancien Testament dans l’ecclésiologie des Pčres. Une lecture des Constitutions Apostoliques, Turnhout 2004.
- Naumowicz J., Kalendarz w „Konstytucjach Apostolskich”, „Vox Patrum” 27 (2007), t. 50–51, s. 317–330.
- Ościłowski K., Ideał chrześcijanina i jego realizacja. Studium pism św. Paulina z Noli, Kraków 2009.
- Pałucki J., Święty Ambroży jako duszpasterz w świetle eksportacji pastoralnych, Lublin 1996. Saxer V., Agiografia, w: A. di Berardino (ed.), Dizionario Patristico e di Antichitŕ Cristiane, Casale Monferrato 1983, s. 80–83.
- Sojka S., Ideał życia kapłańskiego w świetle pism świętego Grzegorza Wielkiego, Lublin 2003.
- Stanula E., Chrześcijanie i ich ideały, w: Metody z Olimpu, Uczta; Orygenes, Homilie o Pieśni nad Pieśniami, Zachęta do męczeństwa, tłum. S. Kalinkowski (PSP t. 24), Warszawa 1980, s. 5–26.
- Steimer B., Apostoliche Kirchenordnung, w: S. Döpp, W. Geerlings (Hrsg.), Lexikon der Antiken Christlichen Literatur, Freiburg–Basel–Wien 1988, s. 46.
- Swoboda A., Matka w pismach filozoficznych św. Augustyna, „Roczniki Humanistyczne” 3 (1998), s. 67–80.
- Swoboda A., Wizerunek matki w pismach Seneki filozofa oraz w „Enarrationes in Psalmos” św. Augustyna, „Vox Patrum” 22 (2002), t. 42–43, s. 233–252.
- Swoboda A., Obraz żony w pismach Seneki i w „Objaśnieniach Psalmów” (Enarrationes in Psalmos) św. Augustyna, „Poznańskie Studia Teologiczne” 15 (2003), s. 91–109.
- Swoboda A., Kobieta, żona, matka w pismach św. Augustyna (Studia i Materiały 158), Poznań 2012.
- Szram M., Konstytucje apostolskie, w: Encyklopedia katolicka, t. 9, Lublin 2002, kol. 733. Wilken R.L., John Chrysostom and the Jews, Berkeley 1993.
- Wysocki M., Model doskonałego chrześcijanina w pismach św. Cypriana z Kartaginy, „Vox Patrum” 30 (2010), t. 55, s. 699–720.
- Zagórski D., Αἱ σωτηρίας ὁδοί. Model doskonalenia chrześcijańskiego w świetle eksportacji pastoralnych Grzegorza z Nazjanzu, Toruń 2007.
- Zgraja B., Ideał wdowieństwa w „Listach” św. Hieronima, „Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego” 2010, nr 30, s. 441–457.
- Zgraja B., Ideał żony w homiliach św. Jana Chryzostoma, „Studia Elbląskie” 13 (2012), s. 153–166.
- Żelazny J., Biskup Ojcem. Zarys eklezjologii syryjskiej na podstawie „Konstytucji Apostolskich”, Kraków 2006



