Urban Pilgrims Tourism – Local Community And Visitors Perspective (St. Stanislaus Kostka Sanctuary In Warsaw)

Obecnie możemy obserwować nie słabnącą popularność krótkich pielgrzymek, których destynacją są miejskie sanktuaria religijne. Na przykładzie kościoła św. Stanisława Kostki w Warszawie, usiłowaliśmy rozeznać wpływ, jaki ma ruch turystyczny na mieszkańców pobliskich domów, a szerzej – społeczność lokalną Dzielnicy Żoliborz. Podstawowym celem naszej pracy badawczej, zrealizowanej na Wydziale Turystyki i Rekreacji AWF w Warszawie w latach 2014–2016, było poszukiwanie odpowiedzi na następujące pytania: wielkości ruchu pielgrzymkowego, wpływu jaki ma na rozwój lokalnej przedsiębiorczości, na kreowanie miejsc pracy, na tożsamość miejsca, na wizerunek dzielnicy; jaki jest stosunek społeczności lokalnej do pielgrzymów oraz komentarze pielgrzymów odnośnie przygotowania sanktuarium pod kątem ich odwiedzin (w tym ułatwienia dla osób starszych i niepełnosprawnych). Szukając odpowiedzi na postawione pytania, posłużyliśmy się metodą badań empirycznych: przede wszystkim badań terenowych, wizji lokalnych, obserwacji uczestniczącej jawnej, strukturalizowanymi wywiadami przeprowadzonymi in situ face to face wśród pielgrzymów i przedstawicieli społeczności lokalnej. Uzyskany w ten sposób materiał o charakterze jakościowym został uzupełniony danymi statystycznymi uzyskanymi od administracji sanktuarium i Urzędu Dzielnicy. Badacze przedmiotu zwracają uwagę na możliwy konflikt pojawiający się w sytuacji ‘przestrzeni dzielonej’, użytkowanej dla różnych, nierzadko sprzecznych ze sobą, funkcji. Taki problem okazał się wyrazisty w przypadku badanego sanktuarium i jego otoczenia; społeczność lokalna narzeka na tłumy pielgrzymów i turystów, ceny w lokalnych sklepach – znacznie wyższe niż w sąsiednich częściach tej samej dzielnicy, zatłoczone wąskie uliczki i nieustające problemy z parkowaniem. Z drugiej strony przedstawiciele społeczności lokalnej nie ukrywali dumy z powodu słynnego sanktuarium w ich sąsiedztwie. Aby łagodzić negatywne konsekwencje ruchu turystycznego dla mieszkańców okolic żoliborskiego sanktuarium, konieczne jest pilne przygotowanie strategii zrównoważonego rozwoju turystyki z uwzględnieniem szerokich konsultacji społecznych i uważnego wysłuchania głosów zarówno społeczności lokalnej, organizatorów ruchu pielgrzymkowego jak i zarządzających sanktuarium.