Przejdź do treści
Ekonomiczne Problemy Turystyki

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Turystyki

nr 3 (31) 2015

The Scientific Identity of Tourism Research. Polish Views Versus Those of Foreign Academia


(Tożsamość naukowa w badaniach nad turystyką w opiniach polskich i zagranicznych badaczy)
DOI: 10.18276/ept.2015.3.31-03
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:1644-0501
eISSN:2353-3188
Autorzy: Leszek Butowski
Warsaw School of Tourism and Hospitality Management
Słowa kluczowe: tożsamość naukowa w badaniach nad turystyką poglądy polskich i zagranicznych badaczy turystyki
Data publikacji całości:2015
Liczba stron:34 (39-72)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
CC BY-SA Open Access DOAJ
Kod QR

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań empirycznych poświęconych tożsamości naukowej polskich i zagranicznych badaczy turystyki. Zostały one zaprezentowane w świetle dorobku angielsko i francuskojęzycznej literatury oraz polskich prac, które ukazały się w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci. Artykuł składa się z trzech zasadniczych części, które zawierają: 1) dyskusję teoretyczną i przegląd wyników wcześniejszych badań dostępnych w wybranych źródłach; 2) prezentację wyników badań empirycznych nad tożsamością naukową polskich i zagranicznych badaczy turystyki; 3) wnioski końcowe o charakterze teoretyczno-metodologicznym dotyczące sytuacji poznawczej i formalnego status badań nad turystyką.Badania empiryczne, których wyniki przedstawiono w niniejszym artykule mają charakter jakościowy (nie spełniały kryterium reprezentatywności) i zostały przeprowadzone na celowej próbie polskich i zagranicznych badaczy turystyki w 2013 i 2014 roku. Próba zagraniczna liczyła 180 naukowców o zróżnicowanym doświadczeniu, wieku i dorobku naukowym (od stopnia magistra do profesora). Reprezentowali oni publiczne i prywatne uniwersytety, ośrodki badawcze oraz stowarzyszenia zrzeszające badaczy turystyki z blisko 50 krajów, ze wszystkich kontynentów. Grupa polska liczyła 90 badaczy – przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych zajmujących się turystyką. Reprezentowali oni najważniejsze krajowe centra akademickie i naukowe prowadzące studia nad tą dziedziną.Wyniki tych badań pokazują dość jednoznacznie, że Polscy badacze prezentują dużo bardziej zachowawcze stanowisko dotyczące uznania tożsamości naukowej badań nad turystyką (przejawiającej się w uznaniu specyficznych paradygmatów naukowych, poczuciu przynależności do wspólnoty badaczy turystyki oraz w akceptacji nowej dyscypliny naukowej). Jednocześnie zauważono także sporo podobieństw odnoszących się do poszczególnych zagadnień związanych z przedmiotem badań. Z drugiej strony należy podkreślić, że zarówno wśród polskich, jak i zagranicznych naukowców uwidoczniły się znaczne wewnętrzne różnice poglądów na temat tożsamości naukowej badań nad turystyką, zwłaszcza w zakresie ich statusu poznawczego oraz formalnego. Niniejszy artykuł zawiera rozwinięcie dyskusji prowadzonej we wcześniejszych tekstach autora opartych głównie na badaniach nad tożsamością naukową polskich badaczy turystyki.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (86)
  1. Airey D., Tourism Education Life Begins at 40., “Téoros” 2008, No. 27 (1).
  2. Aronowitz S., Giroux H., Postmodern education: politics, culture and social criticism., University of Minnesota Press, Minneapolis 1991.
  3. Ateljevic I., Pritchard A., Morgan N., The critical turn in tourism studies: innovative research methodologies, Elsevier, Amsterdam, Netherlands 2007.
  4. Athiyaman A., Knowledge development in tourism: Tourism demand research, “Tourism Management” 1997, No. 18 (4).
  5. Babu S.S., Tourism as Disciplines and Industry. Some comments on the progressing debates, in: Tourism Development Revisited. Concepts, Issues and Paradigms, eds. S.S. Babu, S. Mishra, B.B. Parida, SAGE, 2008.
  6. Barnes B., Scientific knowledge and sociological theory, Routledge, Oxon–New York 2009.
  7. Barnes B., Bloor D., Mocny program socjologii wiedzy, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 1993.
  8. Barnett R., The idea of higher education, “Buckingham: The Society for Research into Higher Education”, Open University Press, 1990.
  9. Barnett R., Higher education, a critical business, “Buckingham: The Society for Research into Higher Education”, Open University Press, 1997.
  10. Bernstein R. Beyond Objectivism and Relativism: Science, Hermeneutics and Praxis, University of Pennsylvania, Philadelphia 1991.
  11. Borret A., Discipline d’enseignement, sujet d’études, “Revue Espaces” 2005, No. 223.
  12. Botteril D., Constructionism – A critical realistic reply, “Annals of Tourism Research” 2014, No. 48.
  13. Botterill D., Pointing S., Hayes-Jonkers C., Rodrigues C., Jones T., Clough A., Violence, tourism, security and critical realism, “Annals of Tourism Research” 2013, No. 42.
  14. Bowedes T., Development of advanced tourism studies in Holland, “Annals of Tourism Resarch”1982, No. 9.
  15. Butowski L., Tourism – an academic discipline, “Turyzm” 2011, No. 21/1–2.
  16. Butowski L., Tourism Policy – Definitions, Origin and Evolution, “Problems of Tourism and Recreation” 2012, No. 1.
  17. Butowski L. The phenomenology of tourism: in search of the essence of the phenomenon. Towards new paradigms for tourism research, in: Tourism Research in a Changing World, eds. F. Dias, J. Kosmaczewska, E. Dziedzic, A. Mogliulo, GITUR – Tourism Research Group of Polytechnic Institute of Leiria, 2014.
  18. Butowski L. The ontological and epistemological foundations of tourism research. Scientific identity of Polish scholars of tourism, “Economic Problems of Tourism” 2014, No. 4 (28).
  19. Butowski L. (ed.), Searching for the scientific identity of tourism research, Warsaw School of Tourism and Hospitality Management, Warszawa 2014.
  20. Cazes G., À propos de tourismologie. La science par autoproclamation, “Revue Espaces” 2001, No. 187.
  21. Ceriani-Sebregondi G., Chapuis A., Gay J-C., Knafou R., Stock M., Violier P., Quelle serait l’objet d’une « science du tourisme » ?, “Téoros” 2008, No. 27 (1).
  22. Chłopecki J., Turystologia jako dyscyplina naukowa, in: Turystyka w badaniach naukowych, eds. R. Winiarski, W. Alejziak, AWF, WSIiZ, Kraków–Rzeszów 2005.
  23. Chojnicki Z., Charakter i sytuacja nauki o turystyce – rozważania metodologiczne, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki Bydgoszcz, „Turystyka i Rekreacja” No. 3, Bydgoszcz 2005.
  24. Cohen E., Rethinking the sociology of tourism, “Annals of Tourism Research” January– March 1979.
  25. Coles T., Hall M., Duvall D., Mobilising tourism: A Post Disciplinary Critique, “Tourism Recreation Research” 2005, No. 30 (2).
  26. Comic D., Tourism as a Subject of Philosophical Reflection, “Revue de Tourisme” 1989, No. 44.
  27. Cuffy V., Tribe J., Airey D., Lifelong Learning for Tourism, “Annals of Tourism Research” 2012, No. 39 (3).
  28. Dann G., Nash D., Pearce P., Methodology in Tourism Research, “Annals of Tourism Research” 1988, No. 18.
  29. Darbellay F., Stock M., Tourism as complex interdisciplinary research object, “Annals of Tourism Research” 2012, No. 39 (1).
  30. Devailly J-M., Géographie du tourisme. Pérégrinité ou chaos?, L’Harmattan, Paris 2006.
  31. Dewailly J.-M., Complexité touristique et approche transdisciplinaire du tourisme, “Téoros” 2008, No. 27 (1).
  32. Echtner C.M, Jamal T.B., The Disciplinary Dilemma of Tourism Studies, “Annals of Tourism Research” 1997, No. 24.
  33. Franklin A., Crang M., The Trouble with Tourism and Travel Industry, “Tourist Studies” 2001, No. 1 (1), 22.
  34. Goeldner C.R., The evaluation of tourism as an industry and a discipline, Paper presented at the International Conference for Tourism Educators, University of Surrey, Guildford 1988.
  35. Goeldner C.R., Ritchie J.R.B., Tourism: Principles, Practices, Philosophes, John Wiley & Sons, Hoboken (N.J.) 2006.
  36. Hall M., Reflexity and Tourism Research, in: Qualitative Research in Tourism, eds. J. Phillimore, L. Goodson, Routledge, London 2004.
  37. Hall M., Williams A., Lew A., Tourism: Conceptualisations, Institutions and Issues, in: A Companion to Tourism, eds. A. Lew, M. Hall A. Williams, Blackwell, Oxford 2004.
  38. Hillali M., La science du tourisme dans le discours des acteurs internationaux; débat ou polémique ?, “Téoros” 2008, No. 27 (1).
  39. Hoerner J-M., Pour la reconnaissance d’une science touristique, “Revue Espaces” 2000, No. 173.
  40. Hoerner J-M., Pour une novelle définition du tourisme, “Revue Espaces” 2002, No. 224.
  41. Hoerner J-M., Contrubution à la science du tourisme, “Téoros” 2008, No. 27 (1), http:// teoros.revues.org/355.
  42. Hoerner J-M., Sicart C., La science du tourisme, Balzac Editeur, 2003.
  43. Hunziker W., Krapf, K., Grundriss der allgemeinen Fremdenverkehrslehre, Polygraphischer Verlag, Zurich 1942.
  44. Jafari J., Research and scholarship: The basis of toursm education, “Journal of Tourism Studies” 1990, No. 1.
  45. Jafari J., The Scientification of Tourism, in: Hosts and Guests Revisited: Tourism Issues in the 21st Century, eds. V.L. Smith, M.A. Brent, Cognizant Communication Corporation, New York 2001.
  46. Jovicic Z., A Plea for Tourismological Theory and Methodology, “Revue de Tourisme” 1988, No. 43.
  47. Kadri B., La question du statut scientifique du tourisme: presentation, http://teoros. revues.org/345.
  48. Knafou R., La recherche en tourisme s’organise, „Revue Espaces“ 2005, No. 225.
  49. Kuhn T.S., The Structure of Scientific Revolutions, 3rd ed., University of Chicago, 1996.
  50. Leiper N., Towards a cohesive curriculum tourism: The case for a distinct discipline, “Annals of Tourism Research” 1981, No. 8 (1).
  51. Leiper N., Tourism Systems: An Interdisciplinary Study, “Occasion Papers” 2, Massey University 1990.
  52. Leiper N., An Emerging Discipline, “Annals of Tourism Research” 2000, No. 27.
  53. Liszewski S., Nauka czy nauki o turystyce, „Turyzm” 2010, No. 20 (2).
  54. Lynch P., Brown R., Utility of Large-scale Leisure Research Agendas, “Managing Leisure” 1999, No. 7 (4).
  55. Maciołek R., Osobliwości metodologiczne badań nad turystyką, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Bydgoszczy No. 2, Bydgoszcz 2002. Mazurkiewicz L., Czy istnieje teoria turystyki?, „Problemy Turystyki” 2005, No. 3/4.
  56. Mazurkiewicz L., Wybrane teorie oraz metody badawcze turystyki, Studia i Monografie AWF, Warszawa 2012.
  57. McKercher B., Prideaux B., Academic myths of tourism, “Annals of Tourism Research” 2014, No. 46.
  58. Meethan K., Tourism in Global Society: Place, Culture and Consumption, Palgrave, New York 2001.
  59. Okasha S., Philosophy of Science. A Very Short Introduction, Oxford University Press, 2002.
  60. Page S.J., Evaluating Research Performance in Tourism: The UK Experience, “Tourism Management” 2003, No. 24 (4).
  61. Pearce P.L., Defining Tourism Study as a Specialism: A Justification and Implications, “Téoros International” 1993, No. 1.
  62. Pearce P.L., Butler R., Tourism Research: Critiques and Challenges, Routledge, London 1993.
  63. Pernacky T., Constructionism, critical pointers for tourism studies, “Annals of Tourism Research” 2012, No. 39 (2).
  64. Pernacky T., Realist and constructionist shades of grey, “Annals of Tourism Research” 2014, No. 48.
  65. Rátz T., Crossdisciplinarity or tourismology? The scientific identity of tourism in Hungary, in: Searching for the scientific identity of tourism research, ed. L. Butowski, Warsaw School of Tourism and Hospitality Management, Warszawa 2014.
  66. Rátz T., Kátay Á., Skills and Competencies in Tourism Employment – A Cultural Analysis of Expectations and Experiences, in: (Inter)cultural Aspects of Tourism Development, eds. T. Rátz, Cs. Sárdi, Kodolányi János University College, Székesfehérvár 2007.
  67. Ritchie J.R.B, Sheehan L.R., Timur, S., Tourism Sciences or Tourism Studies? Implications for the Design and Content of Tourism Programming, “Téoros. Revue de Recherche en Tourisme” 2008, No. 27–1.
  68. Rogoziński K., Tourism as a Subject of Research and Intergration of of Sciences, “Problemy Turystyki” 1985, No. 4.
  69. Rojek C., Urry J., Touring cultures, Routledge, London 1997.
  70. Ryan C., Tourism a Mature Subject Discipline?, “Pacific Tourism Review” 1997, No. 1 (1).
  71. Ryan C., Academia- industry tourism research links: states of confusion, “Pacific Tourism Review” 2001, No. 5 (3/4).
  72. Shariff N.M., Reforming Hospitality Program of Higher Educational Institutions, “Anatolia – An International Journal of Tourism and Hospitality Research” 2011, No. 22 (1).
  73. Stafford J., Le paradigm culturaliste en téorologie: étude, analyse et critique, “Téoros” 1985, No. 7 (1).
  74. Stafford J., Connaissances en tourisme et reconnaissance sociale, “Téoros“ 1992, No. 11 (1).
  75. Stradner J., Der Fremdenverkehr, Leykam, Graz 1905.
  76. Szubert-Zarzeczny U., Kilka uwag o potrzebie autonomizacji „nauki o turystyce”, Zeszyty Naukowe AWF w Krakowie No. 81, Kraków 2001.
  77. Taillon J., Understanding tourism as an academic community, study, or discipline, „Journal of Tourism & Hospitality“ 2014, No. 3 (3).
  78. Tooman H., Müristaja H., Holleran J.N., Developing a Curriculum for the Needs of the Tourism Sector in a Transition Country, the Example of Pärnu College of the University of Tartu, Paper presented at the 25th EuroChrie Conference, Leeds, 25–27 October 2007.
  79. Tribe J., The Indiscipline of Tourism, “Annals of Tourism Research” 1997, No. 24.
  80. Tribe J., The RAE-ification of tourism research in the UK, “International Journal of Tourism Research” 2003, No. 5.
  81. Tribe J., The truth about tourism, “Annals of Tourism Research” 2006, No. 33 (2).
  82. Tribe J. Tribes, territories and networks in the tourism community, “Annals of Tourism Research” 2010, No. 37 (1).
  83. Vicériat P., Origet du Cluzeau C., Balfet M., Ensemble pour la reconnaissance d’une science du tourisme, “Revue Espaces” 2005, No. 224.
  84. Weiler B., Tourism Research and Theories: A Review, in: Tourism and Hospitality Industry in the 21st Century, eds. A. Lockhood, S. Medlik, ButterworthHeinemann, London 2003.
  85. Witt S., Broke M., Buckley P., The management of International Tourism, Unwin Hyman, London 1991.
  86. Wyrzykowski J., Achievements of geographical sciences in Poland in tourism research, in: Searching for the scientific identity of tourism research, ed. L. Butowski, Warsaw School of Tourism and Hospitality Management, Warszawa 2014.