Przejdź do treści
Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia

Rachunkowość kreatywna - dobra czy zła?

DOI: 10.18276/frfu.2018.94/1-02
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

Abstrakt

Cel – określenie i sprecyzowanie istoty pojęcia rachunkowości kreatywnej i terminów bliskoznacznych. Metodologia badania – artykuł obejmuje dwie podstawowe części. W pierwszej części syntetycznie przedstawiono definicje rachunkowości kreatywnej oraz pojęć bliskoznacznych. Druga część zawiera pro-pozycję interpretacji pojęcia rachunkowości kreatywnej i terminów bliskoznacznych z uwzględnieniem kontekstu zasady „true and fair view” oraz katalog czynności księgowych niebędących przejawem stoso-wania rachunkowości kreatywnej. Proces porządkowania treści niniejszego artykułu wymagał zastosowa-nia metody analizy i krytyki piśmiennictwa. Wynik – pojęcie „rachunkowości kreatywnej” jest rozumiane w literaturze w różny sposób. Dla części au-torów jest ono wyrazem negatywnych działań księgowych, inni z kolei dostrzegają jej pozytywne aspekty. Analiza istoty rachunkowości kreatywnej w kontekście zasady „true and fair view” wykazała, że stosowa-nie kreatywnej rachunkowości nie powinno być utożsamiane z łamaniem obowiązującego prawa, a wy-łącznie z ewentualnym naruszeniem zasad etycznych. Określenie zakresu rachunkowości kreatywnej okazu-je się zagadnieniem problematycznym – zdecydowanie łatwiej jest wyodrębnić zabiegi księgowych wykra-czające poza prawo, a więc czynności utożsamiane z pojęciem rachunkowości agresywnej, czyli z oszu-stwem. Oryginalność/Wartość – pomimo faktu, że pojęcie rachunkowości kreatywnej funkcjonuje w literaturze od blisko czterech dekad, do dnia dzisiejszego autorzy spierają się o charakter rachunkowości kreatywnej. W artykule podjęto próbę uporządkowania pojęć bliskoznacznych do przedmiotowego terminu oraz zaproponowano proces interpretacyjny określający jego naturę. Otwiera to drogę do dalszych badań w zakresie oszustw księgowych i kreatywności w rachunkowości.
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (23)
  1. Akerloff G.A., Shiller R.J. (2010). Zwierzęce Instynkty, Warszawa: Studio Emka.
  2. Artienwicz N. (2017). Rzetelny i jasny obraz – ideał czy mrzonka. „Rachunkowość” 2017, nr 2.
  3. Amat O., Blake J., Dowds J. (1999). The Ethics of Creative Accounting, Economic Working Paper.
  4. Forlicz S. (2008). Informacja w biznesie. Warszawa: PWE.
  5. Gos W. (2013). Polityka rachunkowości, wartości szacunkowe oraz błędy z lat ubiegłych w świetle regulacji bilansowych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. „Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia” nr 61.
  6. Hołda A. (2016), Percepcja pojęcia „rachunkowość kreatywna” przez opinię publiczną i środowisko profesjo-nalnych księgowych w Polsce. Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, nr 143. Warszawa.
  7. Hońko S., Kowalczuk J. (2014). Rachunek dyskontowy jako instrument prospektywnej wyceny w rachunkowości według MSR/MSSF. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. „Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpie-czenia” nr 69.
  8. Kabalski P. (2015). Uwagi wstępne. W: Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej a ustawa o rachunkowości, M. Frendzel, R. Ignatowski, P. Kabalski, N. Krzyżanowska, Rachunkowość, Warszawa.
  9. Komunikat Ministra Finansów z dnia 24 stycznia 2018 roku w sprawie ogłoszenia uchwały Komitetu Standar-dów Rachunkowości w sprawie przyjęcia Stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie zasady rzetelnego i jasnego obrazu w realizacji przepisów art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a i 1b ustawy o rachunkowości.
  10. Maćkowiak E. (2015): Rachunkowość kreatywna a rachunkowość agresywna – próba poprawy wyniku finanso-wego jednostki gospodarczej. „Finanse, Rynki finansowe, Ubezpieczenia”, nr 74.
  11. Maruszewska E.W. (2014). Etyka we współczesnej rachunkowości a wiarygodność informacji w niej tworzonej. Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
  12. Mączyńska E. (2007). Białe plamy i pułapki dzisiejszej rachunkowości, „Rachunkowość” 2007, nr 9.
  13. Moczydłowska W. (2002). Kreatywna tak, agresywna nie. „Gazeta Prawna” nr 229.
  14. Moldovan R.L., Achim S.A., Bota-Avram C. (2010). Fighting the enemy of fair view principle – getting to know creative accounting, Scientific Annals of the „Alexandru Ioan Cuza”, Economic Sciences Section, University of Iasi 2010.
  15. Mulford C.W., Comiskey E.E. (2005). The Financial Numbers Game. John Wiley & Sons.
  16. Parker R. (1995). Financial Reporting in the United Kingdom and Australia. Prentice Hall, Londyn.
  17. Piaszczyk A. (2011). System kontroli przedsiębiorstwa w gospodarce pokryzysowej na przykładzie jednostek zainteresowania publicznego. Warszawa: C.H. Beck.
  18. Schipper K. (1989). Commentary on creative accounting, Accounting Horizons.
  19. Słownik Języka Polskiego (1981). Warszawa: PWN.
  20. Surdykowska S. (2006). Przesłanki wykorzystywania negatywnych praktyk księgowych przez menedżerów. W: S. Surdykowski, Oszustwa księgowe – teoria i praktyka, Warszawa: Difin.
  21. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Dz. U. z 2018. tekst jednolity. poz. 398.
  22. Wąsowski W. (2010). Kreatywna rachunkowość. Fałszowanie sprawozdań finansowych. Warszawa: Difin.
  23. Weber J. Cebrowska T. Kufel M. (1993). Wprowadzenie do rachunkowości spółek. Bilansowanie majątku i kapitałów. Bielsko-Biała.