Archival inventory of the Curia of the Apostolic Administration in Gorzow (Gorzów) Wielkopolski 1945–1972. The area of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) diocese By the order of the great powers, Poland’s borders changed significantly after the end of World War II. As compensation for the territories lost in the east to the Soviet Union, it received the territories of the Third Reich on the Oder and the Baltic Sea. Primate August Hlond, by virtue of papal authority, established apostolic administrations on these lands on August 15, 1945. The largest of them, the Apostolic Administration of Kamien (Kamień), Lubusz and the Pila (Piła) Prelature, occupied about 15% of the territory of the Polish state. In 1972, Pope Paul VI established a permanent church organization in the lands granted to Poland after 1945 with the papal bull Episcoporum Poloniae coetus. Three dioceses were created from the Gorzow (Gorzów) Church: Gorzow (Gorzów), Szczecin-Kamien (Kamień) and Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg). By the Pope’s decision, the archival documentation concerning the territories of the individual dioceses had to be transferred to the new rulers. The presented inventory illustrates the archives transferred from Gorzow (Gorzów) to Koszalin in the years 1972–1973. So far little used by researchers, they can be used by those interested in a full study of the post-war history in the changing area of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) diocese.
Postanowieniem wielkich mocarstw granice państwa polskiego po zakończeniu II wojny światowej uległy znacznym zmianom. Jako rekompensatę za utracone tereny na wschodzie na rzecz Związku Radzieckiego Polska otrzymała tereny III Rzeszy nad Odrą i Bałtykiem. Prymas August Hlond na mocy uprawnień papieskich utworzył na tych ziemiach 15 sierpnia 1945 r. administracje apostolskie. Największa z nich, Administracja Apostolska Kamieńska, Lubuska i Prałatury Pilskiej, zajmowała około 15% terytorium państwa polskiego. W 1972 r. papież Paweł VI ustanowił bullą Episcoporum Poloniae coetus stałą organizację kościelną na ziemiach przyznanych Polsce po 1945 r. Z Kościoła gorzowskiego utworzono trzy diecezje: gorzowską, szczecińsko-kamieńską i koszalińsko-kołobrzeską. Decyzją papieża należało przekazać dokumentację archiwalną dotyczącą terenów poszczególnych diecezji nowym rządcom. W opracowanym inwentarzu przedstawiono archiwalia przekazywane z Gorzowa do Koszalina w latach 1972–1973. Jak dotąd dokumenty mało wykorzystywane przez badaczy, mogą posłużyć zainteresowanym w pełnym opracowaniu historii powojennej na zmieniającym się terenie diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.