Opuscula Sociologica
Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia Sociologica
Trauma dezintegracji i integracji w wymiarze lokalnym na przykładzie powojennego powiatu ełckiego
DOI: 10.18276/os.2017.1-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2299-9000 |
| eISSN: | 2353-2882 |
| Autorzy: |
Stefan M.
Marcinkiewicz
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie |
| Słowa kluczowe: | trauma kulturowa dezintegracja integracja tożsamość lokalna |
| Data publikacji całości: | 2017 |
| Liczba stron: | 13 (33-45) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Teoria traumy kulturowej, spopularyzowana w Polsce przez Piotra Sztompkę, nadaje się do analizy procesów społecznych zachodzących na tzw. Ziemiach Odzyskanych po drugiej wojnie światowej. Przed wojną największa część Mazur należała do Prus Wschodnich w Trzeciej Rzeszy i była zasiedlona przez Mazurów i Niemców. Po upadku nazistowskich Niemiec Mazury stały się częścią Polski. Większość Mazurów i Niemców uciekła lub została zabita pod koniec wojny. Mazury zostały zasiedlone przez Polaków. Trauma kulturowa to proces kulturowy, który jest zapośredniczony przez różnorodne formy reprezentacji, łącząc przemiany tożsamości zbiorowej i przemiany pamięci społecznej (Ron Eyerman). W tym przypadku trauma kulturowa wiązała się z procesami dezintegracji oraz integracji społecznej. Przymusowe i dobrowolne migracje prowadziły do rozpadu dotychczasowych terytorialnych struktur społecznych i powstania nowych społeczności. Powojenne procesy dezintegracji i integracji przedstawiono na przykładzie miasta Ełk i powiatu ełckiego. Wykorzystano do tego celu literaturę przedmiotu, archiwalia i wywiady biografczne zrealizowane w powiecie ełckim. Jeden z głównych wniosków badawczych wskazuje na istnienie związku traumy kulturowej ze słabą tożsamością lokalną na Mazurach.
Podgląd PDF
Bibliografia (18)
- Alexander, J.C., Eyerman, R., Giesen, B., Smelser, N.J, Sztompka, P. (2004). Cultural Trauma and Collective Identity. Oakland: University of California Press.
- APS, O. Ełk, PUR. Sprawozdania miesięczne z działalności oddziału 1946, sygn. 116/1.
- Archiwum Państwowe w Suwałkach Oddział Ełk (APS O. Ełk), Starostwo Powiatowe Ełckie.
- Boharewicz-Richter, A. (1999). Korzenie. Suwałki: Wydawnictwo Z.J. Filipkowski.
- Karkowska, M. (2014). Pamięć kulturowa mieszkańców Olsztyna lat 1945–2006 w perspektywie koncepcji Aleidy i Jana Assmannów. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofi i Socjologii PAN.
- Kawecki, J., Roman, B. (1970). Ełk. Z dziejów miasta i powiatu. Olsztyn: Wydawnictwo Pojezierze.
- Król, J. (2010). Historia pomocy – Rodzina Dobkowskich. Polscy sprawiedliwi. POLIN, Muzeum Historii Żydów Polskich. Pobrano z: https://sprawiedliwi.org.pl/pl/historie-pomocy/historia-pomocy-rodzina-dobkowskich (28.12.2016).
- Marcinkiewicz, S. (2015). Mityczna stolica Mazur. Między Ełkiem a Lyck, Ełk: Muzeum Historyczne w Ełku.
- Przegiętka, M. (2008). Rywalizacja na pograniczu. Prusy Wschodnie i sąsiednie polskie powiaty województw białostockiego i warszawskiego w drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku. Komunikaty Mazursko-Warmińskie, 4, 125–136.
- Referat Budowlany. Sprawy grobownictwa wojennego 1949, sygn. 130/111.
- Sakson, A. (1998). Stosunki narodowościowe na Warmii i Mazurach 1945–1997. Poznań: Wydawnictwo Instytutu Zachodniego.
- Sakson, A. (2004). Migracje w XX wieku. W: M. Salamon, J. Strzelczyk (red.) Wędrówka i etnogeneza w starożytności i średniowieczu (s. 441–456). Kraków: Historia Iagellonica.45
- Schieder, Th. (1955). Deutsche Bevölkerung aus den Gebieten Östlich der Oder-Neisse, BI/2. Wolfenbüttel: Grenzland-Druckerei Rock & Co.
- Sztompka, P. (2007). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Tryczyk, M. (2015). Miasta śmierci. Sąsiedzkie pogromy Żydów. Warszawa: Wydawnictwo RM.
- Zaremba, M. (2012). Wielka trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys. Kraków: Wydawnictwo Znak, Instytut Studiów Politycznych PAN.
- Zaremba, M. (2016a). Krajobraz po wojnie. Pomocnik Historyczny Polityki, 4.
- Zaremba, M. (2016b). Niepewność jutra. Pomocnik Historyczny Polityki, 4.

