Przeszłość Demograficzna Polski
Poland's Demographic Past
An Unknown Census of the Population of Przemyśl from mid-1918
(Nieznany spis ludności Przemyśla z połowy 1918 r. Studium źródłoznawcze)
DOI: 10.18276/pdp.2019.41-08
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0079-7189 |
| Autorzy: |
Zdzisław
Budzyński
Jolanta Kamińska-Kwak |
| Słowa kluczowe: | Przemyśl Galicja I wojna światowa spis mieszkańców kwestionariusz spisowy rodzina podstawowa i rozszerzona zróżnicowanie narodowościowe i wyznaniowe miasta |
| Data wydania numeru / monografii: | 2019 |
| Liczba stron: | 23 (209-231) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Liczba pobrań ?: | 1552 |
 
  
 
| |
Abstrakt
Podstawę źródłową artykułu stanowi niewykorzystany dotąd w badaniach naukowych spis mieszkańców Przemyśla z połowy roku 1918. Przeprowadzony metodą ankiet (kwestionariuszy) spisowych, obejmujących pojedyncze gospodarstwa rodzinne, zachował się tylko w części; większej – w zasobach oddziału sanockiego Archiwum Państwowego w Rzeszowie, mniejszej – w zbiorach Archiwum Państwowego w Przemyślu, do którego kiedyś przynależał. Łączy on w sobie procedury austriackich konskrypcji ludności, uzupełnionych jednak o zupełnie nowe kategorie statystyczne, a jego oryginalna forma redakcyjna stwarza dodatkowe możliwości analizy lokalnej społeczności. Nieznane są jeszcze okoliczności przeprowadzenia spisu, można jedynie przypuszczać że wykonano go na zlecenie ówczesnego magistratu, ze względu na katastrofalną sytuację mieszkaniową i napływ w tym okresie dużej liczby osób do miasta, w tym wojskowych. Zachowana część kart spisowych w liczbie 1163 pozwala na imienne wskazanie osób przebywających ówcześnie w Przemyślu, określenie ich płci, ustalenie wieku, przynależności religijnej i narodowościowej, miejsca pochodzenia i zamieszkania oraz w niektórych przypadkach statusu społecznego i wykonywanej profesji.
Podgląd PDF
Bibliografia (16)
- National Archive in Przemyśl (hereafter cited as APP), unit no. 129, Akta miasta Przemyśla, sygn. 2422, Kwestionariusze mieszkańców Przemyśla według ulic: Berkowicza, Błonie, Dworskiego, Franciszkańska, Grunwaldzka, Kopernika, Polna, Sanowa Górna, Zyblikiewicza, place: Berka Joselewicza, plac Nowy, 1918.
- National Archive in Przemyśl (hereafter cited as APP), unit no. 142, Archiwum Biskupstwa Greckokatolickiego w Przemyślu.
- National Archive in Przemyśl (hereafter cited as APP), unit no.1591, Zbiór pocztówek.
- National Archive in Rzeszów, Sanok unit (hereafter cited as APR, O/Sanok), unit no. 135,
- Akta miasta Sanoka, rps 550, Spis ludności miasta Przemyśla (kwestionariusze od AK) 1918; rps 551, jw. (kwestionariusze od M–Z) 1918–1921.
- Berger, J. Spis ludności, nieruchomości, budynków i mieszkań w październiku 1916 r. na przyłączonych do Warszawy przedmieściach, “Rocznik Warszawski,” vol. 27, 1997, 293–304.
- Plan von Przemyśl [Town Map of Przemyśl], on a scale of 1:10.000, made in October 1917 by: K.u.K. Militär Bauabteilung des Mil. Kmdos in Przemyśl (entry 28.06.2019, http://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=344).
- Wykaz ulic, placów i domów w mieście Przemyślu, Przemyśl 1910.
- Budzyński, Z. “Cesarskie gościńce w Galicji. Pierwszy etap budowy sieci dróg bitych (wg mapy józefińskiej Fryderyka Miega).” In Galicyjskie drogi i bezdroża. Studium infrastruktury, organizacji i kultury podróżowania, edited by J. Kamińska-Kwak,
- 25–55. Rzeszów: University of Rzeszow, 2013.
- ———. Ludność pogranicza polsko-ruskiego w drugiej połowie XVIII w., 121–239. Rzeszów: Pedagogical University in Rzeszow, 1993.
- ———. Kresy południowo-wschodnie w drugiej połowie XVIII w., vol. 3, Studia z dziejów społecznych, 116–123. Rzeszów: University of Rzeszow Press, 2008.
- Duma, M. Ludność Przemyśla w okresie 1918–1939 (w świetle akt metrykalnych), manuscript, Przemyśl 2018.
- Juśko, E. Wpływ szkolnictwa ludowego autonomicznej Galicji na kształt polskiej szkoły powszechnej w latach 1918–1922, part VII, sub-section 2. Lublin: Catholic University of Lublin Press, 2006.
- Łozowski, P. “Bibliografia polskiej demografii historycznej po 1945 roku.” In Struktury demograficzne rodziny na ziemiach polskich do połowy XX wieku. Przegląd badań i problemów, edited by P. Guzowski and C. Kuklo, 157–373. Białystok: University of Bialystok Press, 2014.
- Zyblikiewicz, L. A. Kobieta w Krakowie w 1880 r. w świetle ankiet powszechnego spisu ludności. Studium demograficzne, 32–35, 38–40. Kraków: Historia Iagellonica, 1999.