Przeszłość Demograficzna Polski
Poland's Demographic Past
Slave laborers from Poland in the Third Reich between 1941 and 1944 as an example of forced migration: Verification of the numerical findings
(Robotnicy przymusowi z Polski w Trzeciej Rzeszy w latach 1941–1944 jako przykład migracji przymusowej. Weryfikacja wyników liczbowych)
DOI: 10.18276/pdp.2025.47-07
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0079-7189 |
| eISSN: | 2719-4345 |
| Autorzy: |
Konrad
Wnęk
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie |
| Słowa kluczowe: | robotnicy przymusowi II wojna światowa migracje przymusowe Generalne Gubernatorstwo III Rzesza Niemiecka |
| Data wydania numeru / monografii: | 2025-12-15 |
| Liczba stron: | 27 (233-259) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Klasyfikacja JEL: | F22 J21 |
| Liczba pobrań ?: | 685 |
Abstrakt
W niniejszym artykule autor podejmuje próbę weryfikacji dotychczasowych ustaleń dotyczących liczby robotników przymusowych wysłanych z okupowanej Polski do III Rzeszy podczas II wojny światowej. Robotnicy przymusowi stanowią przykład jednej z wielu przymusowych migracji, które miały miejsce podczas tego konfliktu zbrojnego, ale w przeciwieństwie do spontanicznych ruchów uchodźców wojennych i wysiedleń przeprowadzonych przez administrację niemiecką, miały one głównie charakter ekonomiczny w celu pozyskania darmowej i półdarmowej siły roboczej. Niestety, liczby podawane w polskiej historiografii nie były wystarczająco udokumentowane, natomiast dane pochodzące z badań niemieckich były zaniżone. Propozycja nowego oszacowania tego zjawiska, przedstawiona w niniejszym tekście, uwzględnia obie te kwestie i po raz pierwszy opiera się całościowo na niemieckich statystykach dotyczących pracy przymusowej.
Podgląd PDF
Bibliografia (13)
- Bonusiak, Włodzimierz, ed. Polscy robotnicy przymusowi w Trzeciej Rzeszy. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2005.
- Buggeln, Marc. “Die Zwangsarbeit im Deutschen Reich 1939–1945 und die Entschädigung vormaliger Zwangsarbeiter nach dem Kriegsende. Eine weitgehend statistische Übersicht.” Working Paper Series A 4 (2017). https://www.historikerkommission-reichsarbeitsministerium.de/sites/default/files/inline-files/Working%20Paper%20UHK%20A4_Buggeln_1.pdf.
- Datner, Szymon. “Wywóz ludności polskiej na roboty niewolnicze do Niemiec.” Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce 16 (1967): 17–64.
- Herbert, Ulrich. Robotnicy zagraniczni w niemieckiej gospodarce wojennej 1939–1945. Instytut Pileckiego, 2023.
- Łuczak, Czesław. Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce. Wydawnictwo Poznańskie, 1979.
- Łuczak, Czesław. Polscy robotnicy przymusowi w Trzeciej Rzeszy podczas II wojny światowej. Wydawnictwo Poznańskie, 1974.
- Łuczak, Czesław. Praca przymusowa Polaków w Trzeciej Rzeszy. Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie, 1999.
- Łuczak, Czesław. Praca przymusowa Polaków w Trzeciej Rzeszy i na okupowanych przez nią terytoriach innych państw (1939–1945). Pracownia Serwisu Oprogramowania, 2001.
- Madajczyk, Czesław. Polityka Trzeciej Rzeszy w okupowanej Polsce. PWN, 1970.
- Seeber, Eva. Robotnicy przymusowi w faszystowskiej gospodarce wojennej. Książka i Wiedza, 1972.
- Seeber, Eva. Zwangsarbeiter in der faschistischen Kriegswirtschaft. Die Deportation and Ausbeutung polnischer Bürger unter besonderer Berücksichtigung der Lage der Arbeiter aus dem sogenannten Generalgouvernement. 1939–1945. VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften, 1964.
- Spoerer, Mark. “NS-Zwangsarbeiter im Deutschen Reich. Eine Statistik vom 30. September 1944 nach Arbeitsamtsbezirken.” Vierteiljahrshefte für Zeitgeschichte 49, H. 4 (2001): 665–84.
- Spoerer, Mark. Praca przymusowa pod znakiem swastyki. Cudzoziemscy robotnicy, jeńcy wojenni i więźniowie w Niemczech i okupowanej Europie w latach 1939–1945. Muzeum II Wojny Światowej, 2015.





