Przeszłość Demograficzna Polski
Poland's Demographic Past
Jewish Birth and Marriage Registrations in 19th-century Cracow and What They Reveal about the Dynamics of Ritual Marriage
(Żydowska rejestracja metrykalna w XIX-wiecznym Krakowie a dynamika małżeństwa rytualnego)
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-08
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0079-7189 |
| Autorzy: |
Marek Jerzy
Minakowski
Anna Lebet-Minakowska |
| Słowa kluczowe: | rodzina żydowska ślub żydowski małżeństwo rytualne rekonstrukcja rodzin urodzenia nieślubne |
| Data wydania numeru / monografii: | 2018 |
| Liczba stron: | 26 (171-196) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Liczba pobrań ?: | 1508 |
 
  
 
| |
Abstrakt
Kwestia niepełnej rejestracji metrykalnej małżeństw żydowskich w zaborze austriackim między latami 1772 a 1918 wymaga głębokiej analizy i wyjaśnienia. Ocena nieregularności w rejestracji małżeństw ukazuje poziom wiarygodności danych. Także stan prawny dziecka, urodzonego jako ślubne lub nieślubne, wymaga głębszego sprawdzenia i analizy. Zebrawszy dane o urodzeniach i małżeństwach Żydów krakowskich, wykorzystaliśmy procedurę rekonstrukcji rodzin, by dokonać analizy przypadków, kiedy rodzice mieli ślub cywilny (ich dzieci były więc zarejestrowane jako ślubne), kiedy nigdy się nie pobrali cywilnie (ich potomstwo było więc formalnie nieślubne) oraz kiedy małżeństwo cywilne zostało zawarte w latach późniejszych (dzieci więc zostały wtórnie legitymizowane). Badanie to pozwoliło zbadać dynamikę zarówno tzw. małżeństwa rytualnego jako takiego (kiedy to zjawisko się pojawia, osiąga szczyt popularności, by z czasem zanikać), jak i dynamikę takich rodzin (ile dzieci się w nich rodzi i jak często oraz kiedy takie małżeństwo może w końcu zostać legitymizowane).
Podgląd PDF
Bibliografia (17)
- Bałaban, Majer. Historja Żydów w Krakowie i na Kazimierzu, 1304–1868. Vol. 2: 1656– 1868. Kraków: “Nadzieja” Towarzystwo ku Wspieraniu Chorej Młodzieży Żydowskiej Szkół Średnich i Wyższych w Krakowie, 1936.
- Borzymińska, Zofia. “Żydowska narzeczona, żydowska żona. Obyczajowość ujęta w ramy prawa.” In: Kobieta i małżeństwo. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności: wiek XIX i XX, eds. Anna Żarnowska, Andrzej Szwarc, 119–41. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2012.
- Cichoń, Paweł. “Z orzecznictwa Dyrekcji Policji Wolnego Miasta Krakowa – casus Oszyków.” Studia Iuridica Lublinensia 25 (2016), 3: 179–90. https://doi.org/10.17951/ sil.2016.25.3.179.
- Dobroszycki, Lucjan. “The Fertility of Modern Polish Jewry.” In: Modern Jewish Fertility, ed. Paul Ritterband, 64–77. Leiden: E.J. Brill, 1981.
- Freeze, ChaeRan. Jewish Marriage and Divorce in Imperial Russia. Hanover, NH: Brandeis University Press, 2002.
- Hirschberg, Dan. “Jewish Krakow Genealogical Documents.” Accessed September 6, 2018. https://www.ics.uci.edu/~dan/genealogy/Krakow/index.html.
- Jacobs, Joseph. “Statistics.” In: The Jewish Encyclopedia. Vol. 11. New York: Funk and Wagnalls, 1901.
- Jakimyszyn, Anna. Żydzi krakowscy w dobie Rzeczypospolitej Krakowskiej: status prawny, przeobrażenia gminy, system edukacyjny. Kraków: Austeria, 2008.
- Jankowski, Tomasz M. “Małżeństwa Żydów w Piotrkowie Trybunalskim w latach 1808– 1870.” Przeszłość Demograficzna Polski 37 (2015), 3: 39–91. https://doi.org/10.18276/ pdp.2015.3.37-02.
- Lebet-Minakowska, Anna. Judaizm poznać znaczy zrozumieć: kultura i sztuka Żydów w przedwojennej Polsce. Kraków: Muzeum Narodowe w Krakowie, 2008.
- Markowski, Artur. Między Wschodem a Zachodem: rodzina i gospodarstwo domowe Żydów suwalskich w pierwszej połowie XIX wieku. Warszawa: Neriton, 2008.
- Minakowski, Marek Jerzy. “Family Network of Emerging Jewish Intelligentsia (Cracow 1850–1918).” Journal of Historical Network Research 2 (2018), 1: 53–75. https://doi. org/10.25517/jhnr.v2i1.39.
- Minakowski, Marek Jerzy. “Gęstość Sieci Koligacji w Parafii Kampinos w XIX Wieku.” Przeszłość Demograficzna Polski 35 (2014): 65–74.
- Nathansohn, Hugo. “Die unehelichen Geburten bei den Juden.” Zeitschrift für Demographie und Statistik der Juden 6 (1910): 102–106.
- Śliż, Małgorzata. “Rytualne Małżeństwa Żydów w Galicji w drugiej połowie XIX wieku.” Studia Judaica 4 (2001), 1–2: 97–110.
- Żbikowski, Andrzej. Żydzi krakowscy i ich gmina w latach 1869–1919. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 1995.
- Zyblikiewicz, Lidia A. Ludność Krakowa w drugiej połowie XIX wieku. Struktura demograficzna, zawodowa i społeczna. Kraków: Historia Iagellonica, 2014.