Przeszłość Demograficzna Polski
Poland's Demographic Past
Family Composition of Samogitian Peasants and Odnodvortsy based on Inventories from the Middle of the 19th Century
(Rodzina chłopska i jednodworska na Żmudzi według inwentarzy z połowy XIX w.)
DOI: 10.18276/pdp.2024.46-03
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0079-7189 |
| eISSN: | 2719-4345 |
| Autoren: |
Laurynas
Giedrimas
Lithuanian Institute of History |
| Schlüsselbegriffe: | Rodzina gospodarstwo domowe Żmudź w połowy XIX w. demografia historyczna |
| Seitenanzahl: | 18 (75-92) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
| Klasyfikacja JEL: | J12 |
| Anzahl der Downloads ?: | 629 |
 
 
 
| |
Abstract
W artykule omówiono skład gospodarstw domowych chłopów i jednodworców na Żmudzi w połowie XIX w. (powiaty rosieński, szawelski i telszewski) na podstawie danych inwentarzy dóbr państwowych Imperium Rosyjskiego z lat 1845–1856. Korzystając z typologii Lasletta-Hammela (1974), dobrze ugruntowanej w demografii historycznej, rodziny zostały sklasyfikowane jako gospodarstwa osób samotnych, gospodarstwa nierodzinne, rodziny nuklearne, rozszerzone i złożone. Aby zidentyfikować czynniki, które determinowały skład, rodziny zostały podzielone według kategorii społecznej (chłopi i jednodworcy), a także według statusu majątkowego (ludzie ciągli, ludzie piesi, ogrodniki [zagrodnicy] i komornicy). Analiza empiryczna pokazała, że rodziny należące do obu kategorii społecznych i wszystkich kategorii ekonomicznych miały raczej strukturę nuklearną, z wyjątkiem chłopów ciągłych i pieszych, wśród których nie było jednego dominującego typu rodziny. Wyjątkowość tych kategorii społecznych wynikała z posiadania wystarczającej do przeżycia ilości ziemi i życia w warunkach pańszczyźnianych
PDF-Vorschau
Bibliographie (17)
- Dennison, Tracy. “Household Formation, Institutions, and Economic Development: Evidence from Imperial Russia.” The History of the Family 16, no. 1 (2012): 456–65.
- Hajnal, John. “European Marriage Patterns in Perspective.” In Population in History: Essays in Historical Demography. Vol. 1, General and Great Britain, ed. David Edward Charles Eversley. Edward Arnold, 1965.
- Jablonskis, Konstantinas, and Juozas Jurginis. Lietuvos valstiečiai XIX amžiuje. Valstybinė politinės ir mokslinės literatūros leidykla, 1957.
- Kabuzan, Vladimir Maksimovič. Narodonaselenie Rosii v XVIII – pervoj polovine XIX v. Akademiâ nauk SSSR, 1963.
- Kerzer, David, and Richard Saller. The Family in Italy from Antiquity to the Present. Yale University Press, 1991.
- Kuklo, Cezary. The Population of the Holy Cross Parish in Warsaw in the 18th Century. Institute for the Research of European Cultural Heritage, 2016.
- Laslett, Peter. “Introduction: The History of the Family.” In Household and Family in Past Time, ed. Peter Laslett. Cambridge University Press, 1974.
- Maslauskaitė, Aušra, Dalia Leinartė, and Irma Dirsytė. “Praeities šeimos: ar XIX a. vidu- rio Lietuvai buvo būdinga vakarietiška namų ūkio struktūra?” Sociologija. Mintis ir veiksmas 49, no. 1 (2021): 7–33.
- Őri, Péter. “Long-Term Demographic Change and Local Socio-Cultural Patterns: Marriages and Household Structure in 18–20th-Century Hungary.” Przeszłość Demograficzna Polski – Poland’s Demographic Past 37, no. 3 (2015): 7–37.
- Plakans, Andrejs. “Family Enterprise in the Baltic Estate Economy: The Nineteenth Cen- tury.” The History of the Family 6, no. 1 (2001): 241–56.
- Plakans, Andrejs. “Migration, Households, and Agrarian Reform in the Baltic Province of Russia: 19th and 20th Centuries.” The History of the Family 11, no. 1 (2006): 151–59.
- Sarcevičienė, Jolita. “Cykle życia jednostki i rodziny: na przykładzie chłopów litewskich w XVIII wieku.” In Grupy społeczne i ich wpływ na rozwój społeczeństwa w XVI– XIX wieku, ed. Tamara Bairašauskaitė. Lietuvos istorijos instituto leidykla, 2015.
- Szołtysek, Mikolaj. “Central European Household and Family Systems and the ‘Hajnals-Mit- terauer’ Line: The Parish of Bujakow (18th–19th Centuries).” The History of the Fam- ily 12, no. 1 (2007): 19–40.
- Szołtysek, Mikolaj. Rethinking East-Central Europe: Family Systems and Co-residence in the Polish-Lithuanian Commonwealth. Vol 1, Contexts and Analyses. Peter Lang, 2015.
- Szołtysek, Mikolaj. Rethinking East-Central Europe: Family Systems and Co-residence in the Polish-Lithuanian Commonwealth. Vol. 2, Quality Assessments, Documentation, and Bibliography. Peter Lang, 2015.
- Višnâuskajte, Angele. Razvitie litovskoj krestânskoj semʹi. Nauka, 1964.
- Vyšniauskaitė, Angelė. “Valstiečių šeimos demografiniai bruožai ir organizacija XVIII– XX a. I pusėje.” In Lietuvių šeima ir papročiai, ed. Angelė Vyšniauskaitė, Petras Kalnius and Rasa Paukštytė. Mintis, 2008.