Przeszłość Demograficzna Polski
Poland's Demographic Past
Volhynian Court Books as a Source for Studying the History of the Ukrainian Noble (Szlachta) Family in the 16th and 17th Centuries
(Wołyńskie księgi sądowe jako źródło do badań nad historią ukraińskiej rodziny szlacheckiej w XVI–XVII stuleciu)
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-02
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0079-7189 |
| Autoren: | Iryna Voronchuk |
| Schlüsselbegriffe: | Wołyń księgi sądowe grodzkie i ziemskie małżeństwo rodzina mąż żona rodzice dzieci stosunki wewnątrzrodzinne |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2018 |
| Seitenanzahl: | 24 (39-62) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
| Anzahl der Downloads ?: | 1007 |
 
  
 
| |
Abstract
W artykule zaprezentowano znaczenie sądowych ksiąg grodzkich i ziemskich, pod wieloma względami niezadawalająco przebadanych, dla badań nad wczesnonowożytną rodziną ukraińską. Przedstawiono w nim przegląd dziejów i zawartości ksiąg sądowych z obszaru Wołynia, poddając szczegółowej analizie dokumenty zawierające informacje o ówczesnych rodzinach. Wykazano, że księgi sądowe stanowią wszechstronne i cenne źródło, które pomaga rekonstruować proste i rozszerzone struktury rodzinne, identyfikować stosunki międzyludzkie, charakteryzować zachowania demograficzne i badać relacje wewnątrz rodziny. Analiza ksiąg sądowych sugeruje, że niektóre stereotypy dotyczące wczesnonowożytnej rodziny ukraińskiej wymagają rewizji.
PDF-Vorschau
Bibliographie (26)
- Bardach, Juliusz. “Świecki charakter zwyczajowego prawa małżeńskiego ludności ruskiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (XV–XVII wiek)”, Czasopismo Prawno-Historyczne 15 (1963), 1: 85–150.
- Bloch, Marc. Apologie pour l’histoire ou Métier d’historien. Paris: Librairie Armand Colin, 1952.
- Dąbkowski, Przemysław. Prawo prywatne polskie. Vol. 1–2. Lwów: Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej, 1910–1911. Dąbkowski, Przemysław. Zaginione księgi sądowe województwa ruskiego i bełskiego. Lwów: Towarzystwo Naukowe we Lwowie, 1921.
- Dworzaczek, Wlodzimierz. Genealogia. Warszawa: PWN, 1959. Gizel, Inokentii. Myr z Bohom choloviku. Vybrani tvory u 3-kh tomakh. Vol. 1, book 1. Кyiv–Lviv: Svichado, 2012.
- Guzowski, Piotr. “Badania demograficzne nad rodziną wiejską w okresie staropolskim”. In: Struktury demograficzne rodziny na ziemiach polskich do połowy XX wieku. Przegląd badań i problemów, eds. Piotr Guzowski, Cezary Kuklo, 11–31. Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, 2014.
- Guzowski, Piotr. “Demografia rodziny szlacheckiej w świetle najnowszych badań genealogicznych”. Przeszłość Demograficzna Polski 30 (2011): 7–23.
- Isaevich, Iaroslav. “Grodskie i zemskie akty – vazhneishii istochnik po istorii agrarnykh otnoshenii v Rechi Pospolitoi v XVI–XVIII vv.”. In: Ezhegodnik po agrarnoi istorii Vostochnoi Evropy, 1961 g., 90–99. Riga: Izdatelstvo Akademii nauk Latviiskoi SSR, 1963.
- Jabłonowski, Aleksander. “Stosunki rodzinne na Wołyniu na przełomie XVI-go i XVII-go wieku”, Przegląd Historyczny 12 (1911), 2: 210–215; 13 (1911), 1: 57–66; 13 (1911), 2: 203–214; 13 (1911), 3: 347–361.
- Kapica Milewski, Ignacy. Herbarz Ignacego Kapicy Milewskiego: dopełnienie Niesieckiego. Kraków: Druk “Czasu” W. Kirchmayera, 1870.
- Koczerska, Maria. Rodzina szlachecka w Polsce późnego średniowiecza. Warszawa: PWN, 1975. Kovalskii, Nikolai. Istochnikovedenie istorii Ukrainy XVI – pervoi poloviny XVII vv. Vol. 4. Dnepropetrovsk: Dnepropetrovskii Gosudarstvennyi Universitet, 1979.
- Kuchowicz, Zbigniew. Obyczaje i postacie Polski szlacheckiej XVI–XVII wieku. Kraków: Polonia, 1993.
- Kuklo, Cezary. “Badania nad demografią rodzin w mieście doby przedindustrialnej”. In: Struktury demograficzne rodziny na ziemiach polskich do połowy XX wieku. Przegląd badań i problemów, eds. Piotr Guzowski, Cezary Kuklo, 51–78. Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, 2014.
- Kuklo, Cezary. Demografia Rzeczypospolitej przedrozbiorowej. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2009.
- Kupchynskyi, Oleh. “Pro pidhotovku kataloha sudovo-administratyvnykh fondiv Ukrainy XV–XVIII st.”. Arkhivy Ukrainy 5 (1976): 14–21.
- Kutrzeba, Stanisław. “Przywilej jedlneński z 1430 r. i nadanie prawa polskiego Rusi”. In: Księga pamiątkowa ku czci Bolesława Ulanowskiego, 271–301. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1911.
- Levitskii, Orest. “Cherty semeinogo byta v Ugo-Zapadnoi Rusi v XVI–XVII vv.”. In: Arkhiv Ugo-Zapadnoi Rossii, izdavaemyi vremennoi komissiei dlia razbora drevnikh aktov sostoiashchei pri Kievskom, Podolskom i Volynskom general-gubernatore. Part 8, vol. 3: Akty o brachnom prave i semeinom byte v Ugo-Zapadnoi Rusi v XVI–XVII vv., 1–120. Kyiv: Tipografiia Imperatorskogo universiteta sv. Vladimira, 1909.
- Łosowski, Janusz. Kancelaria grodzka chełmska od XV do XVIII wieku: studium o urzędzie, dokumentacji, jej formach i roli w życiu społeczeństwa staropolskiego. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2004.
- Pielas, Jacek. Podziały majątkowe szlachty koronnej w XVII wieku. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, 2013.
- Polska encyklopedia szlachecka. Vol. 4–12. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Kultury Historycznej, 1935–1938. Pułaski, Kazimierz. Kronika polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004.
- Smutok, Ihor. Ruska shliakhta Peremyshlskoi zemli (XIV–XVIII st.). Istoryko-henealohichne doslidzhennia. Lviv: Prostir-M, 2017.
- Sochaniewicz, Kazimierz. “Rozwody na Rusi Halickiej w XV i XVI wieku”. Pamiętnik Historyczno-Prawny 7 (1929), 3: 1–62.
- Szaraniewicz, Izydor. Rys wewnętrznych stosunków Galicyi wschodniej w drugiej połowie XV wieku. Lwów: W drukarni Instytutu Stauropigiańskiego, 1869.
- Wolff, Juzef. Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. Warszawa: Drukiem J. Filipowicza, 1895.
- Voronchuk, Iryna. Rodovody volynskoi shliakhty XVI – pershoi polovyny XVII st. (rekonstruktsiia rodynnykh struktur: metodolohiia, metodyka, dzherela). Kyiv: Vyshcha shkola, 2009.
- Voronchuk, Iryna. Naselennia Volyni v XVI – pershii polovyni XVII st.: rodyna, domohospodarstvo, demohrafichni chynnyky. Kyiv: Feniks, 2012.
- Voronchuk, Iryna. “Ukrainska shliakhetska rodyna rannomodernoi doby u vnutrishnikh zviazkakh i stosunkakh: batky i dity”. Ukraina Lithuanica: studii z istorii Velykoho kniazivstva Lytovskoho 4 (2017): 189–205.