Sieć społeczna wokół Kuriera Warszawskiego na podstawie jego nekrologów z lat 1821–1861

Rafał Smoczyński i Tomasz Zarycki postawili tezę, że w Polsce około 1920 roku inteligencja przejęła władzę z rąk arystokracji i burżuazji (nazywają to „rewolucją inteligencką”). Postawili też tezę, że punkt odniesienia („totem”) dla tożsamości inteligenckiej stanowi „rozszerzona rodzina” tworzona przez potomków dawnej arystokracji. W artykule przeanalizowano strukturę społeczeństwa polskiego w czasie, gdy inteligencja dopiero powstawała (połowa XIX wieku). Autor próbuje ustalić, czy już wtedy można było przewidzieć wspomnianą rewolucję i kształt XX-wiecznej inteligencji polskiej oraz czy uwidoczniła się możliwość innego rozwoju wypadków. Kurier Warszawski w latach 1821–1861 opublikował doniesienia o zgonach 18 038 osób – osób, które w warszawskim „towarzystwie” wypadało znać, i członków ich rodzin. Na tej podstawie można rekonstruować powiązania rodzinne między nimi po to, by ustalić, które rodziny „należało znać” bardziej, a które pojawiają się w prasie tylko sporadycznie. Wychodząc z założenia o endogamii elit, spróbowano wskazać skupiska i ośrodki ciężkości – kręgi społeczne o szczególnej atrakcyjności; tych, którzy dominowali, i tych, którzy dominację mogli im odebrać.