Przejdź do treści
Przeszłość Demograficzna Polski

Poland's Demographic Past

40, 2018

Volhynian Court Books as a Source for Studying the History of the Ukrainian Noble (Szlachta) Family in the 16th and 17th Centuries


(Wołyńskie księgi sądowe jako źródło do badań nad historią ukraińskiej rodziny szlacheckiej w XVI–XVII stuleciu)
DOI: 10.18276/pdp.2018.40-02
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:0079-7189
Autorzy: Iryna Voronchuk
Słowa kluczowe: Wołyń księgi sądowe grodzkie i ziemskie małżeństwo rodzina mąż żona rodzice dzieci stosunki wewnątrzrodzinne
Data publikacji całości:2018
Liczba stron:24 (39-62)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
Liczba pobrań ?: 983
CC BY-SA Open Access DOAJ CEEOL ERIH PLUS Scopus Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

W artykule zaprezentowano znaczenie sądowych ksiąg grodzkich i ziemskich, pod wieloma względami niezadawalająco przebadanych, dla badań nad wczesnonowożytną rodziną ukraińską. Przedstawiono w nim przegląd dziejów i zawartości ksiąg sądowych z obszaru Wołynia, poddając szczegółowej analizie dokumenty zawierające informacje o ówczesnych rodzinach. Wykazano, że księgi sądowe stanowią wszechstronne i cenne źródło, które pomaga rekonstruować proste i rozszerzone struktury rodzinne, identyfikować stosunki międzyludzkie, charakteryzować zachowania demograficzne i badać relacje wewnątrz rodziny. Analiza ksiąg sądowych sugeruje, że niektóre stereotypy dotyczące wczesnonowożytnej rodziny ukraińskiej wymagają rewizji.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (26)
  1. Bardach, Juliusz. “Świecki charakter zwyczajowego prawa małżeńskiego ludności ruskiej Wielkiego Księstwa Litewskiego (XV–XVII wiek)”, Czasopismo Prawno-Historyczne 15 (1963), 1: 85–150.
  2. Bloch, Marc. Apologie pour l’histoire ou Métier d’historien. Paris: Librairie Armand Colin, 1952.
  3. Dąbkowski, Przemysław. Prawo prywatne polskie. Vol. 1–2. Lwów: Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej, 1910–1911. Dąbkowski, Przemysław. Zaginione księgi sądowe województwa ruskiego i bełskiego. Lwów: Towarzystwo Naukowe we Lwowie, 1921.
  4. Dworzaczek, Wlodzimierz. Genealogia. Warszawa: PWN, 1959. Gizel, Inokentii. Myr z Bohom choloviku. Vybrani tvory u 3-kh tomakh. Vol. 1, book 1. Кyiv–Lviv: Svichado, 2012.
  5. Guzowski, Piotr. “Badania demograficzne nad rodziną wiejską w okresie staropolskim”. In: Struktury demograficzne rodziny na ziemiach polskich do połowy XX wieku. Przegląd badań i problemów, eds. Piotr Guzowski, Cezary Kuklo, 11–31. Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, 2014.
  6. Guzowski, Piotr. “Demografia rodziny szlacheckiej w świetle najnowszych badań genealogicznych”. Przeszłość Demograficzna Polski 30 (2011): 7–23.
  7. Isaevich, Iaroslav. “Grodskie i zemskie akty – vazhneishii istochnik po istorii agrarnykh otnoshenii v Rechi Pospolitoi v XVI–XVIII vv.”. In: Ezhegodnik po agrarnoi istorii Vostochnoi Evropy, 1961 g., 90–99. Riga: Izdatelstvo Akademii nauk Latviiskoi SSR, 1963.
  8. Jabłonowski, Aleksander. “Stosunki rodzinne na Wołyniu na przełomie XVI-go i XVII-go wieku”, Przegląd Historyczny 12 (1911), 2: 210–215; 13 (1911), 1: 57–66; 13 (1911), 2: 203–214; 13 (1911), 3: 347–361.
  9. Kapica Milewski, Ignacy. Herbarz Ignacego Kapicy Milewskiego: dopełnienie Niesieckiego. Kraków: Druk “Czasu” W. Kirchmayera, 1870.
  10. Koczerska, Maria. Rodzina szlachecka w Polsce późnego średniowiecza. Warszawa: PWN, 1975. Kovalskii, Nikolai. Istochnikovedenie istorii Ukrainy XVI – pervoi poloviny XVII vv. Vol. 4. Dnepropetrovsk: Dnepropetrovskii Gosudarstvennyi Universitet, 1979.
  11. Kuchowicz, Zbigniew. Obyczaje i postacie Polski szlacheckiej XVI–XVII wieku. Kraków: Polonia, 1993.
  12. Kuklo, Cezary. “Badania nad demografią rodzin w mieście doby przedindustrialnej”. In: Struktury demograficzne rodziny na ziemiach polskich do połowy XX wieku. Przegląd badań i problemów, eds. Piotr Guzowski, Cezary Kuklo, 51–78. Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, 2014.
  13. Kuklo, Cezary. Demografia Rzeczypospolitej przedrozbiorowej. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2009.
  14. Kupchynskyi, Oleh. “Pro pidhotovku kataloha sudovo-administratyvnykh fondiv Ukrainy XV–XVIII st.”. Arkhivy Ukrainy 5 (1976): 14–21.
  15. Kutrzeba, Stanisław. “Przywilej jedlneński z 1430 r. i nadanie prawa polskiego Rusi”. In: Księga pamiątkowa ku czci Bolesława Ulanowskiego, 271–301. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1911.
  16. Levitskii, Orest. “Cherty semeinogo byta v Ugo-Zapadnoi Rusi v XVI–XVII vv.”. In: Arkhiv Ugo-Zapadnoi Rossii, izdavaemyi vremennoi komissiei dlia razbora drevnikh aktov sostoiashchei pri Kievskom, Podolskom i Volynskom general-gubernatore. Part 8, vol. 3: Akty o brachnom prave i semeinom byte v Ugo-Zapadnoi Rusi v XVI–XVII vv., 1–120. Kyiv: Tipografiia Imperatorskogo universiteta sv. Vladimira, 1909.
  17. Łosowski, Janusz. Kancelaria grodzka chełmska od XV do XVIII wieku: studium o urzędzie, dokumentacji, jej formach i roli w życiu społeczeństwa staropolskiego. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2004.
  18. Pielas, Jacek. Podziały majątkowe szlachty koronnej w XVII wieku. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, 2013.
  19. Polska encyklopedia szlachecka. Vol. 4–12. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Kultury Historycznej, 1935–1938. Pułaski, Kazimierz. Kronika polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004.
  20. Smutok, Ihor. Ruska shliakhta Peremyshlskoi zemli (XIV–XVIII st.). Istoryko-henealohichne doslidzhennia. Lviv: Prostir-M, 2017.
  21. Sochaniewicz, Kazimierz. “Rozwody na Rusi Halickiej w XV i XVI wieku”. Pamiętnik Historyczno-Prawny 7 (1929), 3: 1–62.
  22. Szaraniewicz, Izydor. Rys wewnętrznych stosunków Galicyi wschodniej w drugiej połowie XV wieku. Lwów: W drukarni Instytutu Stauropigiańskiego, 1869.
  23. Wolff, Juzef. Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. Warszawa: Drukiem J. Filipowicza, 1895.
  24. Voronchuk, Iryna. Rodovody volynskoi shliakhty XVI – pershoi polovyny XVII st. (rekonstruktsiia rodynnykh struktur: metodolohiia, metodyka, dzherela). Kyiv: Vyshcha shkola, 2009.
  25. Voronchuk, Iryna. Naselennia Volyni v XVI – pershii polovyni XVII st.: rodyna, domohospodarstvo, demohrafichni chynnyky. Kyiv: Feniks, 2012.
  26. Voronchuk, Iryna. “Ukrainska shliakhetska rodyna rannomodernoi doby u vnutrishnikh zviazkakh i stosunkakh: batky i dity”. Ukraina Lithuanica: studii z istorii Velykoho kniazivstva Lytovskoho 4 (2017): 189–205.