
Przegląd Zachodniopomorski
Identyfikacja obszarów depopulacyjnych w makroregionie północno-zachodnim i ich ocena pod względem zaawansowania starości demograficznej
DOI: 10.18276/pz.2022.37-16
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: |
Anna
Majdzińska
Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Demografii |
| Słowa kluczowe: | depopulacja makroregion północno-zachodni demografia starość demogra- ficzna typologia |
| Data wydania numeru / monografii: | 2022 |
| Liczba stron: | 29 (361-389) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
Procesy depopulacyjne są efektem sukcesywnego ubytku rzeczywistego ludności, wynikającego z ubytku naturalnego lub migracyjnego populacji. Czynniki te mogą występować jednocześnie na danym obszarze lub tylko jeden z nich może generować ubytek populacji. Procesy depopulacyjne powodują wiele negatywnych konsekwencji, zarówno demograficznych, społecznych, jak i ekonomicznych. Celem głównym przedstawionych w opracowaniu analiz było wskazanie obszarów Makroregionu Północno-Zachodniego (tj. powiatów i gmin leżących w granicach administracyjnych województw lubuskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego) corocznie doświadczających procesu depopulacji w drugiej dekadzie XXI wieku (tj. w latach 2011–2020 oraz w podokresie 2016–2020). Cel pośredni stanowiła identyfikacja czynników depopulacji w wymienionych obszarach i latach. Z kolei celem dodatkowym była ocena zaawansowania gmin depopulacyjnych pod względem starości demograficznej w 2020 r. Makroregion północno-zachodni jest zróżnicowany pod względem sytuacji demograficznej. W drugiej dekadzie XXI wieku, spośród tworzących go województw, korzystniejszym jej obrazem legitymowało się wielkopolskie. Na obszarze każdego z województw makroregionu znajdują się powiaty i gminy doświadczające corocznie ubytku ludności zarówno z powodu czynnika naturalnego, jak i migracyjnego. Większość najstarszych demograficznie powiatów i gmin makroregionu to obszary depopulacyjne. W opracowaniu wykorzystano dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące ruchu naturalnego i migracyjnego populacji oraz struktury ludności według wieku w latach 2011–2020 w województwach, powiatach i gminach położonych w granicach makroregionu północno-zachodniego.
Podgląd PDF
Bibliografia (51)
- Abramowska-Kmon, Anita. „O nowych miarach zaawansowania procesu starzenia się ludności”. Studia Demograficzne 1 (2011): 3–22.
- Bański, Jerzy. „Problemy demograficzne obszarów wiejskich”. Studia i Raporty IUNG – PIB 12 (2008): 93–102.
- Dmitrowicz-Życka, Katarzyna, Agnieszka Brzezińska. „Depopulacja województwa zachodniopomorskiego: przyczyny i skutki demograficzne”. W: Depopulacja: uwarunkowania i konsekwencje, red. Józefina Hrynkiewicz, Grzegorz Ślusarz, 73–83. Warszawa: GUS, RRL, 2020.
- Eberhardt, Piotr. Regiony wyludniające się w Polsce. Wrocław: IGiPZ PAN, 1989.
- ESPON. Fighting Rural Depopulation in Southern Europe. 2018. Dostęp 24.04.2022. https:// www.espon.eu/sites/default/files/attachments/af-espon_spain_02052018-en.pdf.
- ESPON. Shrinking Rural Regions in Europe. 2017. Dostęp 24.04.2022. https://www.espon. eu/sites/default/files/attachments/ESPON%20Policy%20Brief %20on%20 Shrinking%20Rural%20Regions.pdf.
- Fihel, Agnieszka, Marek Okólski. „Population Decline in the Post-Communist Countries of the European Union”. Population & Societies 567 (2019): 1–4.
- Gawryszewski, Andrzej. „Wiejskie obszary wyludniające się, 1961–1985”. Prace Geograficz ne152 (1989): 91–106.
- GUS. Klasyfikacja NUTS w Polsce. Dostęp 30.01.2022. https://stat.gov.pl/statystyka -regionalna/jednostki-terytorialne/klasyfikacja-nuts/klasyfikacja-nuts-w-polsce/.
- Heffner, Krystian. „Przebieg procesów depopulacyjnych na Opolszczyźnie”. W: Procesy wyludniania się wsi w regionie opolskim, red. Krystian Heffner, 7–50. Opole: Instytut Śląski, 1990.
- Heffner, Krystian, Agnieszka Latocha. „Depopulacja i zanikające wsie w strukturze obszarów wiejskich pogranicza polsko-czeskiego”. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna 55 (2021): 67–89.
- Holzer, Jerzy Zdzisław. Demografia. Warszawa: PWE, 2003.
- Hrynkiewicz, Józefina. „Depopulacja wyzwaniem polityki ludnościowej”. W: Depopulacja: uwarunkowania i konsekwencje, red. Józefina Hrynkiewicz, Grzegorz Ślusarz, 19–37. Warszawa: GUS, RRL, 2020.
- Hrynkiewicz, Józefina. „Zakończenie”. W: Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 221–223. Warszawa: RRL, 2017.
- Hrynkiewicz Józefina, Alina Potrykowska, red. Sytuacja demograficzna województwa lubuskiego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej. Warszawa: RRL, 2017.
- Hrynkiewicz Józefina, Alina Potrykowska, red. Sytuacja demograficzna Wielkopolski jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej. Warszawa: RRL, 2017.
- Hrynkiewicz Józefina, Alina Potrykowska, red. Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej. Warszawa: RRL, 2017.
- Kantor-Pietraga, Iwona. Systematyka procesu depopulacji miast na obszarze Polski od XIX do XXI wieku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014.
- Kowaleski, Jerzy Tadeusz, Anna Majdzińska. „Miary i skale zaawansowania starości demograficznej”. W: Wprowadzenie do gerontometrii, red. Agnieszka Rossa, 7–34. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2012.
- Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 (KSRR 2030). (2019). Dostęp 7.06.2022. https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/krajowa-strategia-rozwoju-regionalnego
- Kurowska, Hanna. „Starzenie się ludności województwa lubuskiego”. W: Sytuacja demograficzna województwa lubuskiego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodar- czej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 73–98. Warszawa: RRL, 2017.
- Machaj, Irena. „Kondycja rodziny a potencjał rozwojowy województwa zachodniopomorskiego”. W: Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska,156–170. Warszawa: RRL, 2017.
- Majdzińska, Anna. „Obszary depopulacyjne w Polsce w latach 2002–2014”. Studia Demograficzne 173 (2018), 1: 23–54.
- Maksimowicz, Alicja. „Przemiany struktury ludności według wieku”. W: Teoria przejścia demograficznego, red. Marek Okólski, 266–289. Warszawa: PWE, 1990.
- Mierzejewska, Lidia. „Debata panelowa”. W: Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 200–202. Warszawa: RRL, 2017.
- Mojsiewicz, Magdalena, Barbara Batóg. „Migracje wewnętrzne ludności w województwie zachodniopomorskim”. W: Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 88–112. Warszawa: RRL, 2017.
- Pinilla, Vicente, Luis Antonio Sáez. Rural Depopulation in Spain: Genesis of a Problem and Innovative Policies. CEDDAR, 2017. Dostęp 24.04.2022. https://sspa-network. eu/wp-content/uploads/Informe-CEDDAR-def-1_EN-GB-1.pdf.
- Rosset, Edward. Ludzie starzy: studium demograficzne. Warszawa: PWE, 1967.
- Rosset, Edward. Proces starzenia się ludności: studium demograficzne. Warszawa: PWG, 1959.
- Rosset, Edward. „Człowiek stary a społeczeństwo”. Studia Demograficzne 25 (1971).
- Strategia rozwoju województwa lubuskiego 2030. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXVIII/397/21 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 15 lutego 2021 r. Departament Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego. Dostęp 25.08.2022. https://bip.lubuskie.pl/system/obj/51530_SRWL_2030__czy- sty_OST_19.02.2021.pdf
- https://bip.lubuskie.pl/system/obj/50183_Zalacznik_do_SRWL_2030.pdf
- Strategia rozwoju województwa wielkopolskiego do 2030. Zarząd Województwa Wielkopolskiego. Dostęp 25.08.2022. https://wrot.umww.pl/wp-content/uploads/2020/01/ Strategia-Wielkopolska-2030.pdf
- Strategia rozwoju województwa zachodniopomorskiego do 2030. Wydział Zarządzania Strategicznego, Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. Dostęp 25.08.2022. https://bip.rbip.wzp.pl/sites/bip.wzp.pl/files/articles/srwz2030size0.pdf
- Szukalski, Piotr. „Depopulacja w Polsce – kilka refleksji”. W: Depopulacja: uwarunkowania i konsekwencje, red. Józefina Hrynkiewicz, Grzegorz Ślusarz, 167–170. Warszawa: GUS, RRL, 2020.
- Szukalski, Piotr. „Depopulacja – wybrane konsekwencje dla lokalnej polityki społecznej”. Polityka Społeczna (2019), 10: 10–15.
- Szukalski, Piotr. „Depopulacja: dlaczego o niej nie mówimy?”. Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny 6 (2019): 1–7. Dostęp 8.02.2022. https://dspace. uni.lodz.pl/handle/11089/30977.
- Szukalski, Piotr. „Depopulacja w Polsce w 2019 r.”. Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny 10 (2019): 1–5. Dostęp 8.02.2022. https://dspace.uni. lodz.pl/handle/11089/31951.
- Szukalski, Piotr. Depopulacja województwa zachodniopomorskiego – teraźniejszość i przyszłość. Opracowanie przygotowane na zlecenie Zachodniopomorskiego Urzędu Marszałkowskiego, 2015. Dostęp 15.02.2022. https://dspace.uni.lodz.pl/ handle/11089/17535.
- Szukalski, Piotr. „Demograficzno-społeczne konsekwencje depopulacji w województwie łódzkim”. Problemy Społeczne, Polityka Społeczna w Regionie Łódzkim 15 (2015): 3–20.
- Szukalski, Piotr. „Depopulacja dużych miast w Polsce”. Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny (2014), 7: 2–5. Dostęp 8.02.2022. https://dspace. uni.lodz.pl/handle/11089/5090.
- Śleszyński, Przemysław. „Migracje wewnętrzne”. W: Sytuacja demograficzna Polski: raport 2020–2021, 159–197. Warszawa: RRL, 2021.
- Śleszyński, Przemysław. „Współczesne i prognozowane uwarunkowania demograficzno-migracyjne w rozwoju miejskiego systemu osadniczego Polski”. Konwersatorium Wiedzy o Mieście 29 (2016), 1: 97–106.
- Śleszyński, Przemysław, Jerzy Bański, Marek Degórski, Tomasz Komornicki. Aktualizacja delimitacji obszarów problemowych na 2018 r. Warszawa: PAN, 2019. Dostęp 29.08.2022. https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/krajowa-strategia- rozwoju-regionalnego.
- US w Poznaniu. Procesy demograficzne w województwie wielkopolskim w latach 1995–2019 oraz w perspektywie do 2040 r. 2019. Dostęp 5.03.2022. https://bip. stat.gov.pl/organizacja-statystyki-publicznej/rzadowa-rada-ludnosciowa/publikacje-rzadowej-rady-ludnosciowej/dylematy-rozwoju-demograficznego-polski-w-ujeciu-regionalnym-w-xxi-wieku/.
- US w Szczecinie. Depopulacja województwa zachodniopomorskiego. Uwarunkowania i konsekwencje 2019. Dostęp 5.03.2022. https://bip.stat.gov.pl/organizacja-statysty- ki-publicznej/rzadowa-rada-ludnosciowa/publikacje-rzadowej-rady-ludnosciowej/ dylematy-rozwoju-demograficznego-polski-w-ujeciu-regionalnym-w-xxi-wieku/.
- US w Zielonej Górze. Procesy demograficzne w województwie lubuskim w latach 2000–2019 oraz w perspektywie do 2030 r. 2019. Dostęp 5.03.2022. https://bip. stat.gov.pl/organizacja-statystyki-publicznej/rzadowa-rada-ludnosciowa/publikacje-rzadowej-rady-ludnosciowej/dylematy-rozwoju-demograficznego-polski-w-ujeciu-regionalnym-w-xxi-wieku/.
- Wegner, Magdalena, Kamińska, Anna. „Sytuacja demograficzna województwa zachodniopomorskiego – stan obecny i perspektywy”. W: Sytuacja demograficzna Pomorza Zachodniego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 23–34. Warszawa: RRL, 2017.
- Wesołowska, Monika. „Depopulacja wsi – szansa czy zagrożenie dla przestrzeni wiejskiej?”. Studia KPZK (2016): 250–273.
- Wróbel, Robert. „Specyfika sytuacji demograficznej województwa lubuskiego na tle Polski”. W: Sytuacja demograficzna województwa lubuskiego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 35–56. Warszawa: RRL, 2017.
- Ziomek, Agnieszka. „Sytuacja na rynku pracy w województwie wielkopolskim”. W: Sytuacja demograficzna Wielkopolski jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, red. Józefina Hrynkiewicz, Alina Potrykowska, 125–139. Warszawa: RRL, 2017.





