
Przegląd Zachodniopomorski
Militarne i terrorystyczne zagorzenia miast i portów Pomorza Zachodniego. Aspekty historyczne i współczesne
DOI: 10.18276/pz.2018.3-01
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Andrzej Aksamitowski |
| Słowa kluczowe: | historia powszechna historia Polski miasta nadmorskie Szczecin Świnoujście porty zachodniopomorskie konflikty morskie I i II wojna światowa zagrożenia terrorystyczne |
| Data wydania numeru / monografii: | 2018 |
| Liczba stron: | 22 (5-26) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
W artykule przedstawiono zarys historii miast portowych, które od stuleci stanowiły cel ataków militarnych regularnych sił morskich i piratów. Ataki prowadzono w okresie starożytnym, m.in. na porty Fenicjan, Greków i Egipcjan, a w I wieku p.n.e. piraci nieomal sparaliżowali rzeczny transport zbóż w krajach wschodniej części Morza Śródziemnego. Zagrożenia portów i miast portowych obejmowały także obszar Morza Bałtyckiego.
Autor ukazał przykłady rozwoju osad nadmorskich na Pomorzu Zachodnim od XI wieku, które po włączeniu w obszar państwa polskiego uzyskują naturalne zaplecze gospodarcze i wraz z szybkim rozwojem ekonomicznym i przeobrażają się w miasta. Za przykład posłużył Wolin, Szczecin, Stargard czy Świnoujście. W artykule zwrócono uwagę na fakt, iż zagrożone atakiem nadmorskie miasto często było położone na „gorącym” pograniczu i uczęszczanym szlaku handlowym. W celu obrony musiało przeobrazić się w punkt ufortyfikowany lub tworzyć zorganizowaną strukturę obronną w sojuszu z innymi miastami.
Miasta nadmorskie, z portami wojennymi, stanowiły także bardzo ważny składnik konfliktów morskich, co przedstawiono w artykule głównie przez pryzmat wydarzeń militarnych I i II wojny światowej. W artykule odniesiono się również do współczesnych miast nadmorskich, które stanowią ważne punkty strategiczne oraz turystyczne i mogą stać się skupiskami przestępczości zorganizowanej o charakterze przemytniczym i rabunkowym oraz celem ataków terrorystycznych. „Punkty ciężkości”, tj. elementy ważne dla życia miasta, które występują we wszystkich wielkich aglomeracjach, muszą być właściwie chronione przed zagrożeniami naturalnymi i ze strony ludzi, co autor starał się ukazać w artykule.
Podgląd PDF
Bibliografia (47)
- Batey C., Clarke H., Page R.I., Price N.S., Wikingowie, red. J. Graham-Campbell, Warszawa 1998.
- Bezpieczne miasta. Współczesne zagrożenia i wyzwania, red. W. Kustra, L. Smolak, Warszawa 2013.
- Białecki T., Turek-Kwiatkowska L., Szczecin stary i nowy, Szczecin 1991.
- Binerowski Z., Nadbałtyccy Słowianie i ich walki morskie w okresie wczesnohistorycznym, Gdynia 1966.
- Biranowska-Kurtz A., Świnoujście. Fortyfikacje nowożytne w planach, projektach i rycinach, Szczecin 2005.
- Bujak A., Sobolewski G., Teren zabudowany środowiskiem walki XXI wieku, Warszawa 2005.
- Ciechanowski G., Ciechanowski J., Murawski M., Kurs bojowy Stettin. Bombardowania Szczecina i Polic w okresie 1940–1945, Toruń 2013.
- Clausewitz C. v., O wojnie, Lublin 1995.
- Die deutschen Bäder-Insel Usedom-Wollin, red. Kreisausschuß des Kreises Usedom-Wollin, Magdeburg 1934.
- Dmochowski A., Wietnam – wojna bez zwycięzców, Kraków 1991.
- Dzieje Szczecina (wiek X–1805), red. G. Labuda, t. 2, Warszawa 1963.
- Esper G., The Eyewitness History of the Vietnam War, New York 1983.
- Hermann J., Wikinger und Slawen. Zur Fruhgeschichte der Ostseevoelker, Berlin 1982.
- Jasiński A., Architektura w czasach terroryzmu. Miasto – przestrzeń publiczna – budynek, Warszawa 2013.
- Kaufmann J., Jurga R., Twierdza Europa. Europejskie fortyfikacje II wojny światowej, Poznań 2013.
- Kaufmann J.E., Kaufmann H.W., Jurga R.M., Fortyfikacje Trzeciej Rzeszy. Niemieckie umocnienia i systemy obrony w II wojnie światowej, Poznań 2011.
- Kosiarz E., Bitwy na Bałtyku, Warszawa 1981.
- Kosiarz E., Druga wojna światowa na Bałtyku, Gdańsk 1988.
- Kosiarz E., Pierwsza wojna światowa na Bałtyku, Gdańsk 1979.
- Kossak Z., Szatkowski Z., Troja Północy, Warszawa 1964.
- Kowalska A., Dworaczyk M., Szczecin średniowieczny. Nadodrzańskie centrum, Warszawa 2011.
- Kozłowski B., Dzieje okrętu, Warszawa 1956.
- Laskowski P., Fortyfikacje Świnoujścia, Warszawa 2008.
- Leonhard R, The Art of Maneuver. Maneuver – Warfahre Theory and Airland Battle, Novato 1994.
- Leulliettle P., Święty Michał i smok. Wspomnienia spadochroniarza, Warszawa 1965.
- Loon van H.W., Dzieje zdobycia mórz, Warszawa 1939.
- Lukas E., Średniowieczne mury miejskie na Pomorzu Zachodnim, Poznań 1975.
- Makowiec P., Mroszczyk M., Taktyka walki w terenie zurbanizowanym, Warszawa 2012.
- Mechło W., Chąśnicy. Słowiańscy wikingowie, Szczecin b.r.w. [2005].
- Mowat F., Wyprawy Wikingów, Katowice 2008.
- Osięgłowski J., Wyspa słowiańskich bogów, Warszawa 1971.
- Plebanek P., 36 forteli. Chińska sztuka podstępu, układania planów i skutecznego działania, Poznań 2017.
- Przeciwdziałanie zagrożeniom i skutkom zamachów terrorystycznych w kontekście bezpieczeństwa Gazoportu w Świnoujściu, red. M. Cupryjak, T. Czapiewski, M. Jasztal, Szczecin 2013.
- Rola terenu zurbanizowanego we współczesnych operacjach, red. G. Sobolewski, Warszawa 2005.
- Smoliński J., Sarniak J., Trubas M., Gil R., Z najnowszych dziejów wojskowości Pomorza Zachodniego. Międzyrzecki rejon Umocniony, Choszczno, Szczecin, Świnoujście. Aspekty militarne i turystyczne, Warszawa 2015.
- Sobolewski G., Wybrane aspekty walki w mieście, Warszawa 2006.
- Sun-Zi, Sztuka wojenna, Ożarów Mazowiecki 2012.
- Szrejter A., Pod pogańskim sztandarem. Dzieje tysiąca wojen Słowian połabskich od VII do XII wieku, Warszawa 2014.
- Szrejter A., Wielka wyprawa księcia Racibora. Zdobycie grodu Konungahela przez Słowian w 1136 roku, Warszawa 2013.
- 1000 lat dziejów oręża polskiego, red. T. Białecki, K. Sobczak, Szczecin 1973.
- Wehrmann M., Geschichte der Stadt Stettin, Stettin 1911.
- Wspomnienia z Twierdzy Świnoujście. Relacje polskich i niemieckich świadków, zebrane przez Piotra Laskowskiego, t. 1, Warszawa 2009.
- Zientara B., Szkice szczecińskie (X–XVIII w.), Warszawa 1958.
- Kozłowska I., Szczecińskie fortyfikacje nowożytne. Rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej, Szczecin 2007 (rozprawa doktorska w zasobach internetowych Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej).
- Kubiak K., Piractwo i terroryzm morski. Nowe wyzwania dla bezpieczeństwa międzynarodowego, www.dsw.edu.pl/fileadmin/user_upload/wszechnica /04/pdf.
- Lexikon der Wehrmacht, www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/ Marinegruppenkommandos/Gliederung.htm.
- Staniul M., Francuskie zbrodnie w wojnie i niepodległość Algierii, www//opinie.wp.pl. francuskie-zbrodnie-w-wojnie-i-niepodległość-algierii-6126018594641537a.




