Przegląd Zachodniopomorski
Apparatus Sigillorum – nieznane źródło do sfragistyki miejskiej Pomorza Zachodniego. Autorstwo, czas i okoliczności powstania
DOI: 10.18276/pz.2020.1-01
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Łukasz Koremba |
| Słowa kluczowe: | sfragistyka pieczęcie Pomorze Zachodnie Biblioteka Ostenów Apparatus Sigillorum odrysy pieczęci |
| Data wydania numeru / monografii: | 2020 |
| Liczba stron: | 17 (5-21) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Celem artykułu były przedstawienie oraz próba ustalenia autorstwa, czasu i okolicznościpowstania nieznanego zbioru odrysów pieczęci miejskich Apparatus Sigillorum Pomeraniae et Rugiae Civitatum. Dzieło zachowało się do naszych czasów w pozostałościach tzw. Biblioteki Ostenów, do której trafiło w 1773 roku. Lakoniczne zapiski na okładce dzieła wskazują na jego pochodzenie z kolekcji Matthäusa Heinricha Liebeherra. Na podstawie analizy estetyki wykonania odrysów możemy przypuszczać, że dzieło posiadało kilku rysowników, być może było uzupełniane przez kolejnego właściciela. Z treści zapisków dorsalnych można wywnioskować, że autor korzystał z pieczęci znajdujących się w zbiorach pomorskich uczonych skupionych w stowarzyszeniu Collectores Historiae et Juris Patrii, prawdopodobnie też sama działalność tegoż stowarzyszenia mogła stanowić inspirację do skatalogowania pieczęci pomorskich miast.
Podgląd PDF
Bibliografia (34)
- Źródła niepublikowane
- Landesarchiv Greifswald, Rep. 41 Plathe, Nr. I 41.
- Źródła publikowane
- Balthasar von, Augustin. Apparatus Diplomatico-Historici etc. III te Ausfertigung (...). Greifswald, 1735.
- Beckmann, Sabinne. „Drucker, Sammler, Gelehrte. Eine Literatur-und Kulturgeschichte Westpommerns im Spiegel frühneuzeitlicher Gelegenheitkunst”. W: Handbuch des Personalen Gelegenheitsschrifttums in Europäischen Bibliotheken und Archiven, red. Sabinne Beckmann, Stefan Anders, 17–195, Bd. 27. Hildesheim–Zürich–New York: Olms-Weidmann, 2013.
- Bernouilli, Johann. Reisen durch Brandemburg, Pommern, Preussen, Curland, Russland und Pohlen in den Jahren 1777 und 1778. Bd. 2. Leipzig, 1779–1780.
- Bieniek, Dariusz. „Od pieczęci do herbu”. Gazeta Płotowska, 3 (2016): 3.
- Bismarck-Osten von, Ferdinand. „Die Sammlungen zu Schloss Plathe und ihr Begründer Friedrich Wilhelm von der Osten (1721–1786)ˮ. Baltischen Studien 62 (1976): 63–72.
- Bobowski, Bogdan. „Motywy gospodarcze na pieczęciach średniowiecznych i wczesnonowożytnych Goleniowa”. W: Najnowsze badania nad numizmatyką i sfragistyką Pomorza Zachodniego: Materiały z konferencji naukowej 50 lat Działu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Szczecinie 19–20 września 2002 roku, red. Genowefa Horoszko, 185–189. Szczecin: Muzeum Narodowe, 2004.
- Bobowski, Kazimierz. „Symbolika pieczęci i herbu miasta Dymina na tle motywów obrazowych pieczęci miejskich Pomorza Zachodniego”. Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka 43 (1988), 2: 245–254.
- Bobowski, Kazimierz. „Symbolika religijna i kościelna w ikonografii pieczęci miast Pomorza Zachodniego”. W: Najnowsze badania nad numizmatyką i sfragistyką Pomorza Zachodniego: Materiały z konferencji naukowej 50 lat Działu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Szczecinie 19–20 września 2002 roku, red. Genowefa Horoszko, 179–184. Szczecin: Muzeum Narodowe, 2004.
- Bobowski, Kazimierz. Dawne pieczęcie na Pomorzu Zachodnim: zabytki prawa i kultury z epoki Gryfitów. Szczecin: Glob, 1989.
- Böhmer, Wilhelm. „Uebersicht der allgemeine Chroniken und Geschichten Pommerns seit Kantzow”. Baltische Studien 3 (1835), 1: 66–171.
- Brüggemann, Ludwig Wilhelm. Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preussischen Herzogthums Vor- und Hinter- Pommern. 2 Th., Bd. 1. Stettin, 1784.
- Döring, Detlef. „Gelehrte Gesellschaften in Pommern im Zeitalter der Aufklärungˮ, W: Die Universität Greifswald in der Bildungslandschaft des Ostseeraums, red. Dirk Alvermann, Nils Jörn, Jens E. Olesen, 123–153. Berlin: LIT Verlag, 2007.
- Greifswaldisches Wochen-Blatt von allerhand gelehrten und nützlichen Sachen. Greifswald, 1743.
- Gumowski, Marian. „Koszalin – jego herb i pieczęcie”. W: Z dziejów Koszalina, red. Henryk Janocha, 95–106. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1960.
- Gumowski, Marian. „Pieczęcie i herb Słupska”. Zapiski Koszalińskie 4 (1959): 3–14.
- Gumowski, Marian. „Pieczęcie i herby niektórych miast pomorskich”. Przegląd Zachodniopomorski 15 (1971), 3: 113–132.
- Gut, Paweł. „Typariusze pieczęci miejskich i sądowych z herbami miejskimi w zasobie Archiwum Państwowego w Szczecinie”. Stargardia 4 (2004), 323–335.
- Häckermann. „Balthasar, Augustin von”. W: Allgemeine Deutsche Biographie 2, 29–30. Leipzig, 1875.
- Häckermann. „Charisius, Johann Ehrenfried”. W: Allgemeine Deutsche Biographie 4, 103. Leipzig, 1876.
- Hupp, Otto. Die Wappen und Siegel der Deutschen Städte, Flecken und Dorfen. München, 1898.
- Lehmann, Johann Gottlieb. Verzeichniss einer grosstentheils vollstandigen Sammlung von Pommerischen Munzen (…). 2 Th., Berlin, 1752.
- Pyl, Theodor, hrsg. Dr. j. u. Augustin Balthasars [...] Leben und Schriften nach dessen Selbstbiographie und anderen urkundlichen Quellen als Ergänzung zu O. Focks Rügisch-Pommerscher Geschichte. Greifswald, 1875.
- Pyl, Theodor. „Schwarz, Albert Georgˮ. AIllgemeine Deutsche Biographie 33 (1891), 223–226.
- Rymar, Edward. „Biblioteka Ostenów – Bismarcków w Płotach. Część 2. Tajemnice rozproszenia”. Bibliotekarz Zachodniopomorski 46 (2005), 4: 41–53.
- Rymar, Edward. „Biblioteka Ostenów – Bismarcków w Płotach. Część 3. Stare i nowe tropy rozproszenia zbiorów”. Bibliotekarz Zachodniopomorski 50 (2009), 3–4: 32–35.
- Rymar, Edward. „Biblioteka Ostenów w Płotach (1)ˮ. Bibliotekarz Zachodniopomorski 45 (2004), 3–4: 36–44.
- Senarclens de, Vanessa. „Części rozproszonych księgozbiorów XVIII-wiecznych. Biblioteka zamku Plathe i jej użytkownicy”. W: Unbekannte Schätze. Germanica des 16. Jahrhunderts in der Universitätsbibliothek Łódź / Nieznane skarby. Germanika XVI-wieczne w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, red. Cora Dietl, Małgorzata Kubisiak, 117–146. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2018.
- Skiba, Aleksandra. „Kolekcja Matthäusa Heinricha Liebeherra w bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Szczecinieˮ. W: Od Pedagogium Książęcego do Gimnazjum Mariackiego. Z dziejów szkolnictwa półwyższego w Szczecinie do początków XIX w., red. Agnieszka Borysowska, 159–171. Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica, 2018.
- Szajko, Urszula. „Liebeherr Mathaus Heinrich von”. W: Encyklopedia Szczecina, red. Tadeusz Białecki, 542. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999.
- Szukała, Maciej. Powstanie i działalność Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie w latach 1824–1918. Szczecin: Wydawnictwo Archiwum Państwowego „Dokumentˮ w Szczecinie, 2000.
- Zettelkatalog der Bibliothek, Bismarck-osten.com. Dostęp 28.01.2020. http://www.bismarck-osten.com/zettelkatalog.