Przegląd Zachodniopomorski
Kuratorium Gimnazjum Akademickiego i Mariackiego w 1667–1805
DOI: 10.18276/pz.2020.2-02
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autoren: | Paweł Gut |
| Schlüsselbegriffe: | Gimnazjum Karolińskie Gimnazjum Akademickie Gimnazjum Mariackie kuratorium Szczecin Pomorze szkolnictwo Fundacja Mariacka |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2020 |
| Seitenanzahl: | 12 (35-46) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Powołane w 1667 roku gimnazjum akademickie w Szczecinie kontynuowało tradycje Książęcego Pedagogium. Również wzorem czasów Gryfitów, nadzór nad szkołą oraz fundacją ją finansującą sprawowało czteroosobowe kuratorium, złożone z przedstawicieli administracji prowincjonalnej, a także reprezentantów stanów pomorskich.
Zadania kuratorium określone były w statucie gimnazjum. Zajmowało się ono m.in. majątkiem fundacji i jej dochodami, kontrolowało szkolną administrację, a także zatrudniało profesorów, przyjmowało uczniów do zakładu i nadzorowało proces dydaktyczny W XVIII wieku, w ramach pruskiej monarchii absolutnej, działalność kuratorium ograniczały liczne ingerencje władz centralnych w Berlinie, które najczęściej wydawały ostateczną decyzję w sprawach gimnazjum i Fundacji Mariackiej.
PDF-Vorschau
Bibliographie (21)
- Źródła niepublikowane
- Archiwum Państwowe w Szczecinie. Fundacja Najświętszej Marii Panny, sygn. 1440, 1441, 1492.
- Archiwum Państwowe w Szczecinie. Rękopisy i Spuścizny, sygn. 788.
- Archiwum Państwowe w Szczecinie. Gimnazjum Mariackie, sygn. 4, 6, 89.
- Źródła publikowane
- Acta Inaugurationis Gymnasii Carolini. Stetini, 1667–1668.
- Fons Sapeientiae, Stetini in Gymnasio Carolino ex Dei Gratia Reclusus, Der Weissheit Bruss zu Stettin im Carolinischen Gymnasio auss Gottes Gnade wider eröfnet. Stettin, 1668.
- Opracowania
- Fredrich, Carl. „Die ehemalige Marienkirche in Stettin und ihr Besitz”. Cz. 1: Baltische Studien 21 (1918): 143–246; Cz. 2: Baltische Studien 23 (1920): 3–60.
- Gaziński, Radosław. „Pedagogium Książęce (lata 1544–1667)”. W: Akademicki Szczecin XVI–XXI wiek, red. Piotr Niedzielski, Waldemar Tarczyński, 15–46. Szczecin, 2016.
- Gut, Paweł. „Szczecińskie akademickie szkoły średnie w II połowie XVII i XVIII wieku”. W: Akademicki Szczecin XVI–XXI wiek, red. Piotr Niedzielski, Waldemar Tarczyński, 47–80. Szczecin, 2016.
- Hasselbach, Karl Friedrich Wilhelm. Der Geschichte des ehemaligen hiesigen Pädagogium, nachherigen K. Gymnasium. Stettin, 1844.
- Łukasiewicz, Dariusz. „Państwo brandenbursko-pruskie wobec szkolnictwa na Pomorzu Zachodnim w latach 1648–1806”. W: Szlachta – społeczeństwo – państwo między Warmią a Rugią w XVIII–XIX wieku, red. Mieczysław Jaroszewicz, Włodzimierz Stępiński, 157–177. Szczecin, 1998.
- Łukasiewicz, Dariusz. „Reformy szkolnictwa na Pomorzu Zachodnim w XVIII w.”. Przegląd Historyczny 87 (1996), 3: 515–530.
- Mielcarek, Zofia, Bolesław Owczarek. Od Pedagogium do Uniwersytetu Szczecińskiego. Szczecin, 1985.
- Oelrichs, Johann Carl Conrad. „Gewechselte Schriften verschiedener grosser Männer vor und wider die ehemahls vorgewesene Verlegung der Universität Greifswald nach Stettin 1666”. W: Johann Carl Conrad Oelrichs, Historisch-Diplomatische Beyträge zur litterarischen Geschichte fürnehmblich des Hertzogthums Pommern, 19–31. Cz. 2. Berlin, 1790.
- Szultka, Zygmunt. „Ukształtowanie się systemu absolutnego i jego kryzys”. W: Historia Pomorza, red. Gerard Labuda, 787–841. T. 2: cz. 3. Poznań, 2003.
- Wachowiak, Bogdan. „Szczecin w okresie przewagi państwa feudalnego (1478–1713)”. W: Dzieje Szczecina, red. Gerard Labuda, 197–443. T. 2: W iek X –1805. Poznań, 1985.
- Wehrmann, Martin. „Geschichte des Marienstifts-Gymnasiums 1544–1894ˮ. W: Festschrift zum dreihundertfünfzigjährigen Jubiläum des Königlichen Marienstifts-Gymnasiums zu Stettin am 24. und 25. September 1894. Stettin, 1894.
- Wesołowska, Sylwia. „Das Fürstliche Pedagogium bzw. Gymnasium Carolinum in Stettinˮ. W: Die Universität Greifswald in der Bildungslandschaft des Ostseeraums, red. Dirk Alvermann, Nils Jörn, Jens E. Olesen, 105–122. Berlin, 2007.
- Wiśniewski, Jerzy. „Początki układu kapitalistycznego 1713–1805”. W: Dzieje Szczecina, red. Gerard Labuda, 445–702. T. 2. Poznań, 1985.