Przegląd Zachodniopomorski
Bolesław Nagay (1926–2014). Szkic do portretu chirurga
DOI: 10.18276/pz.2019.2-04
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autoren: |
Radosław
Ptaszyński
Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego Magdalena Żukowska
Pomorski Uniwersytet Medyczny |
| Schlüsselbegriffe: | medycyna Szczecin biografia Bolesław Nagay |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2019 |
| Seitenanzahl: | 20 (79-98) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Celem artykułu jest więc przedstawienie szkicu biograficznego jednej z wybitnych postaci szczecińskiej medycyny, nauczyciela całego pokolenia szczecińskich chirurgów, światowej klasy specjalisty chirurgii ręki Bolesława Nagaya.
Pochodził ze Lwowa, gdzie w czasie wojny był karmicielem wszy w Instytucie Weigla. Był również żołnierzem Armii Krajowej. W końcu sierpnia 1945 r. wyjechał z rodzinnego miasta z transportem Teatru Polskiego. Rodzina przybyła początkowo do krewnych w Rozwadowie, a następnie udali się do Gdyni. Rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Gdańsku. Po uzyskaniu absolutorium (w 1950 r.), ale jeszcze przed zaliczeniem siedmiu egzaminów dyplomowych uzyskał pracę jako zastępca młodszego asystenta w I Klinice Chirurgicznej pod kierunkiem Stanisława Nowickiego, a później Kazimierza Dębickiego. Dzięki pracy w Klinice, której oddziały obejmowały szeroko rozumianą chirurgię (ogólna i traumatologiczna, urologia, torakochirurgia) Nagay mógł uczyć się od doświadczonych medyków i szybko zdobywać wiedzę teoretyczną oraz biegłość chirurgiczną. Później pracował w 118 Wojskowym Szpitalu Garnizonowym w Koszalinie i Szpitalu Miejskim. W 1964 r. w Gdańsku uzyskał tytuł doktora nauk medycznych, broniąc rozprawy „Badania doświadczalne nad możliwością powstawania stanów trombolitycznych w przypadkach stosowania penicyliny krystalicznej i penicyliny-depot”. W tym samym roku Nagay przeprowadził się do Szczecina, otrzymując zatrudnienie w II Klinice Chirurgii Ogólnej Pomorskiej Akademii Medycznej na stanowisku starszego asystenta, a następnie adiunkta. To właśnie w Szczecinie Nagay ukierunkował swoje zainteresowania na chirurgię ręki. Już wtedy widział potrzebę wyodrębnienia z chirurgii ortopedycznej i ogólnej węższej specjalności – chirurgii ręki. Dlatego też po objęciu w 1977 r. kierownictwa nad II Kliniką Chirurgii Ogólnej PAM w Instytucie Chirurgii PAM po pięciu latach utworzył z niej Klinikę Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Ręki PAM.
Nagay to nie tylko utalentowany naukowiec, ale także nauczyciel akademicki, w pewnych wymiarach autorytet. Pod swoimi skrzydłami wykształcił wielu zasłużonych i cenionych lekarzy. Angażował się w organizowanie pomocy charytatywnej dla mniejszości polskiej we Lwowie (w tym polskiej szkoły). Zmarł 8 stycznia 2014 r.
PDF-Vorschau
Bibliographie (50)
- Źródła archiwalne
- Archiwum Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie:
- Akta Personalne Bolesław Nagay.
- Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie:
- AIPN Sz sygn. 0011/1350; AIPN Sz, sygn. 52575/I.
- Wspomnienia niepublikowane:
- Nagay B., Wspomnienia starego chirurga, mps udostępniony przez Leszka Nagaya.
- Prasa:
- „Gazeta Lwowska” 1937 r.
- Relacje:
- Relacja Leszka Nagaya w zbiorach autorów.
- Wybór publikacji Bolesława Nagaya:
- Deskur Z., Nagay B., Kompleksowa ocena niektórych metod operacyjnych odtwarzających czynność ręki po pourazowym nieodwracalnym uszkodzeniu nerwów promieniowego i łokciowego, „Chirurgia Narządu Ruchu” 1997, supl. 1.
- Nagay B., Badania doświadczalne i kliniczne nad możliwością zastosowania pogrążonych wszczepów w chirurgii naprawczej ścięgien, Szczecin 1974.
- Nagay B., Chirurgia ręki, Warszawa 1996.
- Nagay B., Kompendium Chirurgii Ogólnej, Szczecin 1998.
- Nagay B., Petardowe uszkodzenia rąk, w: XXVIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego, Szczecin 1990.
- Nagay B., Two-stage operation, w: Dupuytren’s disease-biology and treatment, red. R.M. McFerlane, D.A. Grouther, M.H. Flint, wyd. 1, London 1990.
- Nagay B., Zarys postępowania w świeżych obrażeniach rąk, Szczecin 1987.
- Nagay B., Deskur Z., Postępujący pourazowy przykurcz mięśni zginaczy palców rąk, „Chirurgia Narządu Ruchu” 1997, supl. 1.
- Nagay B., Deskur Z., Przykurcz Dupuytrena: etiopatogeneza – epidemiologia – klinika, „Polski Przegląd Chirurgiczny” 1992, nr 2 (64).
- Nagay B., Deskur Z., W sprawie specjalizacji w zakresie chirurgii ręki, w: XXXI Sympozjum Sekcji Chirurgii Ręki Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego, Gdańsk/Jurata 16–17 maja 1997. Streszczenia. Gdańsk 1997.
- Nagay B., Deskur Z., Kucharski A., Jaroszewicz S., Szlęzak K., Uszkodzenie długiego zginacza kciuka, „Polish Hand Surgery” 1985, nr 1–5.
- Nagay B., Deskur Z., Prowans P., Bednarski M., 30 lat operacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena, „Polish Hand Surgery” 1998, nr 2.
- Nagay B., Deskur Z., Staniewski H., Ropnie wątroby – ocena chirurgicznego leczenia ropni wątroby, w: 56 Zjazd Towarzystwa Chirurgów Polskich [Lublin 8–11 września 1993], Streszczenia T. 3, Lublin 1993.
- Nagay B., Mikee M., Chojnacki J., Deskur Z., Szlęzak K., Sprawność chwytna ręki po zmodyfikowanej operacji Parksa w nieodwracalnych uszkodzeniach nerwu łokciowego, „Polish Hand Surgery” 1984, nr 2 (20).
- Nagay B., Staniewski H., Deskur Z., Uszkodzenia urazowe wątroby – wczesne i odległe wyniki leczenia chirurgicznego, w: 56 Zjazd Towarzystwa Chirurgów Polskich [Lublin 8–11 września 1993]: Streszczenia T. 1, Lublin 1993.
- Nagay B., Staniewski H., Deskur Z., Bednarski M., Otwarta fasciotomia jako zabieg samodzielny lub wstępna operacja ciężkich postaci przykurczu Dupuytrena, „Polish Hand Surgery” 1993, nr 1 (18).
- Prowans P., Deskur Z., Brzeziński W., Nagay B., Zaopatrywanie pourazowych ubytków tkanek w obrębie kończyny górnej za pomocą sieci większej, „Polski Przegląd Chirurgiczny” 1998, nr 1 (70).
- Prowans P., Nagay B., Żyluk A., Jagielski W., Niedźwiedź Z., Walaszek I., The use greater omentum as a reconstructive material – 14 years of experience, „Magyar Traumatologia, Ortopedia, Kezsebeszet, Plasztikai Sebeszet” 2004, nr 2 (47), s. 262.
- Opracowania i artykuły:
- Allen A., Fantastyczne laboratorium Doktora Weigla. Lwowscy uczeni, tyfus i walka z Niemcami, Wołowiec 2016.
- Deskur Z., Deskur A., Działalność naukowa izawodowa zespołu I Kliniki Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Ręki Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w latach 1983–2005, Szczecin 2017.
- Dwudziestolecie nauki polskiej na Pomorzu Szczecińskim 1946–1966, red. L. Babiński, H. Lesiński, Szczecin–Poznań 1968.
- Janiszewski L., Lesiński H., Rola i osiągnięcia nauk humanistycznych w procesach integracyjnych i kulturowych Pomorza Zachodniego w latach 1945–1985, w: Udział nauki i szkolnictwa wyższego w rozwoju Pomorza Zachodniego w latach 1945–1985, red. H. Lesiński, Szczecin 1986.
- Lesiński H., Rozwój nauki i szkolnictwa wyższego w Szczecinie, „Przegląd Zachodniopomorski” 1975, z. 3–4.
- Molina R.M., Vilamala D.V., Garcia A.L., Guirro P., Lopez F.M., A Technical Note for extracting an Incarcerated Femoral Kuntscher Nail, „Journal of ortopaedic case reports” 2016, nr 3 (6).
- Nauka polska na Pomorzu Szczecińskim 1946–1956–1976: materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Szczecińskie Towarzystwo Naukowe w ramach obchodów
- XX-lecia STN i XXX-lecia powstania szkolnictwa wyższego w Szczecinie, red. H. Lesiński, Szczecin 1979.
- Od Akademii Lekarskiej w stronę Uniwersytetu Medycznego: instytucja, red. J. Kojder, Szczecin 2008.
- Powstawanie uczelni medycznej na Pomorzu Zachodnim: historia nauczania dziedzin medycyny w Pomorskiej Akademii Medycznej, red. J. Kojder, Szczecin 2008.
- Rzepa T., Leoński J., O biografii i metodzie biograficznej, Poznań 1993.
- Rzepa T., Leoński J., Szkice do portretów, Węgrowiec 1994.
- Staniewski H., Nagay B., Deskur Z., Żyluk A., Chojnacki J., Porównawcza ocena zespoleń mechanicznych i klasycznych w chirurgii przewodu pokarmowego, Warszawa 1995.
- Szlarb P., Prowans P., Wspomnienia. Prof. dr hab. n. med. Bolesław Nagay 1926–2014, „Biuletyn Informacyjny Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego” 2014, nr 1 (83).
- Ślepowroński T., Polska i wschodnioniemiecka historiografia Pomorza Zachodniego 1945–1970, Szczecin 2008 (mps w zbiorach autorów).
- Zwyciężyć tyfus: Instytut Rudolfa Weigla we Lwowie: dokumenty i wspomnienia, red. Z. Stuchly, Wrocław 2001.
- Netografia:
- IFSSH Pioneers of Hand Surgery, 12th Triennial Congress of the International Federation of Societies for Surgery of the Hand, New Delhi, India, 4th–8th March, 2013, http://www.ifssh.info/pioneerbooklet2016.pdf (dostęp 6.06.2017).
- Wykaz osób zatrudnionych w Instytucie prof. Rudolfa Weigla w latach niemieckiej okupacji Lwowa (lipiec 1941 – lipiec 1944), http://lwow.eu/weigl/weiglowcy2013.pdf (dostęp 6.06.2017).